Pentagon’un yeni savunma stratejisinin şifreleri
Pentagon’un yeni savunma dokümanı, Washington’un güvenlik önceliklerinde yeni bir periyoda işaret ediyor. Terörle uğraştan hudut güvenliğine, Latin Amerika’dan müttefiklerle alakalara epeyce geniş bir çerçeve, ABD’nin önümüzdeki periyotta hangi başlıklara tartı vereceğini netleştiriyor.
Pentagon dokümanında, “Bakanlık, ABD’ye saldırma kapasitesi ve niyeti bulunan örgütleri gaye alarak teröristlerle uğraşta ‘sürdürülebilir bir kaynak yaklaşımına’ bağlı kalacaktır” sözlerine yer verildi.
Pentagon, cuma günü duyurduğu yeni savunma stratejisinde, ABD ordusunun iç güvenliğe öncelik vereceğini, Çin’i caydırmanın da temel maksatlardan biri olacağını açıkladı. Buna karşılık, Avrupa ve öteki bölgelerdeki müttefiklere sağlanacak dayanağın ‘daha sonlu olacağı’ belirtildi.
SINIRLI DAYANAK, ÖLÇÜLÜ DİL
2026 Ulusal Savunma Stratejisi’nde, “ABD kuvvetleri ülke topraklarını ve Hint-Pasifik bölgesini savunmaya odaklanırken, müttefiklerimiz ve ortaklarımız, kendi savunmalarından sorumlu olacak; ABD kuvvetleri, onlara temel ama daha sonlu bir takviye sağlayacaktır” denildi.
Pentagon, Avrupa’daki müttefiklere verilecek takviyenin ‘daha sınırlı’ bir çerçevede tutulacağını bilhassa vurguladı.
Söz konusu doküman, Pentagon’un evvelki çizgisine kıyasla bir ‘yön değişikliğine’ işaret ediyor. Bu değişiklik, ‘hem ABD müttefiklerine yönelik dayanağın azaltılması hem de Washington’un klâsik rakipleri olan Çin ve Rusya’ya yönelik lisanın daha ölçülü olmasıyla’ dikkat çekiyor.
Belge, ABD ile NATO müttefikleri ortasında, ‘benzeri görülmemiş bir kriz’ olarak tanımlanan Grönland krizinden bir hafta sonra yayımlandı. Metinde, ABD’nin tartısını Hint-Pasifik’e ve ülke savunmasına kaydıracağı, müttefiklerin ise kendi güvenliklerini daha fazla üstleneceği tekrarlandı.
ÇİN VE RUSYA’YA YAKLAŞIM DEĞİŞİYOR
Eski ABD Başkanı Joe Biden döneminde yayımlanan evvelki savunma stratejisinde Çin, Washington için ‘en büyük meydan okuma’ olarak tanımlanırken; Rusya ise ‘ciddi bir tehdit’ olarak değerlendirilmişti.
Yeni evrakta ise Pekin ile ‘saygıya dayalı ilişkiler’ kurulması daveti yapılırken, ABD’nin müttefiki Tayvan’a yönelik rastgele bir atıf yer almadı. Doküman, Rusya kaynaklı tehdidi ise ‘süregelen lakin denetim altına alınabilir’ olarak niteledi. Bunun, NATO’nun doğu kanadındaki kimi üyeleri etkilediği tabir edildi.
Pentagon’un yayımladığı metinde, “Rusya kalıcı bir tehdittir; lakin öngörülebilir gelecekte NATO’nun doğu kanadındaki üyeler için denetim edilebilir bir tehdittir” denildi.
SINIRLAR, İSTİLA VE SİSTEMSİZ GÖÇ
Hem Biden hem de Trump devrindeki savunma stratejileri ulusal güvenliğin korunmasının ehemmiyetini vurgulasa da, tehdit tarifleri büyük ölçüde farklılaşıyor.
2026 dokümanında Pentagon’un, “Sınırların kapatılması, her türlü istilanın püskürtülmesi ve sistemsiz göçmenlerin hudut dışı edilmesine öncelik vereceği” belirtildi.
Biden ise Çin ve Rusya’ya odaklanarak, bu iki ülkenin ‘iç güvenlik ve emniyet açısından rastgele bir terör tehdidinden daha önemli sınamalar oluşturduğunu’ savunmuştu.
Öte yandan ‘Ulusal Savunma Stratejisi 2026’, Biden yönetiminin ‘yükselen tehdit’ olarak sınıflandırdığı iklim değişikliği risklerine de değinmiyor.
MONROE 2.0: GAYE LATİN AMERİKA
Beyaz Saray’ın eylül başında yayımladığı ‘Ulusal Güvenlik Stratejisi’ne misal halde Pentagon, Latin Amerika’yı öncelik sıralamasında üst basamaklara taşıdı.
Belgede, “Amerika kıtasında ABD’nin askeri üstünlüğünü tekrar tesis edeceğiz. Bunu, vatanımızı korumak ve bölgede kilit alanlara erişimimizi garanti altına almak için kullanacağız” tabirleri yer aldı.
Bu yaklaşım, evrakta ‘Trump’ın Monroe Doktrini’ne ilavesi’ olarak tanımlandı.
ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela Devlet Lideri Nicolas Maduro’nun, ABD özel kuvvetleri tarafından Caracas‘taki konutundan silah zoruyla kaçırılmasını, ABD’nin Amerika kıtasındaki nüfuzunu rakipsiz biçimde yine tesis etme gerekliliğiyle gerekçelendirmişti. Lakin bu yaklaşımın bir sonucu olarak, başta Çin ve Rusya olmak üzere rakip devletlerin, kendi nüfuz alanlarında benzeri adımlar atmaya yönelebileceği bedellendiriliyor.
Trump, Venezuela’da gerçekleştirilen operasyonun, ‘Monroe Doktrini’ olarak bilinen unsurun tekrar canlandırılması kapsamında olduğunu savunmuştu. Bu doktrin, Latin Amerika’nın kıta dışı güçlerin nüfuzuna kapalı olması gerektiği fikrine dayanıyor.
