Suriye’deki gelişmeler, ABD’nin dünyanın diğer bölgelerindeki uygulamalarıyla benzerlik taşıyor: Trump’ın dayatmacı barışı
Ortadoğu bölgesini çalışanlar daima lisana getirir; bölgedeki gelişmeler domino taşı üzere birbirini tetikler. Gazze, Lübnan, İsrail, Suriye birbirinden ayrılabilir mi? Son bir haftada Suriye’de yaşanan ve Türkiye’de kimilerince şaşkınlıkla izlenen gelişmelerin kökeni temelde ABD’de Trump’la birlikte değişen anlayışa dayanıyor. Trump idaresi, tüm bölgeye evvelki lider Biden’den çok farklı bir teknikle yaklaşıyor. ABD, diplomatik kapasitesini daha sert, müdahaleci ve dayatmacı usullerle uyguluyor.
Benzerini Karabağ’daki Ermeni yerleşiklerin, Ermenistan’a gönderilmesi sürecinde yaşamıştık. Azerbaycan ile Ermenistan’ın ABD çıkarları açısından hengame etmemesi ve dost olmaları gerekiyordu. İki ülke ortasında oluşturulan Trump Rotası ilerliyor, tıkanmalara ABD çabucak müdahale ediyor. Bunu şahsen Ermeni yetkililer açıklıyor.
Suriye’de ise temel amaç başından beri aşikâr: İsrail’e düşman olmayan, topraklarında İran üzere güçlerin aktifliğine müsaade vermeyecek güçte bir devlet. Başında İslamcı Şara, ancak İsrail’e düşman değil. Suriye’nin istenen seviyede devlet olabilmesi için birinci öncelik İsrail’le mutabakatı idi. Tom Barrack’ın yapımcılığında bu husus Paris’te çözümlendi. Hem de görüşmelere İsrail ismine katılacakların kim olacağına varana kadar her şeyi ABD düzenledi. Müdahale koşul, zira mevzunun tahlili ertelenemezdi. Husus Netenyahu’nun zevklerine de bırakılamazdı. Mutabakat gerçekleşti ve Suriye’ye saldırma tutkusu elinden alınan Netenyahu, SDG konusunda Batılı devletleri “ihanet” imasıyla suçladı.
SIRA GELDİ SDG’YE
Artık petrol ve gaz alanları, baraj ve öteki güç santrallerinin yanı sıra tarım topraklarının de değerli bir kısmı Şam denetimine geçmiş durumda. Bu evrelerden sonra Şam istenen seviyede bir devlet olabilir artık. SDG’nin yenilmesi, ülkedeki Kürt kümelerin yanı sıra, Dürzi ve Nusayri kümelere da bir bildiridir.
Suriye’deki gelişmelerin istikametinin buraya varacağı, Şara’nın Beyaz Saray’da ağırlanması ve kendisine “itibar verilmesi”nden anlaşılmıştı.
Suriye’deki durum, artık ABD’nin fazla oyalanmak istemediği, ilgisini pek çekmediği, bir an evvel “çözülmesini” istediği bir sorun. Daha büyük işlere ağırlaşmak istiyor, bu nedenle de vakit kaybı istemiyor. Tıkanmalara müdahale ediyor ve tabir yerindeyse istediği “barışı” dayatıyor. Bu anlayış, seviyeleri farklı olmak üzere İsrail’e de, Hamas’a da, Hizbullah’a da uygulanıyor. O denli görünüyor ki, Ortadoğu’da birtakım örgütler için şimdilik yolun sonuna gelinmiş durumda. ABD o denli istiyor gibi…
HER ŞEY BİTTİ Mİ?
Suriye’deki gelişmeler, Türkiye’nin kısa vadeli beklentilerini karşılaşmış üzere duruyor. Öcalan ve PKK, iktidarla yürütülen müzakerelerde SDG’yi ellerini güçlendirecek bir koz olarak görüyordu. Kandil’in Halep’teki çatışmaları sürdürün iletisi vermesi bu yüzdendi. Suriye’deki gelişmeler, Türkiye’de beklentileri karşılıksız yükseltilmiş kesitlerde bir hayal kırıklığına dönüştü anında… Gerçekliğe dönüş, sadece bu çevreler için değil, iktidar için de kural ve kaçınılmaz. Zira, “SDG, Suriye’deki Kürtleri temsil etmiyor” deyip, Öcalan’la müzakere yürütmek büyük bir çelişki.
Peki, her şey bitti, Türkiye aksisi kışkırtmalar sıfırlandı mı? Natürel ki hayır. İşi bilenler, “Bir nüve, gelecekte lazım olur diye her vakit tutulur” diye uyarıyor. Baksanıza Fransa, SDG’nin tasfiyesine çok çok üzülmüş.
Bizim için aslolan, Türk ve Kürt yurttaşların, birbirlerini anlamaları ve kardeş olmalarıdır.
