İYİ Parti’den deprem için Meclis araştırması çağrısı: ‘Afetlere hazırlık kapasitemiz yetersiz!’

İYİ Parti TBMM Kümesi, dün verdiği küme teklifinde 6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli sarsıntıların akabinde Türkiye’nin afetlere hazırlık kapasitesinin kapsamlı biçimde ele alınması maksadıyla Meclis araştırması açılmasını istedi. Teklifte, mevcut yasal düzenlemelerin ve uygulamaların yetersiz kaldığı vurgulanarak, risk azaltma siyasetlerinin aktifleştirilmesi ve kamu kaynaklarının emeline uygun kullanılıp kullanılmadığının incelenmesi talep edildi.

Önergede, 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki zelzelelerin cumhuriyet tarihinin en ağır felaketlerinden biri olarak kayıtlara geçtiği anımsatıldı. Resmi datalara nazaran 50 binden fazla yurttaşın hayatını yitirdiği, yüz binlerce kişinin yaralandığı, milyonlarca insanın evsiz kaldığı ve 11 vilayette büyük yıkım yaşandığı belirtilerek, ortadan geçen müddete karşın Türkiye’nin sarsıntı hazırlığında önemli eksikliklerin sürdüğü tabir edildi.

‘HAZIRLIK PLANLARI YENİ DEĞİL’

İYİ Parti’nin önergesinde, kamu kurumlarının sarsıntı riskine ait hazırlık ve planlarının yeniliğini yitirdiğine dikkat çekildi. 2012–2023 yıllarını kapsayan Ulusal Sarsıntı Stratejisi ve Aksiyon Planı’nın müddetinin dolmasına rağmen yeni bir aksiyon planının kamuoyuyla paylaşılmadığına işaret edildi. Bu durumun, bilhassa büyük kentler açısından önemli riskler barındırdığı vurgulandı.

MARMARA UYARISI

Önergede Marmara Bölgesi için farklı bir parantez açıldı. Mevcut hazırlık seviyesinin devam etmesi halinde, İstanbul merkezli mümkün bir sarsıntının 6 Şubat sarsıntılarına misal ya da daha ağır sonuçlar doğurabileceği söz edildi. AFAD datalarına atıfla, Türkiye topraklarının yüzde 92’sinin sarsıntı riski altında olduğu, yapı stokunun kıymetli bir kısmının zelzeleye sağlam olmadığı belirtildi.

‘DEPREM VERGİLERİ DENETLENMELİ’

İYİ Parti, kamuoyunda “deprem vergisi” olarak bilinen Özel Bağlantı Vergisi başta olmak üzere, zelzele gerekçesiyle toplanan kaynakların nerelerde ve ne ölçüde kullanıldığının da araştırılması gerektiğini kaydetti. Bu kaynakların yapı güvenliğini artırmaya ve afet hazırlıklarına gereğince yönlendirilmediğine ait argümanların kamuoyunda önemli güvensizlik yarattığına dikkat çekildi.

KENTSEL DÖNÜŞÜM VE UYUM ELEŞTİRİSİ

Önergede, kentsel dönüşüm siyasetlerinin sürat ve kapsam açısından yetersiz kaldığı, imar aflarının riski artırdığı, afet idaresinde kurumlar ortası faal bir uyumun sağlanamadığı söz edildi. Ayrıyeten zelzele sonrası sıhhat altyapısı, lojistik ve ulaşım planlaması, psikososyal takviye hizmetleri ile toplumsal farkındalık ve eğitim çalışmalarının da yetersiz olduğu vurgulandı. İYİ Parti, tüm bu başlıkların bilimsel ve bütüncül bir yaklaşımla ele alınabilmesi için Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğü’nün 104 ve 105’inci hususları uyarınca Meclis Araştırması Kurulu kurulmasını talep etti. Önergede, afetlere dirençli kentlerin oluşturulması ve kalıcı tedbirlerin hayata geçirilmesi için gecikmenin kabul edilemez olduğu tabir edildi.