Modern çağın salgını: Panik atak neden artıyor?
Klinik Psikolog Cansu Kaya, panik atağın yaygınlaşmasının tek bir nedene indirgenemeyeceğini vurgulayarak, çağdaş hayatın getirdiği çok katmanlı baskılara dikkat çekti.
Dünya Sıhhat Örgütü’ne (WHO, 2022) nazaran dünya genelinde dert bozuklukları, pandemi sonrası devirde yüzde 25’lik bir artış gösterdi. Türkiye’de ise bu artış Türk Psikologlar Derneği’nin 2023 bilgilerine nazaran, pandemi öncesine kıyasla dert temelli müracaatlar iki katına çıkmış durumda.
Günümüz beşerinin geçmiş nesillere kıyasla çok daha fazla belirsizlikle yaşadığını belirten Klinik Psikolog Kaya, “Ekonomik dalgalanmalar, iş güvencesizliği, gelecek tasası ve daima değişen toplumsal roller, zihni daima bir tehdit algısı içinde tutuyor. Panik atak, bu kronik alarm halinin ani bir dışavurumu olarak ortaya çıkabiliyor” diye konuştu.
‘BEDENSEL BELİRTİLER ENDİŞEYİ ARTIRIYOR’
Panik atağın en bariz özelliğinin bedensel belirtilerle kendini göstermesi olduğunu söz eden Psk. Kaya, “Çarpıntı, nefes darlığı, baş dönmesi ve ağır vefat korkusu üzere belirtiler, vücutla temasın zayıfladığı günümüzde daha tehditkâr algılanıyor. Halbuki panik atak birçok vakit vücudun ‘dur ve fark et’ çağrısıdır” diye konuştu.
Toplumda yaygın olan ‘güçlü olmalıyım’, ‘şimdi sırası değil’ üzere kanıların hisleri bastırdığını söyleyen Psk. Kaya, şu sözleri kullandı:
“Bastırılan hisler kaybolmaz, sırf biçim değiştirir. Panik atak; söz edilemeyen endişelerin, öfkenin ve yasın bedensel bir lisana dönüşmüş halidir.”
‘FARKINDALIK ARTTI, TEŞHİSLER DAHA HAKİKAT KONUYOR’
Panik atağın daha görünür olmasının bir nedeninin de ruh sıhhati farkındalığındaki artış olduğunu belirten Klinik Psikolog Kaya, “Geçmişte kalp krizi kuşkusuyla acil servise başvuran birçok kişi, bugün yaşadığının panik atak olduğunu biliyor. Bu artışın bir kısmı, tanınma oranının yükselmesinden kaynaklanıyor” dedi.
Sosyal medyada daima memnun ve başarılı hayatlara maruz kalmanın bireyler üzerinde görünmez bir baskı oluşturduğunu tabir eden Psk. Cansu Kaya, “Sürekli karşılaştırma hali, yetersizlik hissini artırıyor. Zihin bu baskıyı taşımakta zorlandığında, vücut panik atakla reaksiyon verebiliyor” diye konuştu.
‘PANİK ATAK BİR DÜŞMAN DEĞİL, BİR SİNYALDİR’
Panik atağın sırf bastırılması gereken bir kriz olarak görülmemesi gerektiğinin altını çizen Klinik Psikolog Cansu Kaya, “Panik atak birden fazla vakit kişinin hayat temposu, sonları ve duygusal gereksinimleri hakkında değerli ipuçları taşır. Gerçek ruhsal takviyeyle panik ataklar denetim altına alınabilir ve kişi için bir farkındalık sürecine dönüşebilir” dedi.
