Uyuşturucu olaylarında çarpıcı artış: CHP’li İlgezdi tek tek sıraladı!
CHP İstanbul Milletvekili Gamze Akkuş İlgezdi, 2023 ve 2024 datalarını karşılaştıran “Türkiye Uyuşturucu Hataları Raporu” yayımladı. Rapora nazaran Türkiye’de 2023 yılında 251 bin 851 olan uyuşturucu olay sayısı, 2024 yılında yüzde 22,7’lik artışla 309 bin 28’e yükseldi. Emsal biçimde uyuşturucu şüphelisi sayısı da bir yılda yüzde 19,6 artarak 374 bin 948 bireye ulaştı. İlgezdi, bu artışın bir güvenlik muvaffakiyet kıssası değil, yönetilemeyen bir kriz göstergesi olduğunu vurguladı.
Raporun en dikkat çeken başlıklarından biri, Türkiye’nin ana uyuşturucu tehdidine dönüşen metamfetamin oldu. 2023 yılında ele geçirilen bu husus 22 ton iken 2024 yılında yüzde 53,6 artışla 33,8 tona çıktı. Derinleşen yoksulluk nedeniyle gençlerin daha “ucuz” ve tehlikeli olan bu hususa yöneldiği belirtildi.
Ayrıca “sentetik ecza” yakalamalarında büyük bir artış kaydedildi. 2023’te yaklaşık 29 milyon adet olan “ele geçirme”, 2024’te 94 milyon 753 bin adede yükseldi. Esrar yakalamaları düşerken, daha tehlikeli ve psikotik tesirlere sahip “Skunk” kullanımının arttığı ve olağanlaştığı söz edildi.
ÇOCUK VE GENÇLERDEKİ UYUŞTURUCU EĞİLİMİ RİSKİ
Çocuk ve gençlere yönelik uyuşturucu eğilimlerine ait raporda, şunlar kaydedildi:
“2023–2024 ortası en çarpıcı kırılmalardan biri çocuk ve gençlerdeki uyuşturucu eğilimidir. 2023’te aslında önemli olan uyuşturucu ilişkili çocuk olayı sayısı, 2024’te neredeyse iki katına çıkarak 16 bin 563’e ulaşmıştır. Bu, risk altındaki çocukların süratle arttığını, uyuşturucu pazarının artık sokaklarda yalnızca yetişkinleri değil, 15–17 yaş aralığındaki gençleri ve hatta daha küçük yaş kümelerini da içine çektiğini göstermektedir. Bu tablo, eğitim ve toplumsal siyasetin açık başarısızlığıdır. Okuldan kopuş oranları yüksek, rehberlik hizmetleri zayıf, gençlik merkezleri yetersiz, ailelere dayanak düzenekleri sonludur. 2023’te alarm veren bu durum, 2024’te siren çalan bir krize dönüşmüştür. Buna karşın iktidarın gençlik siyaseti; baskıcı disiplin, göstermelik projeler ve bütçe kısıtları çerçevesinde kalmış, çocukların korunması için kalıcı, kapsamlı bir strateji geliştirilmemiştir.”
“METAMFETAMİN BAŞTA OLMAK ÜZERE SENTETİK UNSURLAR PATLAMA YAŞAMIŞTIR”
Raporda yapılan genel değerlendirmede, şunlar kaydedildi:
“2023 ve 2024 bilgileri birlikte değerlendirildiğinde ortaya çıkan fotoğraf nettir: Olay ve kuşkulu sayıları artmıştır. Metamfetamin başta olmak üzere sentetik hususlar patlama yaşamıştır. Esrar kullanımı azalsa da yerine daha ucuz ve daha kolay ulaşılabilen sentetik uyuşturuculara bırakmıştır. Esrardan daha tehlikeli olan skunk kullanımı yükselmiş ve gençler ortasında yaygınlaşmıştır. Yakalanan eroin ölçüsü 3 yılın akabinde tekrar yükselişe geçmiştir. Kokain ve captagon yakalamaları artmış, Türkiye memleketler arası ağlarda daha görünür hale gelmiştir. Çocukların uyuşturucuya sürüklenme oranı yaklaşık iki katına çıkmıştır. Cezaevleri doludur; her üç bireyden biri uyuşturucu hatasından içeridedir. Yargı sistemi milyonlarca belge ile tıkanmıştır. Bağımlılıkla çaba bütçesi yüzde 69 kesilmiştir.
Bu tablo, AKP iktidarının uyuşturucu ile gayrette başarılı değil, başarısız olduğunu; telaffuz ile gerçeklik ortasındaki uçurumun her geçen yıl büyüdüğünü göstermektedir. Uyuşturucu ile gayret, sadece polis baskınlarıyla, tutuklama sayılarını artırmakla yürütülemez. Bu yapılan, krizi yönetmek değil, görünür yüzünü baskıyla bastırmaya çalışmaktır. Sorunun kökleri -yoksulluk, işsizlik, eşitsizlik, eğitimden kopuş, barınma krizi, toplumsal dışlanma- yerli yerinde durduğu sürece, her yıl yeni metamfetamin dalgaları, yeni sentetik krizler, yeni çocuk olayları gündeme gelecektir.”
“YOKSULLUK, İŞSİZLİK VE BARINMA KRİZİ İLE UĞRAŞ, UYUŞTURUCU İLE GAYRETİN AYRILMAZ KESİMİ OLARAK ELE ALINMALIDIR”
Akkuş İlgezdi’nin raporunda şu teklifler yer aldı:
“Kullanıcı odaklı ceza siyaseti terk edilmeli, Uyuşturucu kullanmak ve bulundurmakla ilgili TCK 191’de tedavi ve rehabilitasyona öncelik verilmelidir. TCK 188 kapsamındaki uyuşturucu imal ve ticaret cürümlerine yönelik soruşturmalar güçlendirilmeli; baronlar ve finans ayağı maksat alınmalıdır. Metamfetamin için farklı, bilimsel ve bütüncül bir ‘Ulusal Acil Hareket Planı’ hazırlanmalı; tedavi, rehabilitasyon ve tedbire çalışmaları bu unsura özel olarak ele alınmalıdır.
Çocuk ve gençler için okul temelli, mahalle temelli, aile odaklı programlar geliştirilmelidir. Rehberlik servisleri güçlendirilmeli, gençlik merkezleri yaygınlaştırılmalıdır. Bağımlılıkla uğraş bütçesi 2023 seviyesinin bile üzerine çıkarılmalı; kesinti değil, artırma yapılmalıdır. Cezaevleri bağımlılar için ‘stok alanı’ olmaktan çıkarılmalı, tedavi ve toplumsal yine entegrasyon programları yaygınlaştırılmalıdır. Bilgiler şeffaf ve erişilebilir formda kamuoyu ile paylaşılmalı; bilim insanları ve sivil toplum sürece dahil edilmelidir. Yoksulluk, işsizlik ve barınma krizi ile uğraş, uyuşturucu ile çabanın ayrılmaz modülü olarak ele alınmalıdır.”
