Trump’a Senato freni: ‘NATO toprağını işgal yasağı’ mı geliyor?
Trump’ın Danimarka’ya bağlı Grönland’ı maksat alan açıklamaları Washington’da yeni bir krizin fitilini ateşledi. Senato’da, Cumhuriyetçi ve Demokratlardan birer isim, mümkün bir ‘ilhak’ girişimini engellemek için harekete geçerken, tasarı NATO’nun bütünlüğü ve ABD’nin müttefiklerine yaklaşımı açısından kritik bir tartışmayı da beraberinde getirdi.
Tasarı, Trump’ın Danimarka’ya bağlı Grönland ile ilgili açıklamalarının akabinde, Cumhuriyetçi Senatör Lisa Murkowski ile Demokrat Senatör Jeanne Shaheen tarafından Salı günü Senato’ya taşındı.
“ANLAŞMAYI İHLAL EDER”
Murkowski ve Shaheen, Grönland’a yönelik mümkün bir ‘el koyma’ teşebbüsünün NATO Antlaşması’nı ihlal edeceği, ittifakın birliğini zayıflatacağı ve Rusya ile Çin’den gelen tehditlere karşı yürütülen gayretleri baltalayacağı ikazında bulundu.
İki senatör ortak açıklamalarında şu sözleri kullandı:
NATO, hâlâ tarihin en başarılı savunma ittifakıdır. İttifakın güvenilirliği, üye ülkelerin egemenliğine hürmet gösterileceği ve bu egemenliğin karşılıklı olarak savunulacağı istikametindeki ortak anlayışa dayanır.
GEÇİP GEÇMEYECEĞİZ BELİRSİZ
Söz konusu tasarının Senato’dan ve akabinde Temsilciler Meclisi’nden geçme ihtimalinin olup olmadığı ise birinci etapta netlik kazanmadı.
Öte yandan Axios’un aktardığına nazaran, Temsilciler Meclisi’nde de Trump idaresinin Grönland’ı sıkıntı kullanarak ele geçirmesini yahut denetim altına almasını engellemeyi hedefleyen bir öteki yasa teklifi sunuldu.
BİR ÖTEKİ TASARI DAHA GÜNDEMDE
Kaliforniyalı Demokrat Temsilci Jimmy Gomez tarafından hazırlanan ‘Grönland’ın Egemenliğini Koruma’ başlıklı tasarıda, federal fonların, “ABD’nin yahut federal hükümete bağlı rastgele bir yetkili ya da kurumun Grönland’a yönelik nüfuz etme, ilhak, satın alma ya da diğer bir yolla sahip olma girişimine” yol açacak faaliyetlerde kullanılmasının yasaklanması öngörülüyor.
Girişimin ayrıyeten, Grönland’da konuşlu ABD güçlerinin sonlandırılmasını ve ada halkını ABD’nin denetimini desteklemeye ikna etmeyi amaçlayan kampanyaların önüne geçilmesini hedeflediği belirtildi.
TRUMP’IN GRÖNLAND SİCİLİ
Daha evvel Cumhuriyetçi Kongre üyesi Randy Fine da Grönland’ın ABD’ye katılmasını öngören bir tasarı sunmuş, teklifin kabul edilmesi halinde adanın ABD’nin bir eyaleti olarak kıymetlendirilmesi gündeme gelmişti.
Trump ise Grönland’ın ABD’nin modülü olması gerektiğini daha evvel tekraren lisana getirmişti. Birinci başkanlık periyodunda ‘adayı satın alma’ fikrini gündeme getiren Trump, geçen yıl 13 Mart’ta yaptığı açıklamada da ABD’nin Grönland’ı ilhak edeceğine inandığını söylemiş; Danimarka’nın adayı bırakmayı reddetmesi halinde yüksek gümrük vergileri uygulanabileceği bildirisini vermişti.
