Sisi ile ortak basın toplantısında konuştu: Erdoğan’dan ‘İran ile diplomasi’ çağrısı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, resmi ziyaret kapsamında bulunduğu Kahire’de, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile görüştü. İkili görüşmenin akabinde heyetlerarası görüşmelere geçildi. Akabinde iki ülke ortasındaki mutabakatların imza merasimi yapıldı. Merasim sonrası düzenlenen ortak basın toplantısında Sisi, şöyle konuştu:
“Yüksek Seviyeli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin ikinci toplantısını da bugün gerçekleştirdik ve iş birliğinin bütün alanlarını ele aldık. Sayın kardeşim Erdoğan ile biz çok yapan bir görüşme gerçekleştirdik. Ankara’da Eylül 2024’te Stratejik İşbirliği Kurulu Toplantısı’nın birincisini yapmıştık. Ortak Planlama Grubu’nun birinci toplantısının sonuçlarını iki ülkenin Dışişleri Bakanları geçen sene Kasım’da ele almışlardı. Önümüzdeki devirde neler yapabileceğiz, bu mevzuda iki ülke kurumları ortasında iş birliğinin ve uğraşların daha da artılması konusu ele alındı.
Şu anda 9 milyar dolar civarında ticaret hacmimiz var. Mısır, Afrika kıtasında Türkiye’nin birinci ortağı sayılabilir. Münasebetiyle bizim için çok kıymetli Türkiye’nin Mısır’daki yatırımları. Ticaret hacmimizi 15 milyara çıkarmak için var gücümüzle çalışacağız, bu amacı önümüze koyduk. Az evvel çeşitli alanlarda iki ülke ortasında mutabakat zaptları imzalandı.
“BÖLGEMİZ KRİZLERE GEBE”
Bölgemiz krizlere hamile. Birebir vakitte çok çalkantılı olaylar meydana gelmektedir. Bizlerin hep birlikte iş birliği yapmamız lazım, bu iş birliğini derinlemesine pekiştirmemiz lazım ki sürdürülebilir siyasi tahlillere bir an evvel ulaşmak açısından. Kimsenin iç işlerine karışmadan kalkınma süreçlerine ve garantiye alınmasına, istikrara muhtaçlığımız olduğunu belirtmek isterim.
“BARIŞIN SAĞLANMASI İÇİN FİLİSTİNLİLERE KARŞI TEK TARAFLI UYGULAMALAR DURDURULMALI”
Türkiye, Mısır, Katar, ABD Şarm el-Şeyh’te Gazze’de savaşın durması için çalışmalarımızı yaptık. Burada kıymetli olan insani yardımların bir an evvel oraya götürülmesi ve sükunetin sağlanması büyük kıymet taşımaktadır. İki devletli tahlil çok büyük kıymet taşımaktadır. Filistin devletinin kurulması, BM kararları doğrultusunda olması lazım. Barışın sağlanması için Filistinlilere karşı tek taraflı uygulamaların durdurulması lazım. Filistin’de toprak topraklar, kutsal yerler var. Hepsinin korunması gerek, bilhassa Kudüs’te.
Sudan’daki gelişmeleri ele aldık. Orada insani ateşkesin sağlanması kıymetli. Sayın Erdoğan da diplomatik eforlarını sürdürmektedir. Mısır’ın da birebir halde bağlantısı devam etmektedir. Burada önemli olan Sudan’ın birliği, dirliği ve bu biçimde korunmasıdır. Somali’nin bölünmemesi gerekiyor. Libya’da istikrarın sağlanması bizler için kıymet taşıyor.
“MISIR, SURİYE’NİN BİRLİĞİNİ, EGEMENLİĞİNİ DESTEKLİYOR”
Suriye’deki son gelişmeleri de ele aldık. Mısır büsbütün Suriye’nin birliğini, egemenliğini desteklemektedir. Hükümet ile SDG ortasında bir muahede imzalandı. İran’daki gelişmeler de ele alındı. İran’da nükleer belgenin bir halde çözülmesi gerekmektedir. Bu halde ülkede ve bölgede egemenliğin ve barışın sağlanması kıymetli.
Hem bölgesel hem memleketler arası hem iki ülkeyi ilgilendiren hususlarda iş birliğini artıracağız. Temaslarımızı sürdüreceğiz. Üçüncü toplantımızı Ankara’da yapmayı arzuluyoruz ve inşallah orada yapılacaktır.”
“MISIR, TÜRKİYE’NİN AFRİKA’DAKİ EN BÜYÜK TİCARET ORTAĞI OLMAYI SÜRDÜRÜYOR”
Cumhurbaşkanı Erdoğan ise konuşmasında şunları kaydetti:
“Bin yıllık ortak mazimizle yoğrulan kardeşlik bağlarımızdan yalnızca halklarımızın refahı için değil, Filistin ile birlikte bölgemizin istikrarına katkı için de faydalanmak istiyoruz. Sayın Sisi ile belirlediğimiz bu ortak vizyon sayesinde ilgilerimizin her alanda daha ileri taşındığını memnuniyetle müşahede ediyoruz. Bakınız, Yüksek Düzeyli Stratejik İş Birliği Kurulumuzun birinci toplantısından bu yana yaklaşık 16 ayı geride bıraktık. Bu devirde çeşitli vesilelerle Mısır’ı iki kere ziyaret ettim. Dışişleri Bakanlarımız ise yedi sefer bir ortaya geldiler. Öteki Bakanlarımız ve üst seviye zevatımızı ekleyince karşılıklı ziyaret sayısı 50’ye yaklaşıyor. Bugün kabul ettiğimiz ortak bildiri ve türlü dokümanlarla inşallah bağlantılarımızın ahdi yerini pekiştiriyoruz.
