Kimyada 100 yıllık kural yıkıldı
Alken ismi verilen organik bileşikler en azından bir tane karbon-karbon çift bağı içeriyor. Bu karbon atomlarının her biri çoklukla bağlı olduğu öbür atomlarla tıpkı iki boyutlu düzlemde yer alıyor. Alman kimyager Julius Bredt’in ortaya attığı ve 1924’ten beri kabul gören Bredt Kuralı’na nazaran bisiklik moleküllerle çift bağlar oluşturmak mümkün değil.
Independent Türkçe’ye nazaran bu teori, anti-Bredt yahut bisiklik moleküllerinin yapısının atomların birebir iki boyutlu düzlemde yer almasına müsaade vermemesine dayanıyordu.
Bredt’e nazaran bu yapıdaki alkenlerde çift bağ kurmaya çalışmak moleküllerin dengesizleştirerek varlığını sürdürememesine yol açıyordu. Ama hakemli mecmua Science’ta kısa bir müddet evvel yayınlanan çalışmada bilim insanları bunun mümkün olduğunu gösterdi.
ETKİLEŞİME GİREN ÖBÜR MOLEKÜLLER EKLEDİ
ABD’deki Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles yerleşkesinden kimyagerler, anti-Bredt alkenlerin dengesizliğinin önüne geçmek için onlarla basitçe etkileşime giren öbür moleküller ekledi.
Bu sayede istikrarsız olanları hapsedip başka molekülleri ortamdan çıkardılar. Bilim insanları nihayetinde üç boyutlu anti-Bredt moleküllerini sentezleyerek Bredt Kuralı’nın gerçek olmadığını gösterdi.
Makalenin başyazarı Luca McDermott, “Bir şeyin katiyen imkansız olduğunu söyleyen bir kural varsa, o vakit tahminen de bunu çözmenin gerçek yolu düşünülmemiştir” diyor:
Ve şayet bunu yaparsanız, aslında düşündüğünüz kadar güç olmayabilir.
Yeni çalışmada anti-Bredt moleküllerinin nasıl hapsedileceğini de açıklayan takım, bunun ilaç geliştirme çalışmalarında değerli bir rol oynamasını bekliyor.
Çalışmanın bir öteki muharriri Neil Garg “İlaç sanayisinde bizimki üzere üç boyutlu yapılar ortaya çıkaran kimyasal tepkiler geliştirmeye yönelik büyük bir gayret var” diyerek ekliyor:
Yeni ilaçlar keşfetmede kullanılabilirler.
Araştırmacılar, gelecekte alışılmadık yapılara sahip daha fazla bileşik sentezlemeyi planlıyor.
Garg, “Bredt Kuralı’nı 100 yıl sonra sorgulayıp hudutlarını zorlayabiliyorsak muhtemelen tekrar incelenmeyi bekleyen her türlü öteki kural vardır” tabirlerini kullanıyor.
