Dr. Çağlar Özer, Suriye PKK’sının tarihi bir karar aşamasında olduğuna dikkat çekti: ‘Silahlı gücünü korursa kalıcı barış sağlanamaz’

Emekli kurmay albay Dr. Çağlar Özer Cumhuriyet’in sorularını yanıtladı.

– SDG; Ayn el Arap, Kamışlı ve Haseke alanına sıkıştırılmış görünüyor. Suriye PKK’sı burada kalır ve yapısal bütünlüğünü korursa “tehdit” ve “tehlike” ortadan kalkmış olur mu?

Suriye PKK’sının yapısını koruyarak Ayn el Arap, Kamışlı ve Haseke’de kalmasına müsaade edilmez. Suriye’nin bütünlüğü, bir ulus devlet yapısına sahip olması Türkiye’nin ulusal menfaatleri için çok değerli. Suriye’de yaşanan süreçte, vakit içinde ABD’nin Suriye konusundaki kararsızlığının da netleştiğini gördük. Suriye PKK’sının elindeki IŞİD kozu da artık yok. Türkmenlerin ve Arap aşiretlerinin yardımıyla Suriye PKK’sı kuzeye sürüldü. Bu, stratejik bir geri çekilme değildir. Suriye PKK’sının yaptığı kendilerinin hakim olabileceği coğrafyaya kaçıştır. Suriye’nin toprak bütünlüğü ve egemenliğinin tam manasıyla tesis edilebilmesi için Ayn el Arap, Kamışlı ve Haseke’de kalan örgütün kendini feshetmesi, silahlarını bırakması ve Suriye devletine entegre olması gerek. Onların dilek ettiği biçimde bir entegrasyon bugün de yarın da meşakkat yaratır.

‘BU İŞİ HAFİFE ALDILAR’

– Şam ile SDG’nin yaptığı muahedeler ulus birliğine, üniter devlet yapısı kurulmasına ne kadar hizmet ediyor?

10 Mart mutabakatı, 18 Ocak muahedesi ve Şara’nın cumhurbaşkanlığı kararnamesini üst üste koyduğumuzda bir niyet sistematiği var. Şara, Suriye’deki Kürtler için çok değerli adımlar attı. Lakin bu adımlar, adem-i merkeziyetçi bir yapıya müsaade verir biçimde değil. Suriye PKK’sı entegrasyonu kendi istedikleri biçimde yorumladı ve bu işi çok hafife aldılar. Suriye PKK’sı entegrasyon ile “Kendi bölgemizde kalalım, güç kaynaklarını, sonları denetim edelim. Özerklik şekli bir yaklaşım olsun” istedi. Yani güvenlik ve idari siyasetlerde otonomi ister biçimde iradesini ve inadını sürdürdü. Buradaki problemin sebebi Suriye PKK’sıdır. Bugüne kadar terörden beslenen, Kandil’in, Türkiye’nin PKK’sının uzantısı olarak bedellendirilen bu örgüt bugün, çok tarihi bir karar basamağında.

– Şam’ın SDG’nin olduğu kent merkezlerine girmemesi, valilik verilmesi üzere hususlar de var…

18 Ocak muahedesinde; Haseke ve Kamışlı kent merkezine girilmeyeceği, Suriye askeri güçlerinin Kürt köylerine girmeyeceği, bu bölgede lokal güvenlik güçleri oluşacağı ve valilikten kelam ediliyor. Benim gördüğüm, Suriye ordusunda da bir harekatın hazırlığı var. Bu türlü bir yapıya müsaade edilmesi Suriye açısından hakikat olmaz.

– Yani ideolojik olarak PKK terör örgütü zihniyetini koruyan SDG’nin Şam’a entegre olması da mümkün olmaz, değil mi?

Kesinlikle. Sayın Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Mazlum Abdi hakkında “Abdi’nin üstünde iki insan vardır: Biri siyasi komiser, biri askeri komiser. Bu örgüt tarafından atanmıştır ve bu sistem daima böyledir. Mazlum onlara, onlar Kandil’e, bu kıssa bu biçimde devam eder” dedi, yani “Sadece aracıdır” diyor. Yanlışsız. Bu adam sonuçta bir terörist. Suriye PKK’sının kendi silahlı gücünü, ideolojisini koruma ettiği bir yerde kalıcı bir barış ve üniter yapı kurulamaz.

– “Yılların kazanımı” olarak gördükleri, ellerinde kalan son bölge için direnirler mi?

Bu bölgelerde tutunma konusunda direnirlerse iş askeri önlemlerin alınmasına ve çatışmaya masraf.

