İstanbullu sofradan ve giyimden kesti: Dışarıda yemek yemek artık ‘lüks’

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) bağlı İstanbul Planlama Ajansı (İPA), kentin toplumsal, ekonomik ve demografik eğilimlerini izlediği “İstanbul Barometresi”nin aralık ayı sonuçlarını yayımladı. Telefon anketleriyle gerçekleştirilen “Gündem Araştırmaları”, Aralık 2025 datalarıyla birlikte 2025 yılının genel bir özetini de sundu. Araştırmaya nazaran 2024–2025 devrinde hem Türkiye hem de İstanbul gündeminin ana başlıklarını iktisat, yargı ve siyaset oluşturdu.

KREDİ KARTI BORÇLARI GEÇİM DERDİNİ GÖSTERDİ

Araştırmada, kredi kartı borçlarının sırf minimum fiyatının ödenmesi ya da hiç ödenememesi eğiliminin artması, haneler üzerindeki ekonomik baskının kıymetli göstergelerinden biri olarak öne çıktı. Kredi kartı borcunun taban meblağını ödediğini belirtenlerin oranı Aralık 2025’te yüzde 35,4’e yükselirken, hiç ödeme yapamadığını söz edenlerin oranı yüzde 9,6 oldu. Bu oranlar, 2024–2025 periyodu içerisindeki en yüksek düzeylerden biri olarak kaydedildi.

Kasım 2025’te kredi kartı borcunun minimum meblağını ödeyenlerin oranı yüzde 31,3 olarak ölçülmüştü. Bilgiler, yaz aylarında geçinemediğini belirtenlerin oranının arttığını, yıl genelinde ise hanelerin büyük kısmının tasarruf yapamadığını ortaya koydu.

GIDA ERİŞİMİNDE TASA DORUĞA ULAŞTI

Hanede kâfi besine ulaşma konusundaki telaş, Eylül 2025’te en üst düzeye çıktı. Kâfi besine erişim konusunda tasa duyduğunu belirtenlerin toplam oranı bu devirde yüzde 49,4 olarak ölçüldü. Bu kümenin yüzde 17,9’u “evet, sıklıkla”, yüzde 13,3’ü “evet, bazen”, yüzde 8,2’si ise “evet, nadiren” karşılığını verdi.

Yılın son aylarında bu telaş kısmen gerilese de yüksek seyrini sürdürdü. Kasım 2025’te hanede kâfi besine ulaşma konusunda kaygı duyduğunu belirtenlerin toplam oranı yüzde 45,1 olarak kayıtlara geçti.

DIŞARIDA YEMEK VE GİYSİ HARCAMALARINDA DARALMA

Araştırma, son bir ayda dışarıda yeme-içme ve giysi harcamalarında bariz bir daralma yaşandığını da ortaya koydu. İştirakçilerin yüzde 63,4’ü dışarıda yeme içme alışkanlıklarında azalma olduğunu belirtirken, yüzde 55,8’i giysi harcamalarının azaldığını tabir etti. Giysi harcamalarında artış olduğunu söyleyenlerin oranı yüzde 11 olurken, yüzde 33,2’si harcamalarının değişmediğini bildirdi.

YILBAŞI KUTLAMALARI MESKENE TAŞINDI

Verilere nazaran, yılbaşını meskende ya da yakın etrafta geçirme eğilimi 2025’te arttı. Aralık 2024’te yılbaşı gecesini meskende ya da yakın etrafta geçirdiğini belirtenlerin oranı yüzde 91,8 iken, Aralık 2025’te bu oran yüzde 93,1’e yükseldi.

Ekonomik nedenlerle yılbaşı kutlama alışkanlıklarını eskisinden farklı yaptığını söyleyenlerin oranı ise Aralık 2024’te yüzde 31,9, Aralık 2025’te yüzde 30,8 olarak ölçüldü.

İstanbul Barometresi sonuçları, 2025 yılı boyunca İstanbulluların artan geçim sorunu, besin erişimi korkusu ve tüketim alışkanlıklarındaki daralma ile karşı karşıya kaldığını net biçimde ortaya koydu.