Kredi başvurularında yeni dönem başlıyor: Artık yüksek puan yetmeyecek!
Türkiye’de kredi notu yüksek olmasına karşın kredi yahut kredi kartı başvurusu reddedilenlerin sayısında önemli bir artış yaşanıyor.
Bankacılık bölümünde devreye alınan yeni risk kıymetlendirme yaklaşımıyla birlikte kredi süreçlerinde artık sadece puan değil, müşterilerin son aylardaki hesap hareketleri ve para trafiği de belirleyici hale geldi.
OLUMSUZ KARŞILIK ALANLAR ÇOĞUNLUKTA
Son devirde birçok tüketici, kredi notu düzgün olmasına rağmen bankalardan olumsuz cevap alıyor. Bankalar, klasik skorlamanın ötesine geçerek müşterilerin hesap kullanım alışkanlıklarını daha detaylı biçimde incelemeye başladı.
Düzenli gelir akışı, harcama sistemi ve finansal davranışların tutarlılığı kredi onayı açısından kritik kriterler ortasında öne çıkıyor.
“DAVRANIŞSAL RİSK ANALİZİ”
Yeni yaklaşımda “davranışsal risk analizi” adı verilen prosedürle hesaplara giren ve çıkan paranın niteliği mercek altına alınıyor.
Düzenli maaş girişi, fatura ödemeleri ve standart harcamalar olağan kabul edilirken; sık ve açıklamasız transferler, ani para giriş-çıkışları ve olağan dışı hareketler risk sinyali olarak bedellendiriliyor.
SANAL BAHİS ÖDEMELERİ RİSK GÖSTERGESİ
Özellikle sanal bahis ve oyun sitelerine yapılan nizamlı ödemeler bankalar açısından güçlü bir risk göstergesi olarak görülüyor. Bu tıp harcamaların, müşterinin geri ödeme kapasitesini zayıflatabileceği gerekçesiyle kredi ve kredi kartı müracaatlarının reddedilmesine yol açabildiği belirtiliyor.
KARA PARA AKLAMA KISA MÜDDETTE TESPİT EDİLİYOR
Bankalar bu kontrolleri büyük ölçüde otomatik sistemler üzerinden yürütüyor. Kara para aklama ve finansal cürümlerle gayrette kullanılan AML yazılımları ile yapay zeka takviyeli tahlil sistemleri, olağan dışı para hareketlerini kısa müddette tespit edebiliyor.
Şüpheli süreç belirlenen müşteriler sistemde “yüksek riskli” olarak işaretlenirken, bu durum kredi süreçlerini direkt etkileyebiliyor.
Kredi kararlarında Merkez Bankası Risk Merkezi ve Kredi Kayıt Ofisi (KKB) bilgilerinin yanı sıra bankaların kendi iç tahlilleri de dikkate alınıyor.
Yapay zeka takviyeli modeller, “gelirle uyumsuz harcama”, “düzensiz para trafiği” ve “riskli dallarla temas” üzere kriterleri puanlayarak kredi ve kredi kartı müracaatlarında kesin sonuca tesir ediyor.