– Ağır silahlar ellerinde duruyor, hala alınmadı…

ABD, Suriye PKK’sını ağır silahlarla, yani konvansiyonel harbin silahlarıyla kendisi donattı. Bunlar hafif piyade tüfeği, tabanca değil. Çok ağır hacimli, tanksavar silahlar, zırhlı araçlar dahi var. Bu ağır silahlar Suriye devletine teslim edilmezse buradaki sorunun devam etme mümkünlüğü yüksek. Katiyen Suriye devletine teslim edilmelidir.

‘BİR HAYALİN PEŞİNDEN KOŞTULAR’

– Şayet bir direnç olursa Türk ordusunun girme ihtimali nedir?

Silahlı çabayı şu an Suriye ordusu yapıyor fakat biliyorsunuz Türkiye, Suriye’den talep gelirse dayanak vereceğini söyledi. Bunu sayın cumhurbaşkanımız da sayın Ulusal Savunma Bakanımız da beyan etti. Hiç tartışılacak bir yanı yok. Şunu vurgulamakta yarar var; bunlar yıllardır bir hayalin peşinden koştu. Türk devleti buna müsaade etmez.

– Suriye talep etmese dahi PKK’nın hududumuzdan büsbütün temizlenmesi için Türkiye inisiyatif alabilir mi?

Bakın çok net; sıkışmış kalmışlar, çok kısa müddette Türk Ordusu gereğini yapar. Bunda hiç sorun yok. FETÖ’nün hain darbe teşebbüsünden sonra Türk ordusu Fırat Kalkanı, Zeytin Kolu, Barış Pınarı harekatlarını yaptı. Burada kıymetli olan milletlerarası hukuka riayet etmek. Öncelikle ateşkes süreci var. Örgütün vereceği karar değerli. Silah bırakacak mı, direnecek mi… “Şehir savaşı, meskûn mahal muharebesi yapacağız” derse öncelikli olarak Suriye ordusunun bu harekâtı devam ettirmesi en uygun olanı. Takviye istenirse Türkiye aslında gereğini yapar ancak ben gerek kalacağını zannetmiyorum. Zira çok kısa müddette muazzam bir muvaffakiyet sağlandı, değerli oranda bölge ele geçirildi ve denetim altına alındı. Sırtlarını dayadıkları ABD’nin stratejisindeki değişikliğe gitmesi bunları darmadağın etti. Fırat’ın doğusunda tutunacak yerleri yok. Bunların abartıldığı üzere de olmadıkları ortaya çıkmış oldu.

– ABD SDG’yi kullanıp attı mı yoksa “sabret, bekle” mi dedi?

10 yıldan beri ileri sürülen Türk tezleri birinci başta ABD açısından makul ve uygun bulunmadı. Lakin bugün ABD üzere bir hegomonik güce bu coğrafyada Türkiye’nin hak ve ulusal menfaatlerinin anlatılması ve kabul ettirilmesi çok kıymetli bir ayraç oldu. Gelinen noktada Türk tezleri kabul edildi. Hakikaten rasyonel ve başarılı bir strateji ile sonuç elde edildiğini değerlendiriyorum.

– ABD neden geldi bu noktaya, buradan çıkarı nedir?

Suriye muazzam bir petrol alanı değil, ABD’nin buradaki hedefi İsrail’in kuzeyden güvenliğinin sağlanabilmesiydi. Onu da sağladı.

– İsrail’in güvenliği Suriye idaresindeki Şara ile mi sağlanacak?

Paris’te İsrail, Suriye ve ABD ortasında görüşme gerçekleşti. Amerika için İsrail’in kuzeyde güvenliğinin sağlanması gerekiyordu. Şara da Suriye’nin toprak bütünlüğünü istiyordu. Burada bir kazan-kazan muahedesi yapıldı.

– İsrail bu tablonun neresinde?

Trump, Netanyahu’ya “Ben Erdoğan’a hürmet duyuyorum. Sen de duyacaksın, makul ol” dedi. İsrail’in yayılmacı, çatışmacı, soykırımcı siyasetinden Trump da rahatsız. Bu süreçte ABD, Suriye’de kalmasının ekonomik manada bir yararının olmadığını gördü. Aslında Orta Doğu’da ABD’nin Suriye dahil 11 ülkede 46 üssü 50 binden fazla askeri bulunuyor. Muhtemel bir sıkıntıda müdahale edecek askeri güce sahip. Bu bir yıllık süreçte kazanan Türkiye oldu. Lakin birinci başlarda İsrail Golan Doruklarına, su kaynaklarının olduğu yerlere el attı, topraklarını genişletti. Suriye ordusunu vurdu, paralize etti. Zira güvenmiyordu. Suriye PKK’’ı ile koordineli hareket etti ancak Türkiye satrancı çok hakikat oynadı ve kazandı.

