Bakan Kurum’dan itiraf gibi yanıt: ‘Cumhurbaşkanımız başkomutanımızdır ve talimat almak konusunda herhangi rahatsızlığımız yok’

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Kurulu, AKP Osmaniye Milletvekili Derya Yanık başkanlığında toplandı.

Komisyonda, Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, “Temel İnsan Hakları Kapsamında Barınma Hakkı ve Bu Çerçevede Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Çalışmaları” bahisli bilgilendirme yaptı.

Bakan Kurum sunumunda, 500 bin Toplumsal Konut Projesi projelerde son vakitlerde kuralarını çektikleri belirterek “Yenilikçi ve Türkiye’yi amaçlarına ulaştırma potansiyeli taşıyan projelerimizde bir taraftan da hem konut arzını arttırıyor hem de birtakım temel sıkıntılara tahlil üreterek yolumuza bu kapsamda devam ediyoruz. Bilhassa vatandaşımızın en çok şikayetçi olduğu yüksek kiralar ve hayat pahalılığına karşı bir tedbir ve vatandaşımızın lehine hakikat bir sonuç doğuracak önlemler alıyoruz. Bu milletin istikbali için on yıllarca alın teri dökmüş emeklilerimizin yaşadığı düşünceleri bir nebze olsa hafifletmenin konut alma umudu olmayan buradaki gençlerimizin o umuda erişmesi için her bir enstrümanı da kıymetli görüyoruz” dedi.

Tüm bu projeleri vatandaşın yalnızca konut edinmesi için yapmadıklarını söyleyen Kurum, “Biz yalnızca konut yapmıyoruz. Bir taraftan da işte sürdürülebilir şehircilik anlayışıyla yeni bir kent ortamını da milletimizin istifadesine açıyoruz. Bu kapsamda insan hakları kurulumuzla hakikaten barınma hakkını burada birlikte değerlendireceğimiz en temel en insani hak olan bu barınma hakkı ile ilgili projelerimizi size aktardığımız tekrar sizlerden gelen talepler doğrultusunda da şekillendirme varsa eksiğimiz gidermeye çalışacağız” sözlerini kullandı.

Bakan Kurum’un sunumunun ardından Kurul Lideri Yanık, Kurul üyelerine Kurum’un cevaplamasına yönelik sorularını sorması için kelam hakkı verdi.

USLU: TÜRKİYE’DE YENİ BİR ANLAYIŞA BİR ISLAHATA MI MUHTAÇLIK VAR DİYE DÜŞÜNMÜYOR DEĞİLİM

AKP Antalya Milletvekili Atay Uslu, planlama süreçlerine ait, “Aslında Türkiye’de yeni bir anlayışa bir ıslahata mı gereksinim var diye düşünmüyor değilim. Bilhassa arsa üretimi, mahallî idarelerin planlama süreçlerindeki durumları göz önüne bulundurularak belediye yasasında, başka mevzuatlarda, planlama süreçlerinde de aslında yine gözden geçirilmesi gereken bir husus olduğunu düşünüyorum ki bu süreçler konut üretimini etkileyen en değerli noktalardan bir tanesi” dedi.

AKIN: YURTTAŞLAR MİNİMUM FİYATININ YÜZDE 70’İNİ KİRAYA VERMEK DURUMUYLA KARŞI KARŞIYA KALABİLİYOR

DEM Parti İzmir Milletvekili İbrahim Akın, Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın şehircilik ve inşaat faaliyetlerinin ülkenin en değerli faaliyetleri olarak sunulduğuna dikkat çekerek “Ancak incelediğimizde barınma hakkının kamusal olarak yerine getirilmesi durumu sizin devrinizde çok daha gerilemiş gözüküyor. Örneğin Türkiye’de yüzde 73 civarlarındayken konut sahipliği yüzde 56 civarına düşmüş. Hatta o denli bir durum ki konut sayısı çok artmış durumda. Şu anda konut fazlalığı var lakin hem maliyetler hem de kira konusu insanların sağlıklı barınma hakkını yerine getirme konusunda mümkün gözükmüyor” diye konuştu.

