Eşitsizlikte ‘uçurum’ devri: Bir milyarderin 19 dakikası emekçinin 1 yılına eşit!
Oxfam’ın yayımladığı Eşitsizlik Raporu, global servet dağılımındaki uçurumu bir defa daha ortaya koydu. Rapora nazaran global milyarder serveti 2025 yılında tüm vakitlerin en yüksek düzeyine çıktı. Oxfam Konfederasyonu üyesi Bayan Emeğini Kıymetlendirme Vakfı (KEDV) ise rapordan hareketle, Türkiye’de sonlu oranlı bir servet vergisinin kamu bütçesine muhtemel tesirlerini kıymetlendirdi.
OXFAM RAPORU DAVOS GÜNDEMİNDE
Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu başlarken yayımlanan Oxfam Eşitsizlik Raporu, global ölçekte servet eşitsizliğinin ulaştığı boyutu gözler önüne serdi. Rapora nazaran milyarderlerin toplam serveti, son beş yılın ortalamasının üç katı süratle artarak 2025’te 18,3 trilyon dolarla rekor düzeye ulaştı.
Raporda, bu artışın dünya genelinde her dört bireyden birinin sistemli olarak kâfi besine erişemediği ve dünya nüfusunun neredeyse yarısının yoksulluk şartlarında yaşadığı bir devirde gerçekleştiğine dikkat çekildi.
MİLYARDER SERVETİ BEŞ YILDA YÜZDE 81 ARTTI
Oxfam’ın “Servet İktidarı: Milyarderlerin Gücüne Karşı Eşitliği Savunuyoruz” başlıklı raporunda, muhteşem zenginlerin ekonomik güçlerini siyasi tesire dönüştürerek toplumların hak ve özgürlüklerini kendi çıkarları doğrultusunda şekillendirebildiği vurgulandı.
Raporda, milyarder servetlerindeki süratli artışın ABD’de Trump idaresinin izlediği milyarder yanlısı siyasetlerle örtüştüğü tabir edildi. Bu süreçte muhteşem zenginlere yönelik vergi indirimleri yapılırken, büyük şirketlerin vergilendirilmesine ait global teşebbüslerin zayıflatıldığı ve inhisar tersi siyasetlerin geri çekildiği belirtildi. Geçen yıl dünyada milyarder sayısı birinci defa 3.000’i aşarken, Elon Musk yarım trilyon doları aşan servetiyle bu eşiği geçen birinci isim oldu.
TÜRKİYE’DE SERVET DAĞILIMI DİKKAT ÇEKİYOR
Oxfam Eşitsizlik Raporu’na dayanan Türkiye dataları de çarpıcı bir tablo ortaya koydu. Türkiye’deki 30 milyarderin toplam serveti, 30 Kasım 2025 prestijiyle 73,8 milyar dolar, yani 3,07 trilyon TL düzeyine ulaştı. Bu meblağ, ülke nüfusunun yüzde 44’üne karşılık gelen yaklaşık 38,5 milyon kişinin toplam varlığından daha fazla.
Hem 2024 hem de 2025 listesinde yer alan milyarderlerin kişi başına serveti ortalama 496,3 milyon dolar artarken, bu artış süratiyle bir milyarderin ortalama fiyatlı bir çalışanın bir yıllık gelirini elde etmesi sadece 19 dakika sürüyor.
Türkiye’de en güçlü yüzde 1’lik kesimde bulunan bir kişinin serveti, en fakir yüzde 50’lik kesimde yer alan bir bireyden 1.271 kat daha fazla. Nüfusun en fakir yarısı toplam servetin sadece yüzde 2,8’ine sahipken, en varlıklı yüzde 1’lik kesim toplam servetin yüzde 38,1’ini elinde tutuyor. Bayanların işgücü geliri ise erkeklerin yararının sadece yüzde 41’i düzeyinde bulunuyor.
ZENGİNLERİN VERGİLENDİRİLMESİ GÜNDEME GELEBİLİR
Oxfam Konfederasyonu üyesi Bayan Emeğini Kıymetlendirme Vakfı (KEDV), Oxfam’ın Eşitsizlik Raporu’ndan hareketle Türkiye için muhtemel bir servet vergisinin tesirlerini tahlil etti. KEDV’e nazaran sırf yüzde 5 oranında uygulanacak bir servet vergisiyle 153 milyar TL kaynak yaratılabilir.
Bu kaynağın sıhhat, eğitim ve toplumsal harcamalarda kıymetli artışlar sağlayabileceği belirtilirken; sıhhat bütçesinin yüzde 10, eğitim bütçesinin yüzde 8, toplumsal harcamalar bütçesinin ise yüzde 145 oranında artırılabileceği söz edildi.
Elde edilecek kamu kaynağıyla 5,6 milyon çocuğa eğitim yılı boyunca günlük beslenme öğünü sağlanabileceği, 85.000 uzman doktor ile atama bekleyen 174.000 öğretmenin istihdam edilebileceği, bayan çiftçiler ve bayan teşebbüsçüler için direkt takviye programlarının hayata geçirilebileceği vurgulandı. Ayrıyeten iklim krizi ve afetlere karşı toplumsal dirençliliği artıracak yatırımların da bu kaynakla mümkün olabileceği kaydedildi.
