Çin ordusunda casusluk krizi: ‘Nükleer sırları ABD’ye sızdırdı’
Çin ordusunun en üst seviye isimlerinden General Zhang Youxia’nın, ülkenin nükleer silah programına ait kritik bilgileri ABD’ye sızdırdığı ve resmi süreçler karşılığında yüksek ölçüde rüşvet aldığı tez edildi.
Bilgilerin, Çin askeri liderliğine yönelik kapalı bir bilgilendirme toplantısının içeriğini bilen kaynaklardan derlendiği aktarıldı.
Söz konusu bilgilendirmenin, Çin Savunma Bakanlığı’nın Zhang’ın “parti disiplinini ve devlet maddelerini önemli halde ihlal ettiği” gerekçesiyle soruşturma altında olduğunu ani bir açıklamayla duyurmasından kısa mühlet evvel yapıldığı belirtildi.
Kaynaklara nazaran Zhang, siyasi klikler oluşturmak, Komünist Parti içindeki birliği zedelemek ve Merkezi Askeri Komite (CMC) içindeki yetkisini berbata kullanmakla suçlanıyor.
Yetkililerin, Zhang’ın askeri araştırma-geliştirme ve tedarik süreçlerini yöneten güçlü sistem üzerindeki rolünü de incelediği kaydedildi. Bu alanda, terfiler karşılığında çok büyük meblağlar aldığı öne sürüldü.
Kapalı bilgilendirmede yer aldığı aktarılan en ağır sav ise Zhang’ın, Çin’in nükleer silahlarına ait kritik teknik dataları ABD’ye aktardığı istikametinde oldu.
ESKİ YÖNETİCİ DE SORUŞTURMA ALTINDA
İddialara nazaran belgedeki bilgilerin bir kısmı, China National Nuclear Corp.’un eski genel müdürü Gu Jun üzerinden elde edildi.
Gu’nun da soruşturma altında olduğu, nükleer alandaki bir güvenlik ihlalinin Zhang ile irtibatlı olabileceği ileri sürüldü.
75 yaşındaki Zhang Youxia’nın, kısa müddet öncesine kadar Devlet Başkanı Xi Jinping’in en güvendiği isimlerden biri olarak görüldüğü söz edildi. İkilinin, devrimci başkanların çocuklarını tanımlamak için kullanılan “prens çocuklar” kümesinde yer aldığı, Zhang’ın babasının da Xi’nin babasıyla Çin iç savaşında birlikte savaştığı hatırlatıldı.
Analistler, bu sürecin emsalsiz olduğunu ve Mao periyodundan bu yana askeri liderlikte görülen en sert “çözülme/tasfiye” atılımı olarak değerlendirildiğini aktardı.
Zhang’ın düşüşünün, 2023’te yolsuzluk gerekçesiyle vazifeden alınan eski Savunma Bakanı Li Shangfu’nun yükselişiyle de temaslı olabileceği öne sürüldü.
Xi’nin, Zhang’ın Shenyang Askeri Bölgesi’ni yönettiği 2007–2012 periyoduna ait de kapsamlı bir soruşturma talimatı verdiği aktarıldı.
Soruşturma takımının, Zhang’ın muhtemel tesirini azaltmak için askeri üsler yerine otellerde konuşlandırıldığı belirtildi.
BOŞLUK BÜYÜYOR: 6 ASKERİ ÜYEDEN 1’İ KALDI
Resmi gerekçeler netleşmese de parti medyasının Zhang’ı, CMC liderinin yani Xi’nin otoritesini zayıflatmakla suçladığı tabir edildi. Bu durum, Zhang’ın önderin kontrolü dışında çok güç biriktirdiği yorumlarına yol açtı.
Tasfiyenin Xi’nin ordu üzerindeki denetimini pekiştirdiği değerlendirilirken, birebir vakitte üst komuta kademesinde önemli bir boşluk yarattığı belirtildi.
2022’de CMC’de bulunan 6 profesyonel askeri üyeden sadece 1 faal misyondaki subayın kaldığı aktarıldı.
2023’ten bu yana 50’den fazla üst seviye subay ile savunma sanayii yöneticisinin misyondan alındığı ya da soruşturma kapsamına alındığı belirtildi.
Analistler, bu durumun kısa ve orta vadede Çin ordusunun muharebe hazırlığını olumsuz etkileyebileceği ve Tayvan’a yönelik muhtemel bir askeri operasyon riskini süreksiz olarak azaltabileceği değerlendirmesinde bulundu.
