Ebrar Sitesi K Blok’a ait yeni bilirkişi raporu: Zemin araştırması yapılmadan imara açıldı
6 Şubat sarsıntılarının simgelerinden Ebrar Sitesi’nde, zelzelenin birinci saniyelerinde 18 blokun yıkılması sonucu bin 480 kişi hayatını kaybetti ve her bloğa ait davalar başka farklı görülüyor.
76 kişinin hayatını kaybettiği Ebrar Sitesi K Blok’un yıkılmasına ait, Ebrar Sitesi’nin kurucusu Tevfik Tepebaşı’nın da ortalarında bulunduğu 7 sanık ile binanın yapıldığı periyotta vazife yapan Kahramanmaraş Belediyesi İmar İşleri Müdürü Fahri Yiğitoğlu ve İmar İşleri Müdür Yardımcısı Hacı Mehmet Güner’in de dahil olduğu 9 kişi hakkında, “bilinçli taksirle mevte ve yaralanmaya neden olma” cürmünden dava açıldı ve iki belgenin birleştirilmesine karar verildi.
Konya Teknik Üniversitesi’nden 7 akademisyen tarafından hazırlanan eksper raporu dava belgesine girdi.
Raporda, müteahhidin “asli kusurlu”, statik proje müellifi ile fenni mesullerin “tali ve tali/asli kusurlu”, belediyenin yapı ve proje denetim üniteleri ile “bölgenin gerekli yer araştırmaları yapılmadan ve önlem alınmadan imara açılmasından sorumlu birimler”in de “asli kusurlu” olduğu tespit edildi.
“ZORUNLU OLAN YER ETÜDÜNÜN YAPILMADIĞI…”
Raporun sonuç kısmında şu tabirlere yer verildi:
“Soruşturma belgesi üzerinden yapılan inceleme, kıymetlendirme ve elde edilen bulgular sonucunda, kelam konusu binanın, birinci ruhsat ve statik proje tarihlerinde yürürlükte olan (ABYYHY-1998) yönetmelik asıllarına büyük oranda uyularak projelendirildiği, fakat ilgili tarihte mecburî olan taban etüdünün yapılmadığı, yapıda bilhassa bodrum, taban ve asma katta yapılan mimari tadilatlar için yeni bir betonarme projenin yapılmadığı lakin bu formda binaya yenileme ruhsatı verildiği, yapının son mimari projesine nazaran betonarme proje olmaksızın nasıl ve ne koşullarda imal edildiğinin bilinmediği, mevcut betonarme projede bölge için kabul edilmesi gereken taban emniyet gerilmesinin aşıldığı, lakin taşıyıcı sistem elemanlarının kıymetli kısmında kesit ve donatı yetersizliği bulunmadığı tespit edilmiştir. Bununla bir arada kısıtlı saha müşahedeleri sonuçlarına nazaran etriye kancalarının olmaması üzere dataların yapının imalatı sırasında gerekli mühendislik hizmeti almadığının da başka bir göstergesidir.
Ayrıca, binada, 6 Şubat 2023 saat 04.17’de meydana gelen Mw-7.7 büyüklüğündeki sarsıntının oluşturduğu yükün, yapının tasarım kademesinde geçerli olan yönetmelik şartlarını geçmediği de görülmektedir. Bunlara ek olarak, Ebrar Sitesi K Blok’un bulunduğu bölge ile bağlantılı olarak yapılan ve üstte kısaca özetlenen raporların teknik heyetimizce kıymetlendirilmesi sonucunda yapının bulunduğu bölgenin imar açısından yerleşime uygun olmayan alan olarak kıymetlendirilebileceği, yerleşime uygun hale getirilmesi için yerle ilgili daha kapsamlı ve özel çalışmaların yapılması gerektiği, temel altı yer ortamında kesinlikle yer güzelleştirme çalışmalarının yapılması gerektiği kanaatine de ulaşılmıştır.”
“BİLİM BUGÜN VARSA, NEDEN BİZ ÖLDÜRÜLMEDEN EVVEL YOKTU?”
