Ambalajlarda yaygın şekilde kullanılan Bisfenol A, insan sağlığını tehdit ediyor: Gıdadaki sessiz tehlike
Konserve kutularından plastik su şişelerine, saklama kaplarından bebek eserlerine kadar günlük hayatta sıkça kullandığımız ambalajların bir kısmı sıhhatimiz için görünmez bir risk barındırıyor: Bisfenol A, yani BPA. Sanayide yaygın olarak kullanılan bu kimyasal, bilhassa besin ambalajları yoluyla insan bedenine geçebiliyor ve uzun vadede önemli sıhhat sıkıntılarına yol açabiliyor.
Cumhuriyet’e konuşan Besin Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Lideri Yaşar Üzümcü, BPA’nın bilhassa konserve ve plastik ambalajlarda yaygın biçimde kullanıldığına dikkat çekerek, “BPA; metal konservelerin iç yüzeylerini kaplayan epoksi reçinelerin ve polikarbonat plastiklerin temel yapı taşlarından biridir. Bu sayede ambalajlara dayanıklılık kazandırılır lakin bu durum, besine kimyasal geçiş riskini de beraberinde getirir” dedi.
‘HORMON SİSTEMİ ÜZERİNDE ETKİLİ’
BPA’nın en büyük tehlikesinin bedende hormon sistemi üzerinde tesirli olması olduğunu belirten Üzümcü, BPA’nın bir endokrin bozucu olduğunu vurgulayarak, “Bu unsur hormonları taklit edebilir ya da onların tesirini engelleyebilir. Üreme sistemi, bağışıklık sistemi ve metabolizma üzerinde olumsuz tesirleri olduğu bilimsel çalışmalarla ortaya konmuştur” tabirlerini kullandı. Riskin bilhassa bebekler ve küçük çocuklar için daha büyük olduğunu söz eden Üzümcü, gelişim sürecindeki bireylerde BPA maruziyetinin kalıcı hasarlara yol açabileceğini söyledi.
Gıda ambalajlarının güvenliği ulusal ve memleketler arası mevzuatlarla denetleniyor. Avrupa Besin Güvenliği Otoritesi (EFSA), BPA için tolere edilebilir günlük alım ölçüsünü yıllar içinde önemli biçimde düşürdü. Ayrıyeten Türkiye ve Avrupa Birliği’nde bebek biberonları ve bebek mamalarına yönelik ambalajlarda BPA kullanımı büsbütün yasaklanmış durumda. Fakat mevzuatın tek başına kâfi olmadığına değinen Üzümcü, “Ürünlerin uygunluğu laboratuvar tahlilleriyle denetim ediliyor; ama piyasadaki eser çeşitliliği düşünüldüğünde kontrollerin daha sık ve daha kapsamlı yapılması gerekiyor” diye ekledi.
‘BASİT TEDBİRLERLE AZALTILABİLİR’
Son yıllarda pek çok eserde “BPA içermez” ibaresi içerdiğini lakin bu etiketin her vakit kâfi olmayabileceğini söyleyen Üzümcü, “BPA yerine Bisfenol S yahut Bisfenol F üzere benzeri kimyasallar kullanılabiliyor. Bunların da sıhhat tesirleri hala tartışmalı” diyerek tüketicilerin bu ibareyi mutlak inanç göstergesi olarak görmemesi gerektiğini tabir etti. Üzümcü, alınabilecek kolay tedbirlerle BPA maruziyetini azaltmanın mümkün olduğunu belirterek “Plastik ve konserve ambalajların mikrodalgada ısıtılmaması, çizilmiş yahut ezilmiş ambalajların kullanılmaması, cam ambalajların tercih edilmesi bu tedbirler ortasında yer alıyor. Ayrıyeten yağlı, asitli ve tuzlu besinlerin BPA geçişini artırdığına dikkat çekiliyor. Tüketici bilinçlendikçe üretici de daha inançlı alternatiflere yönelmek zorunda kalacaktır” dedi.
