Merkez Bankası faiz indiriyor bankalar artırıyor: Kredi maliyetlerinde dev yükseliş
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) siyaset faizinde ve enflasyonda yaşanan gerilemeye karşın, bankalar muhtaçlık kredisi faizlerinde artışa sürat verdi. Son haftalarda kredi piyasasında gözlenen bu ayrışma, kredi maliyetlerini yine gündeme taşıdı.
İHTİYAÇ KREDİSİ FAİZLERİNDE SERT YÜKSELİŞ
2025 yılının sonunda 26 Aralık haftasında ortalama muhtaçlık kredisi faizleri yüzde 46,37 düzeyine kadar gerilerken, 2026 yılına süratli bir yükselişle girildi. Faiz oranları 2 Ocak haftasında yüzde 54,48’e, 9 Ocak haftasında yüzde 63,53’e, 16 Ocak haftasında ise yüzde 64,04’e yükseldi.
Vergilerle birlikte gereksinim kredilerinde yıllık maliyet yüzde 80’in üzerine çıkıyor. Gelir düzeyi düşük olan ve geçim ezası yaşayan yurttaşların daha ağır kullandığı gereksinim kredilerinde, yüksek faiz oranlarına ek olarak vergi yükü de maliyetleri artırıyor.
TİCARİ KREDİ FAİZLERİNDE DALGALI SEYİR
26 Aralık haftasında yüzde 50,30’a kadar gerileyen ortalama ticari kredi faizleri, 2 Ocak haftasında yüzde 53,44’e, 9 Ocak haftasında yüzde 52,31’e yükseldi. Lakin 16 Ocak haftasında yaşanan sert düşüşle birlikte faizler yüzde 45,95 düzeyine indi. Bu oran, son üç yılın en düşük düzeyi olarak kaydedildi.
Kredili mevduat hesabı ve kurumsal kredi kartları hariç tutulduğunda ticari kredi faiz oranı ise yüzde 40,10 düzeyine geriledi.
KREDİLERDE GERÇEK FAİZ YÜKSEK KALMAYA DEVAM EDİYOR
TÜİK, aralık ayında enflasyonu yüzde 30,89 olarak hesaplarken, TCMB’nin 2026 sonu için enflasyon kestirimi yüzde 16 düzeyinde bulunuyor. Bu oranlarla karşılaştırıldığında, kredi faizlerinin gerçek olarak yüksek düzeylerde seyrettiği görülüyor.
Bankalar, yıl sonlarında bilanço düzenlemeleri gerekçesiyle kredi ve mevduat faizlerinde ayarlamalara gidebiliyor. Ayrıyeten kredi büyümesine yönelik hudutlar da faiz oranlarında sert hareketlere yol açabiliyor.
TL cinsi ticari kredi ve mevduat faizlerinin görece kısa vadeli olması, bu kalemlerin TCMB’nin siyaset faizine daha yakın hareket etmesine neden oluyor. Enflasyon beklentileri, risk primi, bankaların kâr marjları ve düzenlemeler ise kredi faizleri ile siyaset faizi ortasındaki fark üzerinde tesirli oluyor.
TCMB, siyaset faizi olan bir hafta vadeli repo faizini son kararıyla yüzde 37 düzeyine indirmişti. Bu oranın yıllık bileşik karşılığı yüzde 44,5 seviyesine denk geliyor.
MEVDUAT FAİZLERİNDE GERİLEME SÜRÜYOR
Kredi faizlerinde dalgalı seyir devam ederken, mevduat faizlerinde düşüş eğilimi sürüyor. Bir aya kadar vadeli ortalama mevduat faizleri geçen hafta yüzde 44,49’a gerileyerek son iki yılın en düşük düzeyini gördü.
Bir ile üç ay ortası vadeli ortalama mevduat faizleri ise geçen hafta yüzde 46,21 olarak kaydedildi. Mevduat cephesindeki bu gerileme, kredi ve mevduat faizleri ortasındaki makasın açılmasına neden oluyor.