TOKİ’nin bir inşaat bölümü haline geldiğini belirten Akın, “Elbette hem Türkiye’de hem de dünyada inşaat kesimi neredeyse Türkiye’nin en kıymetli yatırım aracı olmuş lakin tıpkı vakitte barınma sıkıntısı piyasanın gerçek manada rant bağlantısının muhtaçlığına bağlı olarak gelişmeye başlamış durumda. Bu manada da mevcut minimum fiyatın neredeyse 28 bin lira olduğu bir ülkede neredeyse ortalama düzgün bir meskende kalmak için 20-25 bin lira kira verildiğini düşündüğümüzde yurttaşlar taban fiyatının yüzde 70’ini kiraya vermek durumuyla karşı karşıya kalabiliyor. Bu gerçek manada barınma hakkının teminat altına alındığını göstermiyor. Tam tersine barınma hakkının giderek azaldığını gösteriyor. Çok yaygın bir biçimde beşerler artık çocuklarıyla farklı başka yerde kalmıyorlar. Bir ortaya geliyorlar. Maliyetlerden ötürü birebir yerde kalmaya çalışıyorlar” tabirlerini kullandı.

“SARAYDAN GELEN BÜTÜN KARARLARI VE KANUNLARI GEÇİRMEKLE YÜKÜMLÜ BİR VEKİL HALİ BENİM AÇIMDAN ONUR KIRICI”

Akın, seçim bölgesi İzmir’den örnek vererek şu tenkitlerde bulundu:

“İzmir’de bizim tespitlerimize nazaran geçmiş devirde sarsıntıya bağlı olarak yapılan tespitte 600 bin civarında dayanaksız konut olarak gözüküyor. Yani dönüşüm yapılması lazım lakin bu dönüşümü yapabilmek için gerçek manada yerel yönetimlerle iş birliği içerisinde planlama yapılması lazım. Son vakitlerde bu sürece öylesine bir duvar örülüyor ki neredeyse siyaset tahlil aracı olmaktan çok birbirlerini yenme aracı haline gelmiş bir siyasal düzenleme alanına çekilmiş oldu. Bunun sürdürülebilme ihtimali yok.

Bence siyaseten her alanda tıkanan bir ülkede yaşıyoruz. Münasebetiyle ben bir vekil olarak, her türlü sorunun muhatabı olarak tahlil ögesi olmak, denetleyici ögesi olmak konusunda kendimi berbat hissediyorum. Bu türlü bir vekillik yapılması hâlinin kabul edilmesi mümkün değil. Kontrol yapamıyorsunuz, yasa çıkartamıyorsunuz. Büsbütün buradaki tartışmalarımızın suya yazılmış hâli var. Saraydan gelen bütün kararları ve kanunları geçirmekle yükümlü bir vekil hali benim açımdan onur kırıcı bir durum olduğunu söylemek istiyorum. Münasebetiyle sizler vasıtasıyla bilhassa Saray’daki bağlar açısından bakıldığında bunun bu türlü sürdürülememesi gerektiğini düşünüyorum. Katılımcılık ve demokrasi nitekim Türkiye’de artık yeni periyodun en büyük muhtaçlığı.”

YANIK’TAN “SARAY TALİMATIYLA ÇALIŞAN MİLLETVEKİLLERİ” KELAMLARINA YANIT

Komisyon Başkanı Derya Yanık, DEM Partili Akın’ın “Saraydan gelen bütün kararları ve kanunları geçirmekle yükümlü bir vekil hali benim açımdan onur kırıcı” kelamlarına atıfta bulunarak düzeltme yapmak istediğini belirterek şöyle konuştu:

“Her siyasi partinin bir çalışma disiplini ve hiyerarşik durumu vardır ki sizin siyasi partiniz herhalde bunu en düzgün bilenlerden birisidir. Münasebetiyle bu siyasal silsileyi ve çalışma sistematiğini bu türlü yorumlamak AK Parti’nin 24 yıldır iktidar olma kabiliyetini çok hafife almak olur. Münasebetiyle biz her bir milletvekilimiz, her bir teşkilat mensubumuz, bakanlarımız yahut başka yönetici takımlarımız her birisi konuşması, eleştirmesi ve kanaatini bildirmesi gerektiği yerde söyler. Karar verildikten sonra da icra etmesi gereken yerde de eder. Sizin gördüğünüz yer yalnızca Meclis kısmıdır. Münasebetiyle tüm bir art planı yok sayıyorsunuz. Birbirimizi bu kadar yok saymayalım. Yani biz de DEM Kümesi açısından tenkitlerimize başladığımızda hangi hiyerarşik münasebetler ve hangi karar sistemleri olduğunu tartışmaya başladığımızda bu bizi bir yere götürmez. Ben yalnızca kayıtlara geçmesi açısından söyledim bunu. Elbette bunun çok art tartışılacak tarafları vardır. Siyaset duruşu, taşıdığımız siyasi ideolojiler noktasında birbirimizi eleştirebiliriz lakin milletvekilleri olarak birbirimizin hakkına riayet etmediğimizde bu sadece AK Parti milletvekillerine yönelik bir tenkit olmuyor. Bu meclisin 600 milletvekilinin tamamına bir tenkit oluyor ve tamamının tahkir edilmesi, hafife alınması manasına geliyor.”