Ben bu mümkünlüğü çok düşük görüyorum. Artık onların rolü bitti. ABD’nin buna muhtaçlığı kalmadı. ABD’nin Orta Doğu’daki çıkarı, İsrail’in güvenliğinin sağlanması ve güçtü.

Suriye şimdilik İsrail ile çatışma ortamından uzak bir profil sergiliyor. ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack da “Artık durum değişti, ABD ile iş birliği yapan bir Suriye hükümeti var. Bu hükümet IŞİD’le gayret ediyor” dedi.

– Pekala yakın vakitte Türk ordusuna “Gerek kalmadı, Suriye’den çık” denir mi?

Hayır, bu türlü bir şey düşünülse bile bu ABD’nin vereceği bir karar olamaz. Bu tarafta bir baskı yapacaklarını da sanmıyorum. Ulusal Savunma Bakanımız da geçen yıl inanç ve huzur sağlanana dek kalacağımızı söyledi.

– PKK’nın ele başları Kandil’de, Kandil temizlenmeden terör biter mi?

Kısa ve net karşılık vereyim; Suriye PKK’sı temizlenirse Kandil de biter. Kamışlı’nın, Ayn el Arap’ın, Haseke’nin direncinin kırılarak Suriye’ye entegre olması domino tesiriyle Kandil’e de yansır. Örneğin Irak’ta da tavır değişikliği başladı. Kandil artık buyruk verecek noktada değil. Halep’te de “direnin” dedi fakat olmadı. İstek ettikleri otonom yapıya ne Suriye müsaade eder ne de biz. Hatırlayın Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde bir bağımsızlık referandumuna girmeye kalktılar. O vakit da müsaade edilmedi, edilmez. Tahminen son çırpınışları olabilir lakin bu onların sonu olur.

– Suriye SDG’den temizlense dahi kalanlar Kandil’e çekilip tekrar yanlışsız vaktin gelmesini beklemezler mi?

Kandil efsanesi çökmüştür. Yakında Kandil de söküp atılacaktır. Onların ileri çizgisi Ayn el Arap, Kamışlı, Haseke, Rakka … Buralar çöktükten sonra Kandil aslında otomatik olarak çöküşe geçti. ABD de Kandil’i PKK’yı gözden çıkardı, muhtaçlığı kalmadı. Trump artık para harcamak istemiyor, bölgesel problemleri bölgesel aktörler çözsün istiyor.

TRUMP İRAN’DA CEPHE AÇMAZ

– İran’da da çok uzun müddettir hareketlilik kelam konusu. Gayede İran mı var?

İran, petrol ve doğal gaz zengini bir ülke. Tarihine bakıyorsunuz, kadim bir devlet geleneği var. İran, 1979’dan sonra rejim ihracına dayalı olarak teolojik temelleri önceledi. Uzun yıllar nükleer silaha ulaşabilme heves ve dilekleri vardı. ABD İran’ı bu nedenle 2015’ten bugüne çok önemli ekonomik yaptırımlara maruz bıraktı. İran da toplumsal ve toplumsal olarak çok müdahaleci bir siyaset tercih etti. Gazze sürecinde Orta Doğu’da tesirinin kırılması İran’ı daha da yalnızlaştırdı. Şu an İran toparlanmaya çalışıyor. Trump’ın istediği bir tek şey var, o da güçlü İran petrolünü ve doğal gaz kaynaklarına el atmak, şirketleri vasıtasıyla yönetmek. Ayrıyeten İran’ın nükleer silaha sahip olmasını engellemek. Trump’ın oraya bir askeri güç kullanacağına ihtimal vermiyorum. Asla yeni bir cephe açmaz. Caydırıcı güç ve baskı ile güç kaynaklarına sahip olma fikrinin daha öncelikli olduğunu değerlendiriyorum.

PORTRE

1962’de Gümüşhane’de doğdu. Birinci, orta ve lise tahsilini Ankara’da tamamladı. 1983 yılında Kara Harp Okulu’ndan, 1996 yılında Kara Harp Akademisi’nden, 1999 yılında Yüksek Sevk ve Yönetim Akademisi’nden mezun oldu. TSK’da 31 yıl çeşitli birlik ve karargahlarda hizmet etti. Terörle gayret bölgelerinde vazife yaptı. 2014 yılında TSK’dan emekli oldu. Kocaeli Üniversitesi’nde Milletlerarası Bağlantılar alanında doktora yaptı. İstanbul Kent Üniversitesi öğretim üyesidir.