Sonbahar’dan Karanlık Gece’ye: Özcan Alper’in unutulmaz filmleri

Özcan Alper, sinemasında ferdî öyküleri toplumsal hafızayla buluşturan ender direktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Sonbahar’dan Karanlık Gece’ye uzanan filmografisiyle kayıp, yüzleşme ve sessizlik temalarını merkeze alan Alper, Türk sinemasında derin izler bırakan üretimlere imza atıyor. İşte en düzgün Özcan Alper sinemaları…

1. SONBAHAR (2008)

Yusuf 1997 yılında 22 yaşında üniversite öğrencisiyken girdiği cezaevinden, 10 yıl sonra sıhhat nedenleriyle tahliye edilir. Hayata Dönüş Operasyonu’nu yerinde yaşamış Yusuf’u, Doğu Karadeniz’deki köyünde bir tek yaşlı ve hasta annesi karşılar. O cezaevinde iken babası ölmüş, ablası ise evlenip büyük bir kente taşınmıştır. Ekonomik nedenlerle yalnızca yaşlıların kaldığı bu dağ köyünde Yusuf bir tek çocukluk arkadaşı Mikail ile görüşmektedir. Sonbaharın kendini yavaş yavaş kışa teslim ettiği günlerde Yusuf, Mikail ile gittiği bir meyhanede fahişelik yapan genç ve hoş Gürcü kızı Eka ile karşılaşır. Farklı dünyalardan gelen bu iki insanın birlikteliği için ne vakit ne de koşullar uygundur. Yeniden de Yusuf için aşk son bir sefer hayata tutunma ve kendi yalnızlığından sıyrılma çabasına dönüşür. Eka içinse Yusuf bu dünyadan çok uzakta, hatta şimdiki vakitte yaşamayan, Rus romanlarından kaçmış bir karakterdir. 90 sonrasını art planına alarak bir dönemin ironisini, acımasızlığını ve gerçekliğini ele alan sinemada, yakın tarih hem belgeleniyor hem de eleştirel bir süzgeçten geçiriliyor. Sinemada Türkçe’nin yanısıra Hemşince ve Gürcüce lisanlarını de duymak mümkün.

2. GELECEK UZUN SÜRER (2011)

Üniversitede müzik araştırmaları yapan Sumru, ağıt derlemeleri üzerine bir çalışma yapmaktadır. Bu çalışması için bir gün Diyarbakır’a sarfiyat. Kısa süreli bir seyahat olacağını düşününen ve tek başına Diyarbakır’a giden Sumru, sokakta DVD satan Ahmet, bir kilisenin bekçiliğini yapan Antranik amca ve bölgede sürmekte olan çatışmalara tanıklık eden pek çok beşerle da tanışacaktır. Tüm bunların yanında Sumru, unutmaya çalıştığı, görmezden gelmeye çalıştığı, ertelediği bir acısıyla da yüzleşecektir.

3. KARANLIK GECE (2022)

İshak (35), küçük bir dağ kasabasından çıkmış gezgin bir müzisyendir. Yedi yıl önce dahil olduğu bir linç olayı, ölmek üzere olan annesiyle vedalaşmak için kasabasına döndüğünde peşini bırakmaz. Çocukluk arkadaşları olan başka beş fail ve onları destekleyen kasaba halkıyla yüzleşen İshak, üzerine çöken suçluluk hissiyle gayret eder. Aslında kasabadaki herkes üç maymunu oynamaktadır, çünkü herkesin eline kan bulaşmıştır.

4. MOMİ (2000)

Doğu Kaçkar Dağlarında, 3000 metrede bir Hemşin yaylası: Susuzyurt……Uzun Ağustos günlerinde yaylada her yeni gün bir evvelkinin aynısı…En büyük tutkusu cet binmek olan 13 yaşındaki Marte,bir gün sevdiği kız Lusnika ile karşılaşır. Marte’nin tek sırdaşı, doğuştan kör olan 30 yaşındaki Mommed’dir. Marte’nin büyükannesi (momi), günün birinde ona, bir şeyi çok isterse onu elde edebileceğini söyler.

5. KARS HİKAYELERİ (2011)

Köyüne çok uzak olan okuluna her gün bisikletle gidip gelen Yusuf (Moto Guzzi), annesinin vefatıyla geçmişin muhasebesini yapan Nazlı (Kül), civcivi ile Ankara yollarına düşmeye karar veren Zilo, babasının geçmişi ile yüzleşemeyen Ozan (Açık Yara), ve çağdaş çağa ayak uydurmaya çalışan, Karslı çiftçi Celal Bey (Küçük Bir Hakikat) bu beş farklı öykünün baş karakterleri.