Barınma krizi yeni bir piyasayı yarattı: İkametgâh kiralama!
Artan kira fiyatları ve barınma krizi, Ankara’da dikkat alımlı bir uygulamayı ortaya çıkardı. Kentte kimi meskenler artık yaşamak için değil, sırf adres göstermek gayesiyle kiralanıyor. Fiilen kimsenin oturmadığı bu konutların ikametgâh bilgileri, fiyat karşılığında üçüncü bireylere kullandırılıyor.
EVLER ARTIK YAŞAMAK İÇİN DEĞİL, ADRES GÖSTERMEK İÇİN
Nefes’in haberine nazaran Ankara’da ortalama konut kiralarının 25 bin liraya dayanmasıyla birlikte, minimum fiyatlı bir çalışanın gelirinin yaklaşık yüzde 89’u sadece kiraya gidiyor. Bu tablo, bilhassa dar gelirli yurttaşları alternatif ve kayıt dışı tahlillere yöneltiyor. Son devirde ortaya çıkan “ikametgâh kiralama” uygulaması da bu arayışın bir sonucu olarak öne çıkıyor.
Bazı mesken sahipleri, fiilen boş olan dairelerinin sadece adres bilgisini kullandırmak için aylık 2 bin 500 lira talep ediyor. Bu meblağ, 2021 yılında Ankara’da ortalama bir meskenin kira bedeline denk geliyor.
OKUL KAYDI VE İŞ MÜRACAATLARI İÇİN KULLANILIYOR
Uygulamanın en yaygın münasebetlerinden biri okul kayıtları. Adrese dayalı eğitim sistemi nedeniyle, veliler çocuklarını istedikleri okullara kaydettirebilmek için farklı mahallelerde ikametgâh göstermek zorunda kalıyor.
Bunun yanı sıra, belli vilayet yahut ilçe kaidesi arayan iş müracaatlarında da adres bilgisi belirleyici rol oynuyor. Bilhassa taşeron işler, belediye temaslı istihdam alanları ve süreksiz kamu misyonlarında ikametgâh kaydı değerli bir kriter olarak öne çıkıyor.
DEPOZİTO DA İSTENİYOR, TALEP GİDEREK ARTIYOR
Adres göstermek hedefiyle yapılan bu kiralamalarda sırf aylık ödeme değil, depozito talebi de gündeme geliyor. Ankara Sincan’da “adres göstermek için kiralık daire” ilanı veren bir mesken sahibi, ilana ağır talep olduğunu söyledi.
Ev sahibi, arayan bireylerin büyük kısmının resmi süreçlerini çözebilmek için bu prosedüre başvurduğunu, fiilen meskende yaşamayı düşünmediklerini tabir etti.
GÖÇMENLER VE SÜREKSİZ STATÜDE ÇALIŞANLAR DA BU YOLU SEÇİYOR
Fiilen kalacak konut bulmakta zorlanan göçmenler de resmi bir adres gösterebilmek için ikametgâh kiralama yoluna başvuruyor. Tıpkı biçimde, süreksiz işlerde çalışan yahut makul bir adres kaidesi aranan kamu misyonlarına başvurmak isteyen şahıslar de bu sistemi tercih ediyor. Bununla birlikte, kimi şahıslar ise ceza ve yaptırımlardan kaçınmak gayesiyle yaşamadıkları, denetlenmesi güç adreslere kayıt yaptırarak türel süreçleri geciktirmeye çalışıyor.