AKIN: BEN 26 SAAT TOPLANTI YAPTIĞIM KURULUN BİR CÜMLESİNİ DEĞİŞTİRMEDİM

Yanık’ın kelamlarına üzerine yanıt vermek için kelam alan DEM Partili Akın, “Ben nezaketsizlik yapmak istemiyorum. Ben yalnızca komitedeki çalışma pratiğimizden çıkardığım derslerimi ve yaşadığım duyguyu söyleyeyim. Samimiyetle söylüyorum. Sorun parti içi demokrasiler asla bizim eleştireceğimiz bir şey değil. Eleştirebiliriz lakin benim yaşadığım bahis o değil. Benim yaşadığım hem Etraf Bakanlığında, hem Tarım Bakanlığında, hem de şu anda İnsan Hakları Komitesi’nde geldiğimde biz şunu istiyoruz. Biz bu komitelerde taslak gelen bir bahiste müzakere sonrası bir cümleyi değiştirebilme uğraşını 24 saat kullandım. Bakın ben Enerji Bakanlığı komisyonunda 26 saat toplantı yaptım, bir cümlesini değiştirmedim. Artık bu türlü bir Komite çalışması olmaz. Elbette her partinin getirdiği bir taslak olabilir fakat taslaklar içerisinde bu çalışmayı biz değiştirebilmeliyiz, ortaklaştırabiliriz” diye konuştu.

KAYA: İZMİR’DE 8 KERE PLAN YAPILMIŞ ALANLAR VAR

AKP İzmir Milletvekili Mahmut Atilla Kaya da İzmir’de yapı stoğunun yüzde 70 olduğunu belirterek “Sayın Bakanımızın İzmir ziyaretlerinde ve yeniden İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ile birlikte bu mevzuları kıymetlendirme fırsatı da bulduk. Şu an İzmir’de bilhassa bizim yıllardır Bakanlığımız kentsel dönüşüm noktasında liderimizle burada 8 kere plan yapılmış alanlar var. Maalesef açılan davalar sebebiyle birinci başta bu lokal idarelerden kaynaklı kalmıştı. En son bizim değerlendirmemizde, Sayın Bakanımızın da onurlarıyla ve mahallî idare idareleriyle birlikte Karabağlar’daki kentsel dönüşümün Sayın Bakanımız onay verdi ve lokal idareyle birlikte bu kentsel dönüşümü gerçekleştiriyoruz. Tekrar kent merkezindeki İnciraltı alanı 5 milyon metrekarelik bir alanda genel idarede büsbütün oradaki ilçe belediyesi ve Büyükşehir Belediyesi’nin görüşleri ve bununla birlikte yeniden Sayın Bakanımızla birlikte bu noktada çalışma gerçekleştiriyoruz” tabirlerini kullandı.

KURUM: BELEDİYE YAPTI DA BİZ ELİNDEN Mİ TUTTUK YAHUT PÜRÜZ Mİ KOYDUK?

Milletvekillerinin akabinde kelam alan Bakan Kurum, milletvekillerinin genel tenkitlerinden birinin yerelden güçlendirmek gerektiği konusu olduğunu belirterek “Aynı vekillerimiz ‘yerelin buna gücü yetmez. Münasebetiyle merkezi yönetim olarak da girmeniz gerekir’ dediler. Münasebetiyle bizim kederimiz yerelde belediyenin oradaki özel yönetimin yahut valiliğin yapacağı işi ‘sen yapmada ben yapayım’ bakışı değil. Bunu net bir halde söyleyelim. Keşke her vilayet kendi içinde sorunu çözse. İzmir sorunu çözse biz niçin İzmir’e gideceğiz, planlama yapacağız, dönüşüm yapacağız? Yapsın belediye. Yani belediye yaptı da biz elinden mi tuttuk yahut mahzur mi koyduk? Yok o denli bir şey” dedi.

