‘Kalpaksız Kuvâ-yi Milliyeci’ Uğur Mumcu, İzmir’de anıldı: ‘Söyledikleri bir bir ortaya çıkıyor…’

Gazetemizin unutulmaz müellifi, demokrasi ve aydınlanma şehidimiz Uğur Mumcu, katledilişinin 33. yılında İzmir’de düzenlenen merasimle anıldı.

CHP İzmir Vilayet Başkanlığı tarafından Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde (AASSM) yapılan anmaya İzmir Büyükşehir Belediye Lideri Dr. Cemil Tugay, CHP Vilayet Lideri Çağatay Güç, İzmir milletvekilleri, ilçe belediye liderleri, gazetemizin imtiyaz sahibi Cumhuriyet Vakfı Başkanı Alev Coşkun, Ege Bölge Temsilcimiz Mehmet Şakir Örs, müellifimiz Miyase İlknur, İzmir Gazeteciler Cemiyeti Lideri Dilek Gappi, siyasi parti ile STK temsilcileri, Cumhuriyet okurları ve yurttaşlar katıldı.

Yoğun bir iştirakle yapılan anma öncesi İzmir Büyükşehir Belediyesi Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi’deki (APİKAM) Uğur Mumcu fotoğraflarından ve gazete arşivlerinden oluşan stant açıldı.

CEMİL TUGAY: O, SÖYLEDİĞİ HER CÜMLENİN ALTINI EVRAKLARLA DOLDURUYORDU

Ardından açılış konuşmalarını yapan İzmir Büyükşehir Belediye Lideri Dr. Cemil Tugay, “Tarihimiz ne kadar acılarla ve zorluklarla dolu olsa da bilmemiz gereken bir şey var. Tahminen de yaşadığımız tüm zorlukların nedeni bu gerçeğin altında yatıyor. Çok hoş bir coğrafyada yaşıyoruz. Güçlü topraklarımız, denizimiz, akarsularımız var. Madenlerimiz var… Çalışkan, üretken ve zeki insanlarımız var… Bir asır evvel bir ulusal uğraş kazandık, Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde onurlu, bağımsız bir Cumhuriyet kurduk… Fakat bu topraklar üzerindeki karanlık planlar hiç bitmedi, bitmeyecek… Evet, bunları hepimiz aslında biliyoruz ve daima söylüyoruz. Ve Uğur Mumcu da bunları söylüyordu. Fakat bir farkla…O, söylediği her cümlenin altını dokümanlarla dolduruyordu. Yazılarıyla, kitaplarıyla siyaset, tarikat, mafya, terör örgütleri ortasındaki tüm kontakları açığa çıkarıyordu. Karanlık köşelerde gizlenen halk düşmanlarını bir bir ifşa ediyordu” diye konuştu.

“FİZİKEN BİZDEN KOPARAMADILAR FAKAT FİKREN KOPARAMAZLAR”

Mumcu’nun kitaplarından ve yazılarından alıntılar yapan Tugay, şöyle konuştu:

“Uğur Mumcu’nun neden alçakça katledildiğini, neden susturulmak istendiğini anlamak için de topluma ne anlatmak isteğine kulak vermemiz gerekiyor. Diyordu ki; ‘Emperyalizm, az gelişmiş ülkelere askerle değil; borçla, dinle ve iş birlikçilerle gelir.’ Hâlâ günümüze ve yakın tarihe ışık tutan Rabıta isimli kitabında ise; ‘Tarikat–siyaset ilgileri, ulusal egemenliği parçalayan en tehlikeli bağdır.’ diyordu. Terör Örgütleri ve Devlet isimli yapıtında;’Türkiye’de birtakım örgütler, sandığımızdan çok daha uzun müddettir dış merkezlerle ilgi içindedir’ biçiminde değerli tespitlerde bulunuyor ve tüm bu argümanlarını dokümanlarla kanıtlıyordu. 24 Ocak 1993’te suikastla katledildi. Karanlık güçler onu fiziken bizden kopardı. Lakin fikren koparamadılar, koparamazlar.

