Anhedoni nedir? Anhedoni belirtileri nelerdir? Anhedoni tedavisi

Günlük hayatta mutluluk veren aktivitelerin manasını yitirmesi, anhedoninin en besbelli işaretlerinden biridir. Uzmanlara nazaran bu durum süreksiz bir ruh hali değil, altta yatan ruhsal sıkıntıların habercisi olabilir. Pekala, Anhedoni nedir? Anhedoni belirtileri nelerdir? Anhedoni tedavisi

ANHEDONİ NEDİR?

Anhedoni, kişinin olağanda keyif aldığı aktivitelerden artık zevk alamaması durumunu tanımlayan ruhsal bir tabirdir. Günlük ömürde memnunluk veren toplumsal ilgiler, hobiler, yemek, müzik ya da muvaffakiyet duygusu üzere tecrübelerin duygusal karşılığını kaybetmesiyle ortaya çıkar. Anhedoni tek başına bir hastalık değil, ekseriyetle depresyon, anksiyete bozuklukları ve birtakım psikiyatrik rahatsızlıkların belirtisi olarak görülür.

ANHEDONİ CİNSLERİ NELERDİR?

Uzmanlar anhedoniyi iki ana başlıkta ele alır:

Sosyal anhedoni: Beşerlerle vakit geçirmekten, sohbetten ya da toplumsal münasebetlerden keyif alamama

Fiziksel anhedoni: Yeme, içme, dokunma, cinsel yakınlık üzere fizikî hazlara karşı ilgi kaybı

ANHEDONİ BELİRTİLERİ NELERDİR?

Anhedoni belirtileri bireyden şahsa değişebilse de en sık görülen belirtiler şunlardır:

• Daha evvel zevk alınan aktivitelerden keyif alamama
• Sosyal ortamlardan uzaklaşma
• Duygusal donukluk yahut boşluk hissi
• Motivasyon kaybı
• Enerji düşüklüğü
• Başarı ya da olumlu olaylara karşı tepkisizlik
• İlişkilerde ilgisizlik
• Günlük rutinleri sürdürmekte zorlanma

Bu belirtiler uzun mühlet devam ediyorsa kesinlikle bir uzmana başvurulması önerilir.

ANHEDONİ NEDEN OLUR?

Anhedoninin ortaya çıkmasında birden fazla etken rol oynayabilir:

• Depresyon ve majör depresif bozukluk
• Kronik gerilim ve tükenmişlik
• Anksiyete bozuklukları
• Travmatik yaşantılar
• Beyindeki dopamin sisteminde yaşanan dengesizlikler
• Bazı ilaçların yan etkileri

Özellikle dopamin hormonunun haz ve ödül sistemindeki rolü, anhedoni ile direkt bağlıdır.

ANHEDONİ TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?

Anhedoni tedavisi, altta yatan nedene nazaran planlanır ve çoğunlukla bütüncül bir yaklaşım gerektirir.

Psikoterapi:

Bilişsel davranışçı terapi (BDT) başta olmak üzere psikoterapi metotları, niyet kalıplarını fark etmeye ve yine yapılandırmaya yardımcı olur.

İlaç tedavisi:

Depresyon yahut öteki bir ruhsal bozukluk eşlik ediyorsa, uzman tabip denetiminde antidepresanlar kullanılabilir.

Yaşam usulü değişiklikleri:

Düzenli egzersiz

Sağlıklı ve istikrarlı beslenme

Uyku nizamının sağlanması

Sosyal bağların güçlendirilmesi

Küçük amaçlarla yine haz hissini tetikleyen aktiviteler

Destekleyici yaklaşımlar:

Mindfulness, meditasyon ve nefes antrenmanları de kimi bireylerde belirtilerin hafiflemesine katkı sağlayabilir.

NE VAKİT UZMAN TAKVİYESİ ALINMALI?

Zevk kaybı hissi birkaç haftadan uzun sürüyor, günlük ömrü ve ilgileri olumsuz etkiliyorsa, bir psikolog veya psikiyatri uzmanına başvurmak değerlidir. Erken müdahale, anhedoninin kalıcı hale gelmesini önleyebilir.