Her 10 kadından birinin gizli sorunu: Endometriozis nedir?
Endometriozisin rahim iç katmanının olağanda olması gereken yer dışında bedenin diğer yerlerinde bulunması ile karakterize, östrojen bağımlı bir hastalık olduğunu belirten Bayan Hastalıkları ve Doğum Kliniği’nden Opr. Dr. Seher Sarı Kayalarlı, endometriozisin kanser olmamasına karşın, kanser üzere ilerleyici bir yapısı olduğunu ve denetim altına alınıp tedavi edilmesi gerektiğine işaret ederek, “Dünyada yaklaşık 190 milyon bayanı etkileyen kronik bir hastalıktır. Endometriozis yaklaşık 10 bayandan birinde görülmektedir. Lakin birtakım meseleleri olan bireylerde daha fazla görülebilmektedir. Örneğin, hamile kalma sorunu olan bayanlarda yüzde 40’lar civarında, ilaç tedavisine karşılık vermeyen süreğen kasık ağrılı adölesan (ergenlik) çağındaki kızlarda ise yüzde 75’ler civarında görülebildiği gösterilmiştir” diye konuştu.
“BİRÇOK BELİRTİSİ VAR”
Endometriozisin birinci keşfedildiği periyotlarda daima üreme çağının hastalığı olarak bilindiğini lakin bilhassa son yıllardaki tüm araştırmaların hastalığın kız çocuklarından menopoz sonrası bayanlara dek her yaşta görülebileceğini gösterdiğinin altını çizen Opr. Dr. Kayalarlı, “Hatta 38 haftalık gebenin karnındaki kız bebekte kist, doğum sonrasında alındığında çikolata kisti olarak bile raporlandı. Yani hastalık her yaşta görülmekle birlikte en çok 30-40 yaşları ortasında görüldüğünün de altını çizmek gerekir. Endometriozisin yerleşim yerine nazaran pek çok farklı belirtisi olmakla birlikte, hastaneye müracaata neden olan 3 temel şikayeti vardır; ağrı, kanama, hamile kalmada zorluk. Endometrioziste ağrı en sık karşılaşılan yakınmalardandır. Adet sancısı (dismenore), süreğen kasık ağrısı (kronik pelvik ağrı), alakada derinde hissedilen ağrı (disparöni), idrar yaparken ağrı (dizüri), dışkılamada ağrı (diskezi) en sık söz edilen ağrılardır. Ağrılar çoklukla çok şiddetlidir ve ekseriyetle birinci adet görmeye başladıktan itibaren başlar. Ağrı nedeniyle sık ağrı kesici kullanma ve hatta acil servise başvurma gerekebilir. Endometrioziste en sık rastlanan kanama meseleleri iki biçimdedir: Çok çok kanama (hipermenore) ve adet önü-sonu lekelenmeler (pre-post menstrüel spotting)” formunda konuştu.
“TANI ALMA SÜRECİ ÇOK UZUN”
Endometriozisin varlığının hamile kalmayı imkansız kılmadığını lakin hamile kalmada zorluklara neden olabileceğini tabir eden Opr. Dr. Kayalarlı, “Bunun başlıca sebepleri; yumurta rezervinin azalması, yapışıklıklar nedeniyle tüplerin tıkanması, tüp-yumurtalık ilgisinin bozulması, üreme hücreleri (sperm ve yumurta) üzerine olumsuz tesir eden kimyasal unsurların endometrioz odaklarından salınması, tekrar bu nedenle embriyonun rahime tutunma külfeti olarak sayılabilir” sözlerini kullandı.
Hastalığın teşhis alma müddetinin 8-12 yıla kadar uzayabildiğini, hasta gerçek teşhis ve tedavi alana kadar yıllar geçebildiğini aktaran Kayalarlı, “Bu müddette tedavisiz kalan kişinin endometriozis hastalığı ilerlemiş olabiliyor. Hastalığın teşhisi konulduktan sonra tedavi formuna şahsa nazaran, yani yaşı, yumurtalık rezervi, çocuk isteği olup olmaması, ek hastalıkların varlığı ve endometriozisin evresine nazaran şekillendirilir” dedi.