O karanlık, karlı ve kanlı pazar gününün üzerinden 33 yıl geçti. Onun fikirleri, yazıları, yıllar geçtikçe ehemmiyetini daha çok gösterdi. Onu her gün daha büyük hürmet, hasret ve minnetle anıyoruz. Onca yıla karşın suikastın tüm taraflarıyla aydınlatılamamış olması, hepimizin vicdanını kanatan bir yaradır. Adaletin geciktiği her gün, demokrasi biraz daha eksik kalmaktadır. Uğur Mumcu’yu anmak, sırf bir ismi hatırlamak değildir. Onun yapıtları, bugünü anlamak ve geleceğe umutla bakabilmek için tekrar tekrar okunması gereken rehberlerdir. Uğur Mumcu’yu anmak; gerçeği savunmayı, sorgulamayı, karanlığa karşı ışık olmayı göze almak demektir. Uğur Mumcu hakikatin bedelini ödemeyi göze aldı.

Gazeteciliği iktidarın yanında değil, olması gerektiği üzere halkın yanında konumlandırdı. Bizlere, susarak değil, korkmadan konuşarak büyüyen bir miras bıraktı. Bugün onun müsaadeden yürüyen, araştırmacı gazeteciliğin ve kaleminin onurunu taşıyan genç meslektaşları var. İnanıyorum ki bu ülke, Uğur Mumcu’nun hayalini kurduğu üzere aklın, bilimin ve özgürlüğün hâkim olduğu bir geleceğe yürüyecek. O günler gelecek. Uğur Mumcu’yu hürmetle, rahmetle ve hasretle anıyoruz. Onun ışığı yolumuzu aydınlatmaya devam ediyor.”

GÜÇ: CUMHURİYET FAKAT UĞUR MUMCULAR YAŞADIKÇA AYAKTA KALIR

CHP İzmir İl Başkanı Çağatay Güç de, “Bu topraklarda Cumhuriyet, sırf idare biçimi olarak değil bahadır aydınların var ettiği bir geleneğin mirasıdır. Cumhuriyet de anca onun üzere düşünen yurttaşlarla kök salar ve sonsuza dek yaşar. Bugün karanlığa karşı ellerinde kalemiyle yürüyenleri, bedel ödemeyi göze alarak gerçeğin peşinden giden cumhuriyet aydınlarını anıyoruz. Uğur Mumcu, bizler için, sizler için şimdi doğmamış jenerasyonlar için yazdı. O, kalemini hiçbir gücün buyruğuna vermedi, gerçeği saklamadı. ‘Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olunmaz’ diyerek aklın tarafında durdu. ‘Bir bireye yapılan haksızlık topluma yapılan tehdittir’ diyerek demokrasiyi savundu. Uğur Mumcu’yu okuyup yazılarını incelediğimizde karşımıza sarsıcı bir gerçek çıkar. Onun dün söyledikleri bugün de geçerlidir. Onun ne kadar haklı, ileri görüşlü ve mert bir aydın olduğunu bir gösteriyor. Cumhuriyet yalnız değildir, bu topraklar kalemini halktan yana kullanan aydınları unutmamıştır. Onlar da susmamış, boyun eğmemiş ve bedel ödemiştir. Cumhuriyet tarihi bu bedellerin tarihidir, birebir vakitte fikirleriyle yol gösterenlerin tarihidir. Uğur Mumcu, seni duyuyor, anlıyor ve sorumluluğunu hissediyoruz. Rahat uyu, kelamların fikirlerimizde yaşamaya devam edecek. Cumhuriyeti aklı ile bilimi ile türel ile layıkıyla sonuna dek savunacağız. Cumhuriyet lakin Uğur Mumcular yaşadıkça ayakta kalır. Onun şahsında, cumhuriyet için bedel ödemiş tüm aydınlarımızı anıyorum” diye konuştu.

MUMCU TÜRKÜLER VE ŞİİRLERLE ANILDI

Anma programı İzmir Büyükşehir Belediyesi sanatkarları Öznur Korkmaz ve Hasan Karar’ın müzik dinletisiyle başladı. Korkmaz ve Karar, Mumcu’yla özdeşleşen türküleri seslendirdi.

