Süreç komisyonunda partiler ‘umut hakkı’ açıklamasına karşı infaz düzenlemesini işaret ediyor: Süreçte ‘umut hakkı’ karmaşası
Yeni tahlil süreci kurulunun yazım takımının yaptığı toplantı sonrası konuşan MHP’li Feti Yıldız’ın komitenin ortak raporunda terörist ele başı Abdullah Öcalan için “umut hakkı”nın olacağını açıklaması tartışma konusu oldu. CHP’li Murat Buyruk ise, partilerin uzlaştığı bir başlık olmadığının altını çizerek “Her mevzuyu konuştuğumuzu ve partilerin birbirine yaklaştığını lakin mutabakat olmadığını söylüyorum” dedi. Kurul üyeleri “Rapor toplantılarında umut hakkı konusu konuşuluyor mu?” sorusu sorulduğunda, “konuyu raporlarında işleyen partilerin toplantılarda bu başlığı gündeme getirdiğini” aktarıyor. Umut hakkı konusu da yalnızca MHP ve DEM Parti’nin raporlarında yer alıyor. Partiler bu bağlamda AKP’li isimlerin mevzuyla ilgili sessizliğini “bağlayıcı açıklamalardan kaçınma” olarak yorumluyor.
‘DETAYLARI MECLİS YORUMLAR’
MHP’li Yıldız’ın açıklaması ise “Partisinin gündeme getirdiği bir bahis. Kendi değerlendirmesi. Devlet Bahçeli’nin de sık sık gündeme getirdiği bir bahis olduğu için bu mevzuyu gündemde tutuyorlar. Fakat yazım grubu İnfaz Kanunu’nda genel bir düzenleme yapılmasını konuşuyor. Bu hususta da zati genel bir beklenti var. Özel bahisler raporun konusu değil. Şahsen umut hakkı diye bir başlığımız yok. Bir de yazım takımı çalışması bitince bahis komitenin tamamına gelecek. Onlar da görüşünü verecek. Yani ortada biten, uzlaşılan bir çalışma da yok” diye yorumlanıyor. Tekrar raporda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararlarına uyulmasıyla ilgili bir vurgu olacağı da kaydediliyor. Bu noktada umut hakkı başlığının hem infaz düzenlemesi hem de yüksek mahkeme kararlarına uyulması üzerinden kıymetlendirilebileceği söyleniyor. Birtakım kurul üyeleri de bunun üzerinden “Can Atalay’la, Selahattin Demirtaş’la, KHK ile ihraç edilenlerle ve daha birçok bireyle ilgili de AYM ve AİHM kararları var. O yüzden pek çok yorum yapılabilir. Ancak isteyenin istediği üzere yorum yapması yerine biz genel bir çerçeve çizeriz. Bunun ayrıntılarını parlamento yorumlar. Biz alt başlıklar üzerinde konuşmayız” diyor.
MHP’NİN RAPORUNDA UMUT HAKKI NASILDI?
MHP’nin kurula sunduğu raporda, umut hakkı AİHM kararları üzerinden işleniyor. Raporda hususla ilgili “AİHM’in yerleşik içtihadına nazaran, ömür uzunluğu mahpus cezasının büsbütün mutlak bir biçimde uygulanması, yani mahkumun ölene kadar hapishane kalması insan onuru ile bağdaşmamaktadır. Bu çerçevede umut hakkı bireyin cezaevinden salıverilmesi olmayıp, infaz şartlarının tekrar gözden geçirilmesi sürecidir. İdamdan dönüştürülmüş yahut direkt ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezası ile cezalandırılmış terör suçluları şartlı salıverilmeden faydalanamaz. Terörle uğraş kanununun 17. unsuru ve infaz kanununun 107. hususunun 16. fıkrası ile süreksiz 2. unsur yürürlülükten kaldırılmadan şartlı salıverilme değerlendirmesi yapılamaz” deniliyor. Bu bağlamda ortak raporda umut hakkı sözü yer almasa da infaz düzenlemesi ve AİHM kararlarına yapılacak bir vurgunun “umut hakkı”nın önünü açacağı belirtiliyor.
