Dünyada bir ilk Giresun’da saptandı: Çölyak hastalığı beyin sapını etkiliyor
Gastroenteroloji ABD tarafından yapılan çalışmalar sonrasında hazırlanan “İnflamatuar Bağırsak Hastalıklarında Beslenme” kitapçığının Giresun Vilayet Sıhhat Müdürlüğü’nün katkıları ile Türkiye genelinde hastaneler ve ilgili kurumlar aracılığıyla hastalara ulaştırılması planlanıyor.
Hastane işçisine tanıtımı yapılan kitapçığın, başta çölyak, ülseratif kolit ve Crohn hastaları olmak üzere, beslenme konusunda gerçek ve sade bilgiye ulaşmayı hedefleyen bir hasta kılavuzu olduğu belirtildi. Görsellerle desteklenen kitapçıkta, hastaların anlayabileceği bir lisan tercih edildiği belirtildi.
ÇÖLYAK KARADENİZ’DE TÜRKİYE ORTALAMASININ ÜZERİNDE
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji ABD Lideri Prof. Dr. Ahmet Cumhur Dülger, Doğu Karadeniz Bölgesi’nde inflamatuar bağırsak hastalıklarının Türkiye ortalamasının hayli üzerinde görüldüğüne dikkat çekti. Prof. Dr. Ahmet Cumhur Dülger “Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı bölgemizde, Anadolu’nun öteki kesitlerine kıyasla kat be kat fazla. Çölyak hastalığının Karadeniz Bölgesi’nde sık görülmesinin tarihî beslenme alışkanlıklarıyla bağlantılı bir tespittir. Yüz yıl öncesine kadar bölgemizde mısır yüklü beslenme hakimdi. Daha sonra buğday ekmeğine geçişle birlikte çölyak hastalığında besbelli bir artış yaşandı. Bu durum, bölgemiz için adeta bir ‘mısırdan buğdaya geçiş fenomeni’dir. Hastalarımızın en çok gereksinim duyduğu mevzuların başında beslenme geliyor. Bu gereksinimi bilimsel ve pratik bir rehberle karşılamak istedik” dedi.
GİRESUN’DA TANIMLANAN BİRİNCİ HADİSE LİTERATÜRE GEÇTİ
Prof. Dr. Dülger, çölyak hastalığına ait yürüttükleri bilimsel çalışmaların ise milletlerarası alanda yankı uyandırdığını belirterek dünyada birinci sefer çölyak hastalığına bağlı Arnold-Chiari malformasyonu olayını tanımladıklarını açıkladı.
Dülger, “Çölyak hastalığına bağlı olarak beyin sapındaki kemik dokunun erimesi ve beynin omurilik kanalına gerçek yer değiştirmesiyle ortaya çıkan Arnold-Chiari malformasyonunu dünyada birinci kere Giresun’da saptadık. Bu olay, Memleketler arası Beyin Cerrahisi Dergisi’nde bu ay yayımlandı ve dünya literatürüne ‘ilk’ olarak girdi” diye konuştu.
ERKEN TEŞHİS İLE ÖNEMLİ SIHHAT MESELELERİ ÖNLENEBİLİR
Çölyak hastalığının sadece sindirim sistemiyle sonlu olmadığını belirten Prof. Dr. Dülger, erken teşhisin hayati değer taşıdığına dikkat çekerek “Tedavisi büsbütün diyetle mümkündür. Lakin erken teşhis koşuldur. Çölyak, uzunluk kısalığı, nedeni bilinmeyen kansızlık, D vitamini eksikliği ve erken yaşta kemik erimesine yol açabilir. Çocukluk çağında yapılacak taramalarla, çocukların uzunluğu 10-12 santimetreye kadar daha fazla uzayabilir” biçiminde konuştu.
Anadolu’nun buğdayın anavatanı olduğuna da işaret eden Dülger, “Çölyak hastalığı bir manada Anadolu’nun hastalığıdır. Bu alanda ne kadar çok bilimsel çalışma yapılırsa o kadar yararlıdır. Türkiye’de, hatta dünya çapında ses getirecek bir Çölyak Enstitüsü’nün kurulması en büyük temennimizdir” tabirlerini kullandı.
