CHP’li Yankı Bağcıoğlu: Uzay bir güvenlik alanı olarak ele alınmak zorunda

CHP Ulusal Savunma Siyasetlerinden Sorumlu Genel Lider Yardımcısı Yankı Bağcıoğlu, Türkiye’nin uzay alanındaki yetkinliklerini savunma sanayi açısından kıymetlendirerek mevzuya ait yazılı açıklama yaptı.

Türkiye’nin uzay alanındaki kabiliyetlerinin son yıllarda “hızlı, planlı ve görünür” biçimde geliştiğini belirten Bağcıoğlu, “Gözetleme, askeri maksatlı kullanım ve haberleşme uyduları artık sadece teknolojik yatırımlar değil, Türkiye’nin ulusal güvenliğinin, caydırıcılığının ve kriz periyotlarında karar alma kapasitesinin direkt bir kesimi haline gelmiş durumda” değerlendirmesinde bulundu.

“AMAÇ, KESİNTİLERE KARŞIN AYAKTA TUTMAK”

Bağcıoğlu, açıklamasında şunları kaydetti:

“Bu tablo, uzay alanında sahip olunan kabiliyetlerin kıymetini artırırken, beraberinde kritik bir soruyu da gündeme getiriyor, Bu sistemler ne kadar korunabiliyor? Günümüzde uydular, klasik manada ‘vurulmak’ zorunda değil. Lazerle süreksiz olarak etkisiz hale getirilebiliyor, elektronik yahut siber usullerle irtibatı kesilebiliyor ya da yakın yörünge hareketleriyle fonksiyonsuz hâle getirilmeye çalışılabiliyor. Bu nedenle uzayda tehdit, birden fazla vakit sessiz, iz bırakmayan ve inkar edilebilir prosedürlerle ortaya çıkıyor. Bu durum, uzaydaki rekabeti görünmez lakin daha kırılgan bir yere taşıyor. Bu gerçeği erken fark eden ülkeler, tek bir mutlak muhafaza prosedürüne bel bağlamak yerine, kolay lakin birbirini tamamlayan önlemleri birlikte uygulamayı tercih ediyor. Bugün dünya genelinde benimsenen yaklaşım; uyduların dağıtık yapılar hâlinde kurulması, uzayın daima izlenmesi, uydulara kuşkulu durumlarda kaçınma imkânı tanınması, karıştırma ve müdahalelere karşı dayanıklılığın artırılması ve mümkün bir kayıp durumunda süratli yedekleme sağlanması üzere temel tedbirlerin birlikte ele alınmasına dayanıyor. Gaye, sistemi dokunulmaz kılmak değil; kesintilere karşın ayakta tutmak.

Türkiye açısından bakıldığında, uzay kabiliyetlerindeki artış bu tartışmayı teorik olmaktan çıkarmış durumda. Haberleşme, keşif ve müşahede uydularının sayısı ve değeri arttıkça, bu sistemlerin kesintiye uğraması hâlinde doğabilecek askeri, siyasi ve ekonomik sonuçlar da büyüyor. Bu nedenle uzay, artık sadece bir teknoloji alanı değil; direkt bir güvenlik alanı olarak ele alınmak zorunda. Dünya genelindeki uygulamalar açık bir gerçeğe işaret ediyor: Uzayda tam ve mutlak güvenlik mümkün değil. Lakin yanlışsız planlama ile sağlam, esnek ve sürdürülebilir bir yapı kurmak mümkün. Türkiye’nin uzay alanındaki ilerleyişi, beraberinde bu sistemlerin korunmasına yönelik bütüncül bir yaklaşımı zarurî kılıyor.

Türkiye, uzay yatırımlarını sırf yeni uydu üretimi ve fırlatılmasına odaklamak yerine; uyduların kesintiye uğrasa bile misyonunu sürdürebileceği, gerektiğinde süratle telafi edilebileceği ve uzayda sürekliliği temel alan bir muhafaza anlayışını eş vakitli olarak geliştirmelidir. Ayrıyeten, bir öteki kıymetli konu da, mevcut durumda çift niyetli olarak kullanılan uydu sistemlerine ek olarak, askeri haberleşme muhtaçlıklarını münhasıran ve kesintisiz biçimde karşılayacak, tahsisli askerî bağlantı uydularının da sisteme dahil edilmesi mecburidir. Bu yaklaşım, uzaydaki kabiliyetleri kırılgan bir güç olmaktan çıkarıp gerçek bir stratejik avantaja dönüştürecektir.”