Ebrar Sitesi’nde yakınlarını kaybeden Fatma Irmak, süreci şöyle kıymetlendirdi:
“Biz Ebrar Sitesi’nde 1480 canımızı kaybettik. Bu nedenle 6 Şubat’ta yıkılan sırf binalar değildi; 1480 canımızla birlikte, yıllardır göz nazaran göre kurulan bir ihmaller tertibi de çöktü. Ebrar Sitesi, bu tarafıyla tek bir alanda yaşanmış en büyük sivil kayıplardan birinin adresi haline geldi. Ve bugün belgemiz şunu açıkça söylüyor, yaşanan şey beklenmeyen bir yıkım değil, müsaade verilen bir yıkımdır. Eksper raporları bu gerçeği tüm açıklığıyla ortaya koymaktadır.
Rapora nazaran; müteahhit, fenni mesuller, statik proje müellifi, belediyenin yapı ve proje denetim üniteleri ile gerekli yer araştırmaları yapılmadan bölgeyi imara açan idari üniteler kusurludur. Dahası, bu kusurlar asli kusur olarak tespit edilmiştir. Lakin sorumluluk zinciri bununla da hudutlu değildir. Binalar tamamlandıktan sonra, Ebrar Sitesi’ndeki tüm bloklar projeye ters halde asma katlı dükkânlara dönüştürülmüştür. Taşıyıcı sistemi direkt etkileyen bu tadilatlar yapılmış, yapı statiği bozulmuş ve binalara ek yük bindirilmiştir. Asıl soru şudur: Bu kadar açık bir proje tersliği nasıl mümkün olmuştur? Bu tadilatlara belediye nasıl onay vermiştir? Projeye muhalif asma katlar varken bu yapılar nasıl kullanılmaya devam etmiştir? Bugün çok düzgün biliyoruz ki, bu türlü bir dönüşüm sırf müteahhit ya da işletmecilerin kararıyla gerçekleşemez. Bu, kontrolle engellenmesi gerekirken görmezden gelinen bir süreçtir. Yani burada sırf yapı kusuru değil, ölmemize müsaade veren idari imzalar vardır. Üstelik bugün tıpkı bölgede, taban güzelleştirmesi yapılarak, yatay mimariyle ‘güvenli’ binalar yükselmektedir. Bilim bugün varsa, neden biz öldürülmeden evvel yoktu?
“BİZİM, AİLEMİZE VE BURADA YİTİRDİĞİMİZ HER CANA DAİR BİR ADALET KELAMIMIZ VAR”
Tüm bu tablo, yaşananların sadece bir ihmal olmadığını; sonucu öngörmeye karşın hareketsiz kalındığını göstermektedir. Taban biliniyordu, risk biliniyordu, projeye terslikler biliniyordu. Buna karşın imzalar atıldı, yapılar kullanılmaya devam etti, beşerler o binalara yerleştirildi. Münasebetiyle atılan bu imzalar, 1480 canımızın vefat ihtimalini göze alarak atılmış imzalardı.
Bu nedenle yaşananları kolay bir taksir sorunu olarak görmek mümkün değildir. Burada sonucu öngörüp kabullenen bir irade vardır. Bu da hukuken ‘olası kast’ değerlendirmesini mecburî kılmaktadır. Bu yüzden bugün hala belgenin ‘bilinçli taksir’ hududunda tutulmasını kabul etmiyoruz. Zira bu yaklaşım, sorumluluğu daraltmakta; gerçeği değil, adaletsiz olanı tercih etmektedir. Bizim, ailemize ve burada yitirdiğimiz her cana dair bir adalet kelamımız var. Ve tıpkı vakitte bu mahkemelerin, 1480 cana karşı ödenmemiş bir adalet borcu bulunmaktadır. İşte tam da bu nedenle, 26 Ocak’ta Kahramanmaraş Adliyesi’nde saat 14.10’da Ebrar Sitesi K Blok davasında kritik bir duruşma görülecektir. Bu duruşma yalnız bizim değil, hukukun kendisinin sınandığı bir duruşmadır. Bu nedenle herkesi yanımızda olmaya çağırıyoruz. Zira 1480 can bir sayı değildir. Ve biz, adalet için orada olacağız. Biz aileler olarak unutmuyoruz, affetmiyoruz.”
