Uzmanı uyardı: Genç yaşta kanser riski arttı
4 Şubat Dünya Kanser Günü münasebetiyle değerlendirmelerde bulunan Medical Park İstanbul Onkoloji Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Benan Çağlayan, bu özel günün kanser farkındalığını artırmak açısından değerli bir fırsat olduğunu belirtti.
‘ERKEN TEŞHİS İLE TEDAVİ BAŞARISI ARTIYOR’
Kanser hadiselerinin dünya genelinde arttığına dikkat çeken Prof. Dr. Çağlayan, “Dünya Kanser Günü; kanser için risk faktörlerine dikkat çekmek, erken teşhisin kıymetini vurgulamak ve kanserle yaşayan bireylerle dayanışmayı güçlendirmek hedefiyle her yıl dünya genelinde anılmaktadır. Bu günün temel bildirisi, kanserin önlenebilir bir hastalık olduğu ve erken teşhis ile tedavi muvaffakiyetinin artırılabildiğidir” dedi.
‘ERKEKLERDE RİSK BAYANLARA NAZARAN YÜZDE 25 FAZLA’
Kanserin dünyada yaygınlığının giderek arttığını söyleyen Prof. Dr. Çağlayan, “Dünya Sıhhat Örgütü şimdiki bilgilerine nazaran erkeklerde kanser görülme oranı bayanlara kıyasla yaklaşık yüzde 25 daha fazladır. Her 100 bin erkekten yaklaşık 205’inde, her 100 bin bayandan ise 165’inde kanser teşhis edilmektedir. Bu datalar, kanserin global ölçekte kıymetli bir halk sıhhati sorunu olduğunu göstermektedir” diye konuştu.
‘VAKA SAYISINDA ARTIŞ SÜRÜYOR’
Son yıllarda kanser olaylarında besbelli bir artış yaşandığını lisana getiren Prof. Dr. Çağlayan, “1990 ile 2023 yılları ortasındaki süreç değerlendirildiğinde, kanser tedavisindeki gelişmelere karşın hem olay sayısında hem de kansere bağlı ölümlerde artış olduğu görülmektedir. 2050 yılında dünyada 30 milyondan fazla bireye kanser tanısı konulacağı, yaklaşık 18 milyon kişinin ise bu hastalık nedeniyle hayatını kaybedeceği öngörülmektedir. Bu artışın kıymetli bir kısmı ömür müddetinin uzamasına bağlı olmakla birlikte, düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşa bağlı olmayan kanser çeşitlerinde de artış dikkat çekmektedir” sözlerini kullandı.
‘50 YAŞ ALTI BİREYLERDE KANSER YÜZDE 79 ARTTI’
Kanserin artık sadece ileri yaş hastalığı olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Çağlayan, genç yaş kümesinde da kanser görülme sıklığının arttığını belirterek, “1995 ile 2019 yılları ortasında 50 yaş altı bireylerde kanser sıklığında yaklaşık yüzde 79’luk bir artış yaşanmıştır. Bilhassa hiç sigara içmemiş bireylerde dahi akciğer kanseri görülme oranlarının artması dikkat caziptir. Genç bayanlarda göğüs ve tiroit kanseri öne çıkarken, genç erkeklerde melanom, lenfoma ve prostat kanserleri daha sık görülmektedir” dedi.
‘EN SIK GÖRÜLEN KANSER TÜRLERİ’
En sık görülen kanser tiplerine değinen Prof. Dr. Çağlayan, “Son datalara nazaran göğüs kanseri ve akciğer kanseri en sık görülen kanser cinsleri ortasında yer almaktadır. Bunları kolorektal kanserler, prostat, mide, karaciğer, tiroit ve rahim ağzı kanserleri takip etmektedir. Kansere bağlı ölümlerde ise birinci sırada akciğer kanseri bulunmaktadır. Akciğer kanserini kolorektal, karaciğer ve göğüs kanseri izlemektedir” diye konuştu.
‘ERKEN TEŞHİS HAYAT MÜHLETİNİ UZATIYOR’
Erken teşhisin ömür mühletini direkt etkilediğini belirten Prof. Dr. Çağlayan, “Kanser olgularının kıymetli bir kısmı ileri evrede teşhis almaktadır. Bu durum hem tedavi maliyetini artırmakta hem de hayat mühletini kısaltmaktadır. Meğer erken teşhis sayesinde hastalığın seyri olumlu tarafta değiştirilebilir ve vefat oranları değerli ölçüde azaltılabilir” dedi.
