ABD’nin Venezuela’ya saldırarak Devlet Başkanı Maduro’yu kaçırmasını değerlendiren Prof. Dr. Aylin Topal, ‘Venezuela ile kalmayacak’ dedi
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump uzun vakittir “Venezuela’dan ABD’ye uyuşturucu ticareti yapıldığı” münasebeti ile Venezuela’ya askeri müdahale iletisi içeren açıklamalar yapıyordu. Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ise geçen hafta yaptığı açıklama ile müzakereye açık olduğunu belirterek tansiyonu düşürme atağı yapmıştı.
Venezuela başşehri Caracas evvelki gün ABD bombaları ile güne başladı. ABD’nin saldırısının ardından Devlet Başkanı Maduro eşi ile birlikte kaçırılırken siviller de dahil olmak üzere en az 80 kişi hayatını kaybetti. Küba Devrimci Silahlı Kuvvetlerinden de 32 asker hayatını yitirdi.
Bu müdahalenin memleketler arası hukukun açık bir ihlali olmasına rağmen Avrupalı başkanlardan gelen yansılar cılız kaldı. Türk Dışişleri’nin yaptığı açıklamada ise “Mevcut durumun bölgesel ve memleketler arası güvenlik açısından olumsuz sonuçlar doğurmamasını teminen tüm tarafları itidalli davranmaya çağırıyoruz” sözleri kullanıldı.
“BAŞKENTİ BASIP DEVLET BAŞKANI KAÇIRDILAR”
Konuyu Cumhuriyet TV ekranlarında yorumlayan Latin Amerika Uzmanı Prof. Dr. Aylin Topal, “Her şeyin milletlerarası normlar çerçevesinde ilerleyeceğini sanmıyordum zira saldırganlık giderek tırmanmıştı. Lakin bir ülkenin başkentini basıp başkanı ve eşini alıkoymalarını beklemiyordum. ABD’nin Ulusal Güvenlik Stratejisi’nde yer alan batı yarımkürede Amerikan egemenliği ve değerli kaynaklara erişim gayesi artık mana kazanıyor. Karayipler’deki botların batırılması, yüze yakın kişinin öldürülmesi, iki farklı petrol tankerine el konulması, Venezuela hava alanının kapatılması son yaşananların yaklaştığının göstergesiydi” dedi.
Trump kendisinin sıkı bir destekçisi olan Venezuela muhalefet lideri María Corina Machado’nun, “toplumsal karşılığı olmadığını” söyledi. Latin Amerika sisteminde liderin olmadığı durumlarda lider yardımcısının idaresi devraldığı biliniyor. Maduro yerine süreksiz olarak idaresi devralan lider yardımcısı Delcy Rodriguıez’in birinci iletisi “Kimsenin kolonisi olmayacağız. Venezuela’nın tek başkanı Maduro’dur” oldu.
“SARSILAN DÜNYA LİDERLİĞİNİ TOPARLAMA GÖSTERİSİ”
ABD’nin hem ekonomik hem de iç siyasete yönelik amaçları bulunduğunu belirten Topal, “ABD’nin sarsılmakta olan dünya liderliğini toparlama gösterisi yapıldı. Adam kaçırmanın ertesinde yapılan basın açıklaması bir gösteriye dönüştürüldü. ‘Böyle bir operasyonu ABD’den diğeri yapamaz ve gücümüzü kimse sorgulayamaz’ bildirisi verildi. Doğal varlıklara yönelik bir talan planlanmakta, stratejik mineraller, hala hayati olan petrol istenmektedir. Memleketler arası normları daima yıkarak ilerleyecek bir talan önümüzdeki süreçte yaşanabilir. Siyasi kriz ekonomik kriz ile iç içe geçmiş durumda. ABD’nin Çin karşısında teknolojik ve ticari üstünlüğünü koruyabilmesi çok değerli. Tüm bunlar güce ve kaynaklara hakikat varıyor. Venezuela ve tüm Latin Amerika doğal varlıklar açısından çok varlıklı. Trump’ın isteği direkt işgal ederek ülkeyi ve tüm kaynakları denetim etmek lakin bu ABD Kongresi’nin onayını gerektiriyor” sözlerini kullandı.
