İstinaf Protokolü yapımı ‘Babamın Sesine Uyandım’ temsillere devam ediyor: Topluma bir ayna
Oyunun ismi biraz uzun lakin okurken bile bıraktığı his o kadar güçlü ki “Acaba sahnede nasıl bir his bırakacak?” kanısına dalıyorsunuz: “Televizyonun Karşısında Özel Mülkiyetin Kökeni Üzerine Düşünürken Uyuyakalmışım, Babamın Sesine Uyandım.” Evvelki akşam Güçlü PSM %100 Studio’da temsil yapan oyun, 16 Şubat saat 20.30’da, Moda Sahnesi’nde yine izleyiciyle buluşacak.
SANATÇININ VAZİFESİ VE ÇELİŞKİSİ
Bir hayal tahminen de sahnede şahit olduklarımız, fakat tabir yerindeyse “sapına kadar gerçek”. Her ne kadar baba-oğul/ lar ortasındaki münasebetin bir yansıması olsa da insanın gerçekliği, toplumun gerçekliği, sınıf çatışmasının gerçekliği, kadın-erkek ve öğretmenöğrenci bağlantılarının gerçekliği, toplumun yarattığı ve dayattığı erkeklik kalıplarının gerçekliği, yaşadığımız dünyanın acımasızlığının gerçekliği, belleğin gerçekliği, unutuşun gerçekliği, kaçışın gerçekliği, dürüstlüğün gerçekliği, çaba etmenin gerçekliği… “Zamanımızda olup biten işlere sanatçı olarak karışmak zorunda değiliz lakin insan olarak karışacağız elbette.
Sömürülen ya da kurşuna dizilen madenci, kamplarda, sömürgelerde yaşayan köleler, ezilen, canı çıkarılan dünya dolusu insan sürüleri sustuğu sürece konuşabilenlerin onların yerine konuşması, onlardan yana olması gerek” diyor Albert Camus, oyundaki sanatçı/ akademisyenimiz de çağımızdaki sığınmacı/mülteci meselesine odaklanarak bir proje üzerinde çalışıyor.
Projesini yurtdışı irtibatlı bir kuruluşa “beğendirmeye çalışan” sanatkarımız, aslında yaşadığı toplumdan uzaklaşmanın da peşine düşüyor. Oyun, sol niyetteki sanatçı/ akademisyenin, mülkiyet, aşk ve aile üçgeninde sıkışmışlığının gerçekliği bir bakıma; çağımızın aydın/sanatçı kavramındaki çelişkisi de gözler önüne seriliyor.
Kuşaklar ortasındaki bellek/ belleksizlik ilgisinin açıkça gösterildiği oyun, postmodern anlatıların kutsadığı bireyciliği karşısına Nâzım ustanın “yaşamak bir ağaç üzere tek ve hür/ ve bir orman üzere kardeşçesine” dizelerine göndermede bulunuyor ve “orman” kavramının derinliğinde, yok edilmesi gereken kötülüklerin, değişmesi gereken tertibin örgütlü olabilme edimine paha katıyor.
DİKKATE KIYMET OYUNCULUKLAR
İstinaf Protokolü’nün birinci üretimi olan oyun, 29’uncu İstanbul Tiyatro Festivali’nde prömiyerini yapmış ve tiyatroseverlerin dikkatini çekmişti.
Oyun müzikleriyle, ışık ve dekor dizaynıyla, dramaturjisiyle de değerli bir şey başarıyor: sahnedeki tutarlılık. Bu tutarlılık, seyirciyi oyunun içine hapsetmiyor, boğmuyor ve aslında bir ailede yaşanan “kavga”yı merakla izleyen komşu hissiyle dolduruyor. Tiksindiğimiz bu dünya nizamında yaşananları sırf izlemeye koyulan, harekete geçmeyen topluma karşı bir manifesto tahminen de. Onur Dikmen, Neslihan Arslan, Tabiat Kahvecioğlu ve Murat Karasu’dan oluşan oyuncu takımının sahnedeki performansları da dikkate paha.
Ferdi Çetin’in yazdığı, Görkem Şarkan’ın yönettiği oyunda dramaturji Noyan Ayturan’a ilişkin. Oyunun yaratıcı grubunda Merve Yörük (dekor), İrem Dilaver (kostüm), Ayşe Sedef Ayter (ışık), Vehbi Can Uyaroğlu (ses) ve Bahadır Canberk (video) yer alıyor.
İLİŞKİLER VE İNANÇLAR
Oyunun yaratıcısı Ferdi Çetin’e, oyunun yaratım sürecini sorduk. Tüm bedellerin dağıldığı bir sistemde bağlantılar ve inançlar üzerinden seyirciyi bugünü düşünmeye davet eden bir öykü olarak kurguladığını belirtiyor Çetin. Oyunun öyküsünü kurarken tüm ilgi biçimlerine eşit uzaklıkta durarak kırılmaya yakın oldukları yerden ele almaya çalıştığını vurguluyor ve şu sözlere yer veriyor: “Geriye yaslanıp baktığımda oyunun ekseninde duran ‘adam’ karakterinin köklerinden geri dönemeyecek kadar koptuğu ve geçmişine yabancılaştığı bir noktadan ileriye gerçek hareket etmek için bir motivasyon kurmaya çalıştığını görüyorum lakin tam da bu noktadaki bocalaması ve daima geriye düşmesi onu günümüz gerçekliği açısından gerçek kılıyor benim gözümde.”