Mısır, Türkiye’nin Afrika’daki en büyük ticaret ortağı olmayı sürdürüyor. Son üç yıldır 8 ila 9 milyar dolar aralığında seyreden ticaret hacmimizi 15 milyar dolara yükseltmeyi hedefliyoruz. Türk firmalarının Mısır’daki yatırımlarının 4 milyar dolara yaklaşmasından ziyadesiyle mutluyuz. Bugün iş insanlarımızla bir ortaya geleceğimiz İş Forumu’nda karşılıklı yatırım ve iş birliği imkanlarını ele alacağız. Güç ve ulaştırma alanlarında da ortak projeler geliştirmek istiyoruz.
“500 BİNDEN FAZLA TURİST ÜLKELERİMİZDE KARŞILIKLI OLARAK KONUK EDİLDİ”
Türkiye-Mısır ortasında güçlenen alakalar turizme de olumlu yansımıştır. Geçtiğimiz yıl 500 binden fazla turist ülkelerimizde karşılıklı olarak konuk edilmiştir. Temennimiz bunun önümüzdeki periyotta iki katına çıkmasıdır. Mısır halkı Türk kültürüne ve lisanına ağır ilgi gösteriyor. Türkiye olarak bu ilgiyi karşılıksız bırakmak istemiyoruz. Yunus Emre Enstitümüzün İskenderiye şubesinin, TİKA ve TRT üzere kurumlarımızın ülke temsilciliklerinin tekrar açılmasını bu bakımdan kıymetli görüyoruz.
Doğu Akdeniz’de en uzun kıyı şeridine sahip iki komşu ülkeyiz. İkili deniz ticareti ve nakliyeciliği, seyrüsefer serbestisi ve deniz güvenliği alanlarında iş birliğimizi artırmak isteğindeyiz. Atılacak ortak adımların hem bölgesel barışa hem de iki ülkenin ekonomik ve stratejik çıkarlarına önemli katkılar sağlayacağına inanıyoruz.
“ŞARM EL-ŞEYH DEKLARASYONUNU SABOTE ETMEYİ AMAÇLAYAN TAARRUZLARI REDDEDİYORUZ”
Ortak gündemimizin en önemli konusunu Filistin davası teşkil ediyor. Şurası bir gerçek ki, ateşkes tesis edilmiş olmakla birlikte Gazze’deki insani dram hala devam ediyor. 11 Ekim’den bu yana 500’ün üzerinde Gazzeli İsrail hücumlarında hayatını kaybetti. Geçen hafta ortalarında çocukların da olduğu 30 kardeşimiz şehit oldu. Şarm el-Şeyh deklarasyonunu sabote etmeyi amaçlayan bu akınları ve ihlalleri reddediyoruz. Gazze’de barışı mümkün kılacak teşebbüslerde Mısır’la birlikte çalışıyoruz, inşallah bunu da devam ettireceğiz. İsrail taarruzlarıyla tahrip edilmiş olan Gazze’nin tekrar imarı için de birebir formda elden gelen katkıyı sağlayacağız. Bu vesileyle Gazze’ye gönderdiğimiz insani yardımların bölgeye ulaştırılmasında gösterdikleri iş birliği için Mısır makamlarına bugün bir sefer daha teşekkür ediyorum.
“İSRAİL’İN SOMALİLAND’İ TANIMA KARARINI KABUL ETMİYORUZ”
Bugünkü görüşmelerimizde Libya, Sudan ve Afrika Boynuzu başta olmak üzere bölgesel bahislere da değindik. Libya’da kalıcı istikrarın tesisi için ülkede birlik ve bütünlüğün korunması Mısır ile ortak amacımız olmayı sürdürüyor. Libyalıların önderlik ve sahipliğinde yürütülecek süreçleri desteklemek noktasında fikir birliği içindeyiz. Sudan’da öncelikle ateşkesin sağlanmasını ve akabinde sürdürülebilir bir barışın tesis edilmesini ümit ediyoruz. Somali’nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü gaye alan İsrail’in Somaliland’i tanıma kararını kabul etmiyoruz. Somali Federal Cumhuriyeti’nin ve Somaliland bölgesinin geleceğine yönelik adımlar tüm Somalililerin iradesini yansıtacak halde atılması gerekiyor.
“SURİYE’DEKİ BÜYÜK DÖNÜŞÜMÜN DESTEKÇİSİYİZ”
Toprak bütünlüğü korunmuş, siyasi birliği sağlanmış bir Suriye’nin en büyük kazananı tüm bölgemiz olacaktır. Biz Suriye’deki büyük dönüşümün destekçisiyiz. Bu takviyesi sürdürmekte kararlıyız. Mısır tarafından Suriye’nin birliğinin korumasına yönelik yapılan açıklamaları isabetli buluyor ve destekliyoruz. Komşumuz İran’la bilhassa dış müdahalelerin tüm bölge için değerli riskler teşkil edeceği kanaatindeyiz. İran ile nükleer belge dahil problemlerin diplomatik yollarla tahlili en isabetli formüldür.”