Salondakiler, türkülere daima bir ağıdan eşlik etti, “Uğurlar Sözleri” salonda gözyaşlarıyla söylendi. İzmir Kent Tiyatroları Genel Sanat Yönetmeni Levent Üzümcü ise merasimde Uğur Mumcu’nun 1975 yılında Cumhuriyet gazetesinde çıkan “Sesleniş” yazısındaki dizeleri okudu. Üzümcü, Sesleniş ile salondakilerden büyük alkış aldı.

LİVANELİ: HİÇBİR VAKİT UNUTULMAYACAK

Törende sanatçı, Uğur Mumcu’nun arkadaşı Zülfü Livaneli’nin görüntü bildirisi yayınlandı. Uğur Mumcu’yla olan anılarını anlatan Livaneli, “Yiğidim Aslanım” türküsünü kendisine dinlettiğinde Mumcu’nun ağladığını söyledi ve “Çok mertti ve ülke çok büyük bir yavuz kaybetti. Hiçbir vakit unutulmadı, unutulmayacak” sözlerine yer verdi.

GEZEN: BENİM İÇİN DÜNYADAN AYRILMIŞ SAYILMAZ

Törende bir diğer ileti da müellifimiz sanatçı Müjdat Gezen’den geldi.

Yaşadığı devirde Mumcu ile anılarını anlatan Gezen iletisinde, “Çok sevdiğim ve saydığım bir insandı. Benim için dünyadan ayılmış sayılmaz. Uğur Mumcular da kolay kolay gelmiyor” kelamlarına yer verdi.

CUMHURİYET AİLESİ PANELDE BULUŞTU

Anma İzmir Gazeteciler Cemiyeti Lideri Dilek Gappi moderatörlüğünde gazetemizin imtiyaz sahibi Cumhuriyet Vakfı Başkanı Alev Coşkun ve müellifimiz Miyase İlknur’un iştirakiyle yapılan söyleşi ile sürdü.

COŞKUN: UĞUR ‘BELGELER ELİMDE’ DEDİĞİ YAZIYI YAYIMLAYAMADI

Alev Coşkun, Mumcu’nun “Türkiye’de cumhuriyetin ve laikliğin yılmaz savunucusu” olduğunu tabir ederek, “20 Ocak 1993’te Cumhuriyet Gazetesi’nde Ankara’dan genç ancak meslek ömrünün en üst noktasında olan Uğur Mumcu’yu ağırladık. Az Nadi’nin çalışma odasında Uğur Mumcu İlhan Selçuk ve ben… Uğur Mumcu yazdığı son yazıları ve yazacaklarını anlattı. Konuşmaların ortak noktası terörizmin giderek Türkiye’de siyasal yapıyı değiştirecek bir güç haline gelmesine ağırlaşmıştı. Terörizmin ağırlaşmasında tesirli olan uyuşturucu ticareti ve kaçakçılıkla elde edilen terörizmde kullanılan silahlar üzerine duruyordu. ‘Bunu deşifre edeceğim, dokümanlar elimde’ dedi. O gece yolcu ettik kendisini. 24 Ocak’ta ‘O evraklar elimde yazacağım’ dediği yazıyı yayımlamadan kahpece otomobiline konulan bomba ile katledildi. Mumcu’yu şehit edenler muhakkaktır. Onları senelerce faili meçhul dedik lakin faili meçhul değildir. Gerideki güçlerin kim olduğu biliyoruz. Onların asıl merkezi Atlantik Ötesi’dir. Uğur’u öldüren onlardır” diye konuştu.

“SÖYLEDİKLERİ BİR BİR ORTAYA ÇIKIYOR”

Sadece Uğur Mumcu’yu değil Ahmet Taner Kışlalı, Turan Dursun, Bahriye Üçok, Abdi İpekçi üzere cumhuriyet ihtilallerinin koruyucularını andıklarını aktara Coşkun, şöyle devam etti:

“Uğur yakın dostum arkadaşımdı. Bilhassa ‘Siyaset – Tarikat – Ticaret üçgeni üzerine yazı yazıyordu ve sonra da bu üç kavramı da birleştirerek bir kitap yazdı. Onun söyledikleri teşhisleri bir bir ortaya çıkıyor. Uğur, yalnızca bir Atatürkçü aydın değil ayrıyeten Türk toplumsal yapısını çok yeterli tahlil eden siyaset bilimcidir. ‘Böyle giderse tarikatlar Türkiye’yi saracak’ diyordu. ‘Böyle giderse bir gün gelecek imam hatipli kaymakam imam hatipli bakan olacak’ diyordu. Bunlar gerçekleşti ve bunları yaşıyoruz. Bir hafta evvel Silivri’de yurttaşları duruşmaya sokmayan güvenlik kuvvetleri İzmir’de toplu tövbe ayinlerine müsaade veriyor.

