Veremde erken tanı, doğru ve düzenli tedavi hayati önem taşıyor
Verem hastalığının (tüberküloz), başta akciğerler olmak üzere birçok organ ve dokuyu etkileyebilen bulaşıcı bir enfeksiyon hastalığı olduğunu belirten Tüberküloz Vilayet Koordinatörü Dr. H. Betül Abdüloğlu, hastalık hakkında şu bilgileri verdi: “Mycobacterium tuberculosis isimli bakterinin neden olduğu verem hastalığı, ekseriyetle teneffüs yoluyla alınan damlacıklar aracılığıyla bulaşır. Verem, bilhassa bağışıklık sistemi zayıf olan bireylerde süratle ilerleyerek ölümcül olabilir; lakin erken teşhis ve uygun antibiyotik tedavisiyle büsbütün iyileştirilebilir. Hastalığın tedavisinde uzun müddetli ve tertipli ilaç kullanımı çok kıymetlidir. Ayrıyeten, hastaların nizamlı tedavisi ve etraflarındaki insanlara bulaşmasını önlemek maksadıyla esirgeyici tedbirlere dikkat etmeleri gerekir. Günümüzde, nizamlı aşılamalar ve erken teşhis usulleri sayesinde hastalığın yayılma riski büyük ölçüde azaltılmıştır. Lakin dünya genelinde tüberküloz, bulaşıcı bir enfeksiyon hastalığı olması ve görülme sıklığı nedeniyle, global uğraş gerektiren kıymetli halk sıhhati sıkıntıları ortasında bulunmaktadır. Bu nedenle ülkemizde “Verem Eğitimi ve Farkındalık (Propaganda) Haftası” aktiflikleri 1947 yılından itibaren düzenlenmektedir. Her yıl, ocak ayının birinci pazar gününü izleyen hafta boyunca, verem hastalığı ve hastalıkla gayret hakkında bilgilendirmeler yapılmakta, hastalığa kamuoyunun dikkati çekilmektedir” diye konuştu.
Veremin, hasta şahısların öksürme, hapşırma yahut konuşma sırasında havaya saçtığı mikrodamlacıklar yoluyla bulaştığını tabir eden Abdüloğlu, belirtilerden birkaçının iki haftadan uzun sürmesi durumunda, kesinlikle bir sıhhat kuruluşuna başvurmak gerektiğini söyledi ve şöyle konuştu: “Verem enfeksiyonu, latent tüberküloz (gizli verem), kişinin mycobacterium tuberculosis bakterisiyle enfekte olduğu lakin güçlü bağışıklık sistemi sayesinde hastalığın aktifleşmediği, klinik, laboratuvar ve radyolojik tespitlerin görülmediği durumdur. Verem enfeksiyonu olan şahısların yaklaşık %10’unda, ömürlerinin bir periyodunda hastalık gelişebilir. Faal verem ise bakterinin bedende çoğalarak hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı basamaktır. Tedavisi çoklukla 6 -9 ay sürer ve birden fazla antibiyotik kullanımını gerektirir. Hastaların tedaviyi yarım bırakmaması, bakterinin direnç kazanmaması için çok kıymetlidir. Veremin en yaygın belirtileri: iki haftadan uzun süren öksürük, kanlı yahut balgamlı öksürük, göğüs ağrısı ve nefes darlığı, açıklanamayan kilo kaybı, iştahsızlık, gece terlemeleri, yüksek ateş yahut hafif seyreden ateş, genel halsizlik ve yorgunluk, ses kısıklığı, lenf bezlerinde şişliktir (akciğer dışı tüberkülozda görülebilir). Bilhassa risk kümesindeki şahıslarda (HIV müspet hastalar, diyabet hastaları, bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler) bu belirtiler daha erken periyotta ciddiye alınmalıdır. Akciğer dışı tüberküloz belirtileri, enfeksiyonun yerleştiği organa nazaran farklılık gösterir. Bulaşıcıdır ve hastalık belirtileri başlangıçta hafif seyredebilir, fakat tedavi edilmezse önemli sıhhat meselelerine ve hatta vefata yol açabilir. Bu nedenle erken teşhis ve uygun tedavi hayat kurtarıcı ehemmiyet taşır. Verem teşhis ve tedavisi verem savaş dispanserlerinde fiyatsız olarak yapılmaktadır. Direkt Nezaret Tedavisi (DGT) Tele DGT, Görüntü DGT ile hastalığın ve hastaların takibi yapılmaktadır. Tedaviye başladıktan 15-20 gün sonra bulaşıcılık kaybolur. Bu nedenle verem kuşkusu olan bireylerin vakit kaybetmeden bir sıhhat kuruluşuna başvurması ve tedaviye başlaması hayati değer taşır. Türkiye genelinde 2024 yılı verem hastalığı insidansı yüz binde 10,4, Denizli’de ise 2024 yılı insidansı yüzbinde 7,8 olup Verem Savaş Dispanserinde 2024 yılında 87 hasta ve 2025 yılında da 95 yeni tüberküloz hastası saptandı” dedi.
