Tahran Büyük Çarşı’da rejim karşıtı sloganlar: Pehlevi geri dönecek, Hamaney devrilecek

İran’ın başşehri Tahran’daki Büyük Çarşı’da salı günü toplanan esnaf, rejim tersi sloganlar attı.

Iran International’a ulaştırılan imgelere nazaran, protestocular ülkenin siyasi geleceğine ait sert bildiriler verdi.

Paylaşılan imajlarda kalabalığın, İran’ın 1979’da devrilen şahı Muhammed İstek Pehlevi’nin oğlu İstek Pehlevi’ye atıfta bulunarak, “Bu son savaş, Pehlevi geri dönecek” ve “Bu yıl kan yılı, Hamaney devrilecek” sloganlarını attığı duyuldu.

Görüntülere nazaran sloganların yükselmesinin akabinde güvenlik güçleri protestoculara müdahalede bulundu.

Son devirde İran genelinde artan protestolar, yüksek enflasyon, riyalin bedel kaybı ve ömür maliyetlerindeki sert artış nedeniyle ağırlaşmış durumda.

Büyük Çarşı esnafının sokağa çıkması, ülkedeki ekonomik huzursuzluğun merkezlere yayıldığı formunda yorumlanıyor.

NE OLMUŞTU?

İran riyali karşısında dolar kurunun 140 bin bandını aşmasının akabinde başşehir Tahran’da hayat pahalılığına karşı yansılar yükselmişti.

28 Aralık 2025’te Tahran’ın güneyindeki Alaeddin ve Çaharsu pasajları ile Büyük Pazar’da çok sayıda esnaf kepenk kapatmış, yüzlerce İranlı protestocu Vali Asr, Cumhuri ve İnkılap caddelerinde toplanarak yürüyüş gerçekleştirmişti.

Tahran’daki protestoların akabinde yapılan davetlerle birlikte şovlar, kısa müddette ülke geneline yayılmıştı.

İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), ülkede yüksek enflasyon ve hayat pahalılığına karşı devam eden protestolarda 4’ü çocuk, 2’si güvenlik güçlerinden olmak üzere en az 35 kişinin hayatını kaybettiğini, bin 200’den fazla kişinin gözaltına alındığını aktardı.

İran Çalışma ve Sosyal Refah Bakanı Ahmed Meydari, bir müddettir ekonomik münasebetlerle şovlara sahne olan ülkesinde dört ay müddetle kişi başı aylık 10 milyon riyal (yaklaşık 7 dolar) yardım yapılacağını açıkladı.

RIZA PEHLEVİ KİMDİR?

Rıza Pehlevi ,sürgünde yaşayan İranlı bir muhalefet siyaset figürü ve İran’da liberal demokrasinin savunucusudur. Pehlevi İran’daki 1979 İslam İhtilali öncesinde hâkim olan Pehlevi hanedanlığının bir mensubudur.

1980’den bugüne hanedanlığın sürgündeki lideri görevini yürütmektedir. Devrik şah Muhammed İstek Pehlevi’nin ve Şahbanu Farah Pehlevi’nin oğludur. 1979’daki İran İslam İhtilali’nin ortaya çıkmasından ötürü Pehlevi İran’ı terk etmek zorunda kalmıştır.

Rıza Pehlevi, sürgündeki İranlı bir muhalefet kümesi olan İran Ulusal Kurulu’nun kurucusu ve önderidir. Ayrıyeten İran’da gelecekteki idare biçiminin belirlenmesi için özgür bir referandum yapılmasının savunucusudur.

Babasının taç giyme merasimi sırasında, 1967 yılında resmen İran Veliaht Prensi ilan edilmiştir.

Pehlevi, İran demokrasi hareketinin bir iştirakçisi olup, İran İslam Cumhuriyeti hükümetinin önde gelen eleştirmenlerinden biridir. İslam Cumhuriyeti’ne karşı protestolar düzenlenmesi ve rejimin kaldırılması davetlerini tekraren yineliyor. Ayrıyeten İran’ın Batı ve Avrupa ile müttefik bir ülke haline gelmesini savunuyor.

ABD’de yaşayan Pehlevi’nin sahip olduğu takviyenin seviyesi kesin olarak bilinmemektedir. Birtakım kaynaklar onun, “reform hareketinin çekirdeğini oluşturanlar” ortasında çok az dayanağa sahip olduğunu belirtmektedir.