Uğur ne diyordu, ‘Ben Atatürkçüyüm, ben cumhuriyetciyim, ben laikim, ben antiemperyaliztim, ben tam bağımsız Türkiye’den yanayım, ben özgürlükçüyüm, ben insan hakları savunucusuyum, ben terörün nereden gelire gelsin karşısındayım, ben yobazların düşmanıyım, öyleyse vurun parçalayın lakin benim parçalarımdan beni aşacaklar çıkacaktır.’ Bugün ulusalcı Atatürkçü cumhuriyet temel unsurlarına inanmış gençlerin yükselişini görmekteyiz. Kuvâ-yi Milliyecilerin yükselişi var. Çoban ateşleri Anadolu’nun her yerinde öbek öbek yanıyor. Uğur Mumcu bize yol gösterdi. Gazetesi cumhuriyet bu yolda devam edecektir. Yunus Nadi, Ender Nadi, İlhan Selçuk ve Uğur Mumcu yolunda devam edecektir. Zira biz Atatürk’e bağlıyız ihtilallerine bağlıyız. İnanıyoruz ki Türkiye’nin tek çıkış yolu bu. Bu yolda ödün vermeden yolumuza devam edeceğiz. Türkiye Cumhuriyeti ebediyen yaşayacaktır, Atatürk ebediyen yaşayacaktır.”

Salon bu sözleri dakikalarca ayakta alkışladı.

İLKNUR: HİÇBİRİMİZ UĞUR MUMCU OLAMAYIZ

Yazarımız Miyase İlknur da 90’lı yılları ülke ve dünya siyasal yapısını anlatarak, “Hiçbirimiz Uğur Mumcu olamayız. Uğur Mumcu olmak için analitik düşünmek gerekir. Biz mahallî çetelerle uğraşıyoruz. Uğur Mumcu global çetelerle, global istihbarat örgütleriyle uğraşırdı. Uğur Mumcu üzere birini bulmak çok güç. Bir de fotoğraf karelerini yan yana getirip ondan bu analitik fikirle bize görüneni değil, zahiri manzarayı de önümüze koyan bir kişilikti. Uğur Mumcu cinayetini çözmek için gece gündüz çalıştık, dedektifçilik oynadık. Lakin cinayeti çözmek için Uğur Mumcu olmak gerekir. Cenazesinde yüz binler vardı. Orada ‘Türkiye, İran olmayacak’ diye bağırdık. Bazen gazeteci de olsanız olayların art planına bütün cümle yaklaşımla bakamayabiliyorsunuz. Tek tek karelerle ilerliyorsunuz. O fotoğraf karelerini yan yana getiremiyorsunuz. ‘Cambaza bak’ komutuna biz de bazen uyuyoruz. Niçin o denli biz düşündük. Zira Öncesi hazırlanmıştı. Turan Dursun öldürmüş, Muammer Aksoy öldürmüş, Bahriye Üçok öldürmüş. Neydi bunların ortak özellikleri? Siyasal İslam’a karşı amansız çabası. O vakit ne aklınıza geliyor? Bunları kim öldürebilir? İslamcı terör öldürebilir. O vakit da global ölçekte örgütler yoktu piyasada. İslam terör örgütü ya da İslamcı meclis aklımıza yalnızca İran geliyordu. Pekala İran neydi? Meğer o 90’lı yılların başında biz gerçek okumayı yapabilseydik, bugünkü bölgemizdeki dizaynı da çok güzel anlayabilirdik. Biz de okuyamadık” dedi.

Söyleşi sonunda Alev Coşkun ile Miyase İlknur okurları için kitaplarını imzaladı.