İstanbul Barosu Şile’de orman köylüsünün dönüşümünü inceledi

İstanbul Barosu Etraf, Kent ve İmar Hukuku Komitesi, İstanbul’a komşu orman köylerinin sosyoekonomik değişimini tartışmak üzere Şile’nin Yeşilvadi köyünde bir aktiflik düzenledi. Aktiflik, yağmurlu havaya karşın tabiat yürüyüşü ile başladı. Yürüyüşün akabinde köy kahvesinde düzenlenen panelde konuşan Prof. Dr. Ok, Türkiye’de 1840’lardan bugüne orman-köy alakasının seyrini anlatan “Metropolün Gölgesinde Orman Köyleri” başlıklı sunum yaptı.

“ORMAN KÖYLÜSÜ ARTIK TOPRAĞINI İŞLEYEN DEĞİL”

Prof. Dr. Ok, orman mülkiyeti ve kullanımı konusundaki tarihî çelişkilere dikkat çekti. Devletin ormanlar üzerindeki mülkiyet savının pratikte farklı algılandığını belirten Ok, “Devlet ‘Ormanlar benimdir’ demiş. Fakat pratikte şöyle bir algı oluşmuş: Ormanlar devletin malıdır fakat isteyen istediği biçimde faydalanabilir. Kesip tarla yapacaksan, hatta çiftlik yapacaksan, oranın mülkiyetine ‘el koyuyorsun’ diye algılanmış. Bu durum tarihî süreçte orman cürümlerini ve mülkiyet çatışmalarını doğurdu. Evvelden ormandan geçinen, hayvancılık yapan bir nüfus vardı. Bugün ise tarım alanları azalmış, köyler yaşlanmış, üretim maliyetleri artmış durumda. Orman köylüsü artık toprağını işleyen değil, yerini kentliye satıp gitmeye çalışan yahut kentten kaçıp gelenlerin hizmetinde çalışan bir pozisyona sürükleniyor” sözlerini kullandı.

“KÖYLERİMİZ ‘HOBİ BAHÇESİ’ BASKISI ALTINDA”

Prof. Dr. Ok sunumunda ORKÖY’ün kuruluşundan bugüne geçirdiği sürece de değindi. 1970’te kurulan yapının farklı periyotlarda kapatılması, öteki kurumlara bağlanması ve yine açılması üzere uygulamalar nedeniyle kurumsal hafızanın yok olduğunu söyledi. Ok, “1970’lerde köylüye soba dağıtarak orman baskısını azaltmaya çalışan, kooperatifleşmeyi teşvik eden bir yapı vardı. Lakin kurum daima kapatılıp açılarak, uzman işçi dağıtılarak kurumsal hafıza yok edildi. Bugün gelinen noktada orman köylüsü üretimden koptu, topraklar el değiştirdi ve köylerimiz ‘hobi bahçesi’ baskısı altında” dedi.