‘İŞTAHSIZLIK VE KAN TÜKÜRMEYE DİKKAT’
Erken periyotta ortaya çıkan belirtilerin birden fazla vakit göz arkası edildiğini söz eden Prof. Dr. Çağlayan, “Akciğer kanserinde erken devirde öksürük, halsizlik, kilo kaybı, iştahsızlık ve vakit zaman kan tükürme üzere belirtiler görülebilir. Lakin bu şikâyetler öteki teneffüs yolu hastalıklarıyla karıştırılabilmektedir. Misal formda bağırsak alışkanlıklarında değişiklik, uzun süren ağrılar ya da açıklanamayan kilo kaybı üzere belirtiler de birtakım öbür kanser tiplerinin habercisi olabilir. Bu cins yakınmaların iki haftadan uzun sürmesi halinde kesinlikle bir tabibe başvurulmalıdır” diye konuştu.
‘KANSER OLAYLARININ KIYMETLİ KISMI ÖNLENEBİLİRDİR’
Kanser olaylarının kıymetli bir kısmının önlenebilir olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Çağlayan, “Tütün ve tütün eserlerinden uzak durmak, sağlıklı beslenmek, ülkü kiloyu korumak ve nizamlı fizikî aktivite yapmak kanser riskini azaltmada son derece tesirlidir. Yapılan çalışmalar, bu tedbirlerle kanser olgularının yaklaşık yüzde 40’ının önlenebileceğini göstermektedir. Ayrıyeten, rahim ağzı kanseri üzere birtakım tiplerde aşılama da değerli bir kollayıcı faktördür” dedi.
‘TARAMA PROGRAMLARI MEVT ORANLARINI DÜŞÜRÜYOR’
Tarama programlarının değerine de değinen Prof. Dr. Çağlayan, “Bazı kanser cinslerinde tarama programları sayesinde kansere bağlı ölümlerde azalma sağlanabilmektedir. Göğüs, kolorektal, prostat ve akciğer kanseri için yapılan taramalar, erken evrede teşhis konulmasına imkan tanımaktadır. Bu sayede tedavi başarısı artmaktadır” sözlerini kullandı.
‘KANSER ARTIK HER VAKİT ÖLÜMCÜL DEĞİL’
Kanserin günümüzde her vakit ölümcül bir hastalık olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Çağlayan, “Erken teşhis ve gerçek tedavi ile birçok kanser cinsinde tam düzgünleşme sağlanabilmektedir. Cerrahi metotların gelişmesi, akıllı ilaçlar ve immünoterapi üzere yeni tedavi seçenekleri sayesinde ömür mühleti uzamakta ve tedavi başarısı artmaktadır. Kanser artık birçok hasta için kronik bir hastalık haline gelmiştir” dedi.
‘YANLIŞ İNANIŞLAR TEDAVİYİ GECİKTİRİYOR’
Toplumda kanserle ilgili yanlış inanışların yaygın olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Çağlayan, “En sık karşılaştığımız yanlış inanışlardan biri, kanser tanısı alan hastanın artık iyileşemeyeceği fikridir. Halbuki günümüzde çok sayıda hasta başarılı formda tedavi edilebilmektedir. Bir öteki yanlış inanış ise biyopsi yahut ameliyatın hastalığı yayacağı niyetidir. Bunun bilimsel bir temeli yoktur. Ayrıyeten bilimsel olarak kanıtlanmamış bitkisel yahut alternatif teknikler, gerçek tedaviyi geciktirerek hastaya ziyan verebilmektedir” diye konuştu.
‘SAĞLIKLI HAYAT VE NİZAMLI TARAMA’
Dünya Kanser Günü kapsamında topluma kıymetli iletiler veren Prof. Dr. Çağlayan, “Tütün kullanmamak, sağlıklı beslenmek, tertipli idman yapmak ve çok kilodan kaçınmak kanser riskini azaltır. Bunun yanında bilhassa 40-50 yaşından sonra tertipli sıhhat denetimlerinin yapılması ve tarama programlarına iştirak büyük kıymet taşır. Erken teşhis, tedavi için en büyük avantajdır ve birçok hastada hayat kurtarır” dedi.
