Einstein’in yanıldığı kanıtlandı: MIT’den çığır açan çift yarık deneyi

Kuantum fiziğinin en gizemli deneylerinden biri olan çift yarık deneyi, bu defa tek tek izole edilmiş atomlar kullanılarak MIT’de tekrarlandı. Bilim insanları, ışığın dalga mı yoksa parçacık mı üzere davrandığını belirleyen etkenin müşahede şartları olduğunu bir defa daha ortaya koydu. Elde edilen datalar, Einstein’ın bu deneyle ilgili öne sürdüğü teorilerin geçersizliğini tekrar gözler önüne serdi.

ATOM ORTASI ‘YARIKLAR’ İLE YENİ BİR DENEY

MIT’de vazifeli araştırmacılar, 10.000’den fazla atomu mikrokelvin sıcaklıklara kadar soğutarak, lazerlerle kristal gibisi bir tertip içinde konumlandırdı. Her atom birbirinden gereğince uzakta tutulduğundan, ışığın bu yapıdan geçerken iki atom ortasındaki boşluğu klasik çift yarık deneyindeki “yarıklar” üzere kullandığı gözlemlendi.

EINSTEIN’IN YAYLI DENEYİ NEDEN ÇALIŞMAZDI?

Einstein, ışığın hangi yarıktan geçtiğini bozmadan ölçmenin mümkün olduğunu savunmuş, yaylı ekranlar üzere düzeneklerle bunu başarabileceğine inanmıştı. Lakin MIT takımı, bu deneyin çağdaş versiyonunda, yayların değil, atomların “bulanıklığının” değerli olduğunu vurguluyor.

KUANTUM FİZİĞİ EINSTEIN’İ YENİDEN YENDİ

Einstein ile Niels Bohr ortasında yıllar süren tartışmaların odağında olan bu deney, kuantum mekaniğinin öngörülerini bir kere daha doğrularken, Einstein’ın “bozulmadan müşahede yapılabilir” tezini çürüttü. “Yıllar sonra bile, kuantum mekaniğinin öngörüleri hâlâ hem şaşırtan hem de en yanlışsız modelleri sunuyor,” diyen araştırmacılar, bu deneyin klasik fiziğe bir defa daha meydan okuduğunun altını çizdi.