Bildirim yorgunluğu ruh sağlığını tehdit ediyor
Akıllı telefonlar, bilgisayarlar ve toplumsal medya uygulamaları hayatın vazgeçilmez bir modülü haline geldi. Gün boyunca gelen iletiler, e-postalar ve bildirimler bireyleri daima ekrana bakmaya zorluyor. Uzmanlara nazaran bu durum sadece dikkatin dağılmasına değil, birebir vakitte gerilim artışına, zihinsel yorgunluğa ve dijital tükenmişliğe yol açıyor. Psikiyatri alanında “bildirim yorgunluğu” olarak tanımlanan bu durum, bilhassa çalışan kesimde iş verimliliğini düşürüyor, ruh sıhhatini olumsuz etkiliyor.
Cumhuriyet’e konuşan Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Kısmı Lideri Doç. Dr. Ali Erdoğan, gün içinde sık sık gelen bildirimlerin kişinin odaklandığı işi yarıda bırakmasına neden olduğunu belirtti. Her bildirimle birlikte beynin “Önemli mi, acil mi?” sorusunu sorduğunu tabir eden Erdoğan, bunun zihinsel yükü artırdığını vurguladı.
STRESİ TETİKLİYOR
Birçok kişinin birebir anda birden fazla işi yapabildiğini düşünse de beynin birden fazla vakit bunu başaramadığını aktaran Erdoğan, beynin tıpkı anda iki karmaşık işi paralel yürütmek yerine süratli vazife değiştirme yaptığını tabir etti. Bu durumun yanılgı oranını artırdığını ve işleri uzattığını söyleyen Erdoğan, “Düşünce zinciri koptuğunda hem müddet hem kalite kaybı yaşanıyor” dedi.
Bildirimlerin sırf bilgi taşımadığını tıpkı vakitte gerilim cevabını da devreye soktuğunu söyleyen Erdoğan, “Ani ikazlar, vücudu alarm durumuna geçiriyor. Kalp atışı hızlanabiliyor, kaslar gerilebiliyor” tabirlerini kullandı. Gün içinde daima tetikte olmanın gerilim hormonlarını artırdığına dikkat çeken Erdoğan, bunun sonluluk, zihinsel yorgunluk ve uyku meselelerine yol açabileceğini tabir etti.
Sürekli çevrimiçi olma hali, “dijital tükenmişlik” olarak isimlendirilen bir tabloya neden oluyor. Dikkat dağınıklığı, unutkanlık, sabırsızlık, motivasyon kaybı, uyku sorunları ve kronik yorgunluğun dijital tükenmişliğin en sık görülen belirtileri olduğunu aktaran Erdoğan, “Bildirim yoğunluğu, yüz yüze irtibatı de olumsuz etkiliyor. Daima telefonla ilgilenmek, empatiyi azaltıyor. Toplumsal bağlar yüzeyselleşiyor” diye konuştu.
Sosyal medya bildirimlerinin yarattığı karşılaştırma baskısının da bireylerde değersizlik hissini artırabildiğine değinen Erdoğan, şu tekliflerde bulundu: “Gereksiz uygulama bildirimleri kapatılmalı. E-postalar için muhakkak denetim saatleri belirlenmeli. Her iletiye anında cevap verme mecburiliği ortadan kaldırılmalı. Uyumadan evvel ekran müddeti azaltılmalı. Telefon yatak odasında uzak bir noktada tutulmalı’.