“AVRUPA’YLA KIYAS EDERKEN AVRUPA’DA NÜFUSUN ARTMADIĞINI DA SÖZ ETMEK LAZIM”

Türkiye’de konut sahipliği oranının yüzde 56 olduğunu söyleyen Kurum, şu tabirlere yer verdi:

“Hedefimiz bunu yüzde 65-70’lere çıkarmaktır. İsviçre’de mesken sahipliği oranı yüzde 43. Üçüncü büyük iktisat Almanya’da yüzde 47. Artık konut sahipliği oranı ülkenin gelişmişliği yahut gelişmemişliği ile alakalı değil. Yakın coğrafyada, Orta Doğu’da büyük bir savaş yaşandı. Bir ülke yok oldu. Bu ülkeden 4-5 milyon Suriye vatandaşı geldi ve ensar Türk milletine sığındı. Konutumuzu açtık, kapımızı açtık. Pandemi oldu. Birebir halde bu süreçte milletimiz elinden geleni herkes birbiri için yapmaya uğraş gösterdi. O yetmedi. Bin asırda yaşadığımız en büyük felaketi yaşadık. 800 bin mesken yıkıldı. Sonuçta bu beşerler da konut sahibiydi. O süreçte sarsıntı sebebiyle olamadı ve hala Ortadoğu’da yaşanan gelişmeleri hepimiz izliyoruz. Artık tüm bunlar ortadayken ‘Türkiye Cumhuriyeti Devleti bir şey yapmıyor’ demek çok hakkaniyetli bir bakış değil. Bunu net bir biçimde söz etmek istiyorum. Mesken sahipliği oranını arttırmalı mıyız? Arttırmalıyız lakin bir Avrupa’yla kıyas ederken Avrupa’da nüfusun artmadığını da tabir etmek lazım.”

KURUM’DAN İBRAHİM AKIN’A: ‘SİZ NE KADAR RAHATSIZLIK DUYSANIZ DA BİZ RAHATSIZ OLMUYORUZ’

Kurum, DEM Partili Akın’ın konuşmasındaki “Saraydan gelen bütün kararları ve kanunları geçirmekle yükümlü bir vekil hali benim açımdan onur kırıcı” kelamlarına ait ise şöyle konuştu:

“Ben şu ifadeyi açıkçası bu toplantıya yakıştıramadım. ‘Saray’dan gelen’, ‘Saray’da oturan’, ‘Saray’ın talimatı’ tabiri bu Komite’nin ruhuna, Meclis’in insicamına uymayan bir sözdür. Burada hangi Saray’dan bahsediyorsunuz bilmiyorum lakin milletimizin konutu, Cumhurbaşkanlığı Külliyesidir ve cumhurbaşkanımız milletimizin oylarıyla seçildi. Yüzde 52 oy aldı ve 24 yıldır da bu ülkenin 81 vilayetine hiçbir vatandaşımızı ayırt etmeksizin bu hizmetleri yürütüyor, götürüyor. Biz Sayın Cumhurbaşkanımızla bütün milletvekillerimiz, bütün belediye liderlerimiz istişare etmekten, gerektiğinde talimat almaktan da gurur duyuyoruz. Cumhurbaşkanımız devletimizin başkanıdır, başkomutanıdır. Talimat almak ve istişare etmek konusunda bizim rastgele bir rahatsızlığımız yok. Siz ne kadar rahatsızlık duysanız da biz rahatsız olmuyoruz. İstişare de ediyoruz. Yapılması gerekenleri de birlikte, ortaya koyuyoruz ve sonuçta Sayın Cumhurbaşkanımız bizlere bir vazife veriyor. Biz de vazife ile ilgili vilayetlerimize gidiyoruz. Bu işleri yapıyoruz. Seçilmiş biriyle de bu istişareleri yapmak durumundayız fakat bize bunları tabir ederken kendi öz eleştirinizi de yapmanızı size tavsiye ediyorum Sayın vekilim. Kendi yönetimimizle alakalı konuları da gözden geçirmenizde yarar var.”