Kışın evde kalmayın: Gün ışığının beklenmedik faydası ortaya çıktı
Kuzey Yarımküre’de günler uzamaya başlasa da kışın gri ve soğuk havası, dışarı çıkma isteğini önemli biçimde azaltıyor. Bu durum sadece ruh halini değil, günlük hayatta fark edilmeden kaybedilen değerli bir ögesi da etkiliyor: doğal gün ışığı. İsviçre ve Avrupa’dan araştırmacıların yürüttüğü yeni bir çalışma, gün ışığına maruz kalmanın beklenmedik bir metabolik yararına işaret ediyor.
ARAŞTIRMA: GÜN IŞIĞI KAN ŞEKERİNİ DAHA STABİL TUTABİLİYOR
Cenevre Üniversitesi, Cenevre Üniversite Hastaneleri, Maastricht Üniversitesi ve Alman Diyabet Merkezi’nden araştırmacılar, tip 2 diyabetli 13 yaşlı yetişkinle bir çalışma yürüttü. Cell Metabolism mecmuasında yayımlanan araştırmada iştirakçiler, birebir ömür şartlarında evvel doğal gün ışığına, daha sonra yapay ışığa maruz bırakıldı.
Araştırmanın en dikkat cazibeli sonucu, doğal gün ışığının kan şekeri seviyelerinde daha stabil bir seyir sağlaması oldu. İştirakçilerin gün içinde “normal kan şekeri aralığında” daha fazla vakit geçirdiği saptandı. Yani kan şekeri, gün boyunca daha sağlıklı bir çizgide kaldı; ani yükseliş ve düşüşler daha az görüldü.
YAĞ YAKIMI VE UYKU NİZAMINDA DE TESİRLER GÖZLENDİ
Araştırmacılar, doğal ışıkla temasın sırf kan şekeri üzerinde değil, metabolizmanın öteki başlıklarında da olumlu tesirler yaratabileceğini belirtti. Çalışmada yağ oksidatif metabolizmasında güzelleşme gözlendi; bu, bedenin güç üretimi için yağları parçalama kapasitesinin artması manasına geliyor.
Ayrıca doğal ışığa maruz kalmanın melatonin seviyelerinde hafif bir artışla alakalı olduğu kaydedildi. Melatonin, uyku-uyanıklık döngüsünün düzenlenmesinde kritik rol oynayan bir hormon olarak biliniyor. Bu bulgu, gün ışığının uyku tertibini dolaylı biçimde destekleyebileceğine işaret ediyor.
“YAPAY IŞIK BİYOLOJİK SAAT İÇİN KÂFİ OLMAYABİLİR”
Çalışmanın ortak yöneticilerinden ve Maastricht Üniversitesi’nde doçent olan Joris Hoeks, günümüz ömründe yapay ışığın baskın hale geldiğini vurguladı. Hoeks’a nazaran beşerler günün büyük kısmını doğal ışık yerine, daha düşük yoğunluklu ve daha dar dalga uzunluğu aralığına sahip yapay aydınlatmalar altında geçiriyor.
DİYABETİ OLMAYANLAR İÇİN DE KIYMETLİ: ZİHİN VE VÜCUT ETKİSİ
Uzmanlara nazaran gün ışığına maruz kalmak sırf diyabet hastaları için değil, genel sıhhat açısından da destekleyici bir öge. Çalışmadan çıkarılabilecek temel sonuçlar ortasında kan şekerinin daha istikrarlı seyretmesi, uyku nizamının daha yeterli organize olabilmesi ve besinlerin metabolize edilme sürecinin desteklenmesi yer alıyor.
Haberde ayrıyeten Healthline’a atıfla doğal ışığın D vitamini üretimini artırdığı belirtiliyor. D vitamininin kemik kaybını önlemede kritik rol oynadığı, kalp hastalığı riskini azaltmaya yardımcı olabileceği ve kilo artışı ile birtakım kanser tipleri açısından hami tesirlerle ilişkilendirildiği aktarılıyor.
GÜN IŞIĞINI ARTIRMAK İÇİN PRATİK YÖNTEMLER
Haberde yer alan tekliflere nazaran doğal ışıkla teması artırmak için küçük değişiklikler bile tesirli olabiliyor. Bilhassa konutta yahut kapalı alanda uzun saatler geçirenler için birtakım prosedürler öne çıkıyor:
- Aynalar ve yansıtıcı yüzeyler kullanın: Güneş ışığını odanın içine dağıtarak aydınlığı artırabilir.
- Metalik dekoratif nesnelerden yararlanın: Pirinç yahut gümüş tonlarındaki yüzeyler ışığı yansıtarak ortamı daha aydınlık gösterebilir.
- Perdeleri açın, kalın fonları geri çekin: Gün ışığının içeri girmesi için pencere önü mümkün olduğunca açık tutulmalı.
- Sabah ve öğlen saatlerinde dışarı çıkın: Doğal ışık ekleyemiyorsanız, gün içinde kısa yürüyüşler bir alternatif olabilir.
- Pencere kenarında hareket edin: İdmanı pencere yanında yapmak ya da kısa esneme hareketlerini gün ışığı alan bir yerde uygulamak öneriliyor.
- Işık terapisi lambaları seçenek olabilir: Doğal ışığın yetersiz olduğu periyotlarda destekleyici metotlar ortasında sayılıyor.