TRUMP ÖTEKİ ÜLKELERİ DE TEHDİT ETTİ!
Latin Amerikalı devlet liderleri başta Kolombiya, Küba, Brezilya üzere ülkeler olmak üzere hücuma sert reaksiyonlar verdi. Kolombiya devlet başkanı Gustavo Petro “Beni tutuklamak isterseniz Colombiyalılar sokaklarda beni savunur. Yine silahlanabilirim” derken Küba devlet başkanı Diaz-Canel “Burası sizin art bahçeniz değil. Emperyalizme ölüm” kelamlarıyla on binlerce kişilik kalabalığa seslendi. Uçağında gazetecilere konuşan Trump Küba’ya tehditler savurdu ve Kolombiya’ya askeri operasyon imasında bulundu. Atakların Venezuela ile hudutlu kalmayacağını söz eden Topal, “Trump Monroe Doktrini’nin elini yükselttiğini söylemişti. ABD Latin Amerika’daki varlığını direkt ve yerelden hale getirmek istiyor. Yalnızca batı yarımküre değil dünyayı kapsayacak bir normsuzluk süreci bizi bekliyor” dedi.
“SÜREÇ YALNIZCA MADURO REJİMİ İLE AÇIKLANAMAZ”
Olanları “Maduro’nun meczupluğu ve otoriterliğine” bağlamanın yanlış bir tahlil olacağını belirten Topal şunları söyledi:
“Maduro rejimi yozlaşmıştı. Chavez’den beri Maduro durmadan zahmetlerle karşılaştı. Chavez’in akabinde iktidar koltuğunu dolduramadıkça kendisi de rejimi de yozlaştı. Emtia ve petrol fiyatlarının düşüşüyle toplumsal refah devleti uygulamaları kıymetli ölçüde azaldı. Kamu maliyesi gelirleri düştükçe istek düzenekleri olumsuz etkilendi. Bunun üstüne ABD ambargoları geldi. Sermayenin yaptığı yatırım grevi çok tesirli oldu. Maduro bir kişi olarak yozdu, iktidara geldi ve gitmedi ile açıklanamayacak bir süreç. Tüm süreçte muhalefet de kendine taban bulamadı. Maduro zıtlığı var olsa da Maduro’yu kazıyınca altından Chavez, bağımsızlık ve antiemperyalizm çıkıyor. Geçtiğimiz on yıllar boyunca Maduro idaresi global krizle demokratik yollarla baş edemedi.”
“LATİN AMERİKA KENDİ REPERTUVARINA DÖNMELİ”
Latin Amerika halklarının Latin Amerika’daki bağımsızlık mücadelelerinin efsane siyasi lideri Simon Bolivar’dan beri önemli bir anti-emperyalist damara sahip olduğunu ve bu müdahaleye birleşerek karşı durmaları gerektiğini söz eden Topal kelamlarını şöyle noktaladı:
“80’ler boyunca yaşanan neoliberal yıkım Latin Amerika’da o kadar tesirli oldu ki 1990’lar ve 2000’ler daha siyasi partiler yokken sol hareketler ortaya çıkardı. Bu hareketler kendi başkanlarını iktidara getirdi. Sol hükümetleri ekonomik olarak izole eden ABD dış siyasetiyle bu hükümetlerin hepsi istek tesisinde zorlandı. Küba’da yaşananlar da bunun örneği. Çok güçlü bir toplumsal dayanağı ve iktisadı olduğu için hala ayakta. Latin Amerika kendi repertuvarına dönmeli. Bundan sonra öteki ülkelere de saldıracağını Trump aslında söyledi. Tabandan bir toplumsal muhalefet kurulmalı.”
