Doğanın ana sermayesi bitti! BM korkutan raporu açıkladı: Türkiye listede ilk sıralarda!
Birleşmiş Milletler Üniversitesi (UNU-INWEH) tarafından yayımlanan “Küresel Su İflası” raporu (Global Water Bankruptcy: Living Beyond Our Hydrological Means), dünya genelindeki su krizinin artık geri dönülemez bir kademeye girdiğini bilimsel datalarla ortaya koydu. Rapora nazaran, yeraltı su rezervlerinin yenilenme suratından daha fazla tüketilmesi nedeniyle tabiatın su istikrarı bozuldu. Bilim insanları, mevcut tablonun süreksiz bir kuraklık değil, doğal su sermayesinin kalıcı olarak tükenmesi süreci olduğunu vurguluyor.
4 MİLYAR İNSAN SU KITLIĞIYLA KARŞI KARŞIYA
BM datalarına nazaran, dünya nüfusunun yaklaşık yarısını oluşturan 4 milyar insan, yılın en az bir ayını şiddetli su kıtlığı içinde geçiriyor. 2026 yılı prestijiyle su kaynaklarının yüzde 70’inin ziraî sulamada kullanıldığı, fakat bu suyun yüzde 40’ının kendini yenileyemeyen derin yeraltı havzalarından çekildiği saptandı. Raporda, stratejik rezervlerin bu süratle tüketilmesinin global besin güvenliğini direkt tehdit ettiği belirtildi.
YERKÜRE FİZİKÎ OLARAK ÇÖKÜYOR
Yeraltı sularının boşaltılması, yalnızca susuzluğa değil jeolojik yıkıma da neden oluyor. BM raporu, dünya kara alanlarının yüzde 5’inde su çekilmesi kaynaklı toprak çökmesi (subsidence) yaşandığını saptadı. Mexico City’nin yılda 21 santimetre, Cakarta’nın ise 15 santimetre batması bu durumun en somut bilgileri olarak sunuldu. Uzmanlar, çöken yeraltı havzalarının fizikî yapısının bozulduğunu ve bu alanların tekrar su depolama kapasitesini kalıcı olarak kaybettiğini açıkladı.
KONYA OVASI GLOBAL LİSTEDE
Raporun Türkiye kısmında, Konya Ovası’ndaki duruma geniş yer ayrıldı. Bölgede yeraltı su düzeyinin her yıl ortalama 1 ila 2 metre çekildiği ve bunun sonucunda oluşan obruk sayısının 700’ü aştığı kaydedildi. Türkiye’deki denetimsiz sulama siyasetlerinin, bölgeyi “hidrolojik iflasın” eşiğine getirdiği ve bu durumun mahallî tarım iktisadı için sürdürülemez bir nokta olduğu vurgulandı.
2030 ÖNGÖRÜSÜ: 700 MİLYON GÖÇMEN
BM’nin hazırladığı gelecek projeksiyonlarına nazaran, 2030 yılına kadar global su talebi, mevcut arzın yüzde 40 üzerine çıkacak. Bu dengesizliğin ve su kaynaklarının büsbütün kurumasının, yakın gelecekte 700 milyon insanı su ve besin kaynaklı nedenlerle göç etmek zorunda bırakacağı hesaplanıyor. Rapor, devletlerin acil olarak su kullanım siyasetlerini bilimsel datalara nazaran tekrar düzenlemesi gerektiğini hatırlatıyor.
