Londra–Pekin hattında yeni dönem: Ticaret ve güvenlik masada
Starmer’ın ziyareti, 2018’den bu yana bir İngiliz başbakanının Çin’e yaptığı birinci seyahat oldu.
Starmer, hükümetinin iki ülkenin “anlaşmazlık alanlarında samimi ve açık bir diyalog sürdüreceğini” ekledi.
Hükümet Pekin ile daha yakın ticari bağlar kurmak istiyor.
Ancak eleştirmenler, ulusal güvenliğe yönelik riskler ve ülkenin insan hakları sicili nedeniyle İngiltere’nin Çin ile daha temkinli bir bağlantı içinde olması gerektiğini savunuyor.
Ziyaret, ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ile “stratejik ortaklık” imzaladığı için Kanada’yı %100 gümrük vergisiyle tehdit ettiği ve ticaret tansiyonunun arttığı bir periyoda denk geldi.
28 Ocak’ta başlayan dört günlük ziyareti öncesinde konuşan Starmer, Çin ile bağların yıllar içinde inişli çıkışlı bir seyir izlediğini belirterek “Hoşumuza gitse de gitmese de Çin, Birleşik Krallık için önemli” dedi ve ekledi:
“Dünyanın en büyük ekonomik aktörlerinden biri olarak, Çin ile stratejik ve dengeli bir ilgi kurmak ulusal çıkarlarımız açısından büyük kıymet taşıyor.”
HANGİ HUSUSLARDA MUTABAKAT SAĞLANDI?
Çin Devlet Başkanı Şi, 29 Ocak’ta Pekin’deki Büyük Halk Salonu’nda Starmer’la görüştü.
Yaklaşık 80 dakika süren görüşmenin akabinde konuşan Starmer, Çin’deki “büyük fırsatların”
Starmer, İngiltere’nin “ulusal çıkarlarına çok uygun, yapan ve gerçek sonuçlar doğuran”
Çin’e vizesiz seyahat, viskiye uygulanan gümrük tarifeleri ve şişme botlarla sistemsiz göçün engellenmesine yönelik işbirliği bahislerinde ilerlemeler kaydedildiğini söyledi.
Pekin 70 ülke için vize zorunluluğunu kaldırmış, lakin İngiltere bunun dışında tutulmuştu.
İngiltere ve Çin ortasında bir işbirliği mutabakatı yapılarak İngiltere’ye yasadışı yollardan gelen göçmenlerin Manş Denizi’ni geçerken kullandığı şişme botların hata çetelerine tedarikinin engellenmesi de gündemde.
Geçen yıl kaçakçılık çeteleri tarafından kullanılan motorların %60’ından fazlasının Çin üretimi olduğu belirtiliyor.
Pekin ziyaretinde Starmer’a iş dünyası ve kültür dünyasından temsilcilerden oluşan yaklaşık 60 kişilik bir heyet eşlik etti.
AstraZeneca ilaç şirketinin Çin’de 15 milyar dolarlık bir yatırım için anlaştığı duyuruldu.
Xi ile görüşmesinin başında Başbakan Starmer, İngiltere’yi tekrar dışa dönük hale getirme gayesi doğrultusunda Çin ile “daha sofistike” bir alaka istediğini söyledi.
Çin Devlet Başkanı Xi, İngiltere-Çin ilişkilerinin “ülkelerimizin çıkarlarına hizmet etmeyen birtakım dönemeçlerden” geçtiğini söyledi.
“Çalkantılı ve değişken” bir dünyada İngiltere ve Çin ortasındaki diyaloğun “zorunlu” olduğunu savundu.
Farklılıkları aşmaları halinde iki önderin “tarihin imtihanından geçeceğini” tabir eden Şi, “zorluklardan çekinmemeli ve metanetle ilerlemeliyiz” dedi.
Ana muhalefet Muhafazakar Parti başkanı Kemi Badenoch ziyareti eleştirdi.
“Ekonomimizi baltalamak için elinden gelen her şeyi yapan ülkelerle değil, çıkarlarımıza uygun ülkelerle” görüşülmesi gerektiğini savundu.
Liberal Demokratlar hükümetin Çin’e taviz verip karşılığında bir şey almadığını savundu ve İngiltere’nin Çin’in siyasi müdahalelerine ve Hong Kong’lu aktivistlere yönelik baskılarına müsamaha gösterilmeyeceği bildirisinin iletilmesini önerdi.
Ziyaret, hükümetin Londra’da devasa bir Çin büyükelçilik binasına onay vermesinden kısa bir müddet sonra gerçekleşti.
Planı eleştirenler, Çin’in elçiliği casusluk aksiyonları için bir üs olarak kullanabileceği ihtarında bulundu.
Çin’deki İngiltere takımının, güvenlik telaşları nedeniyle kullan-at telefonlar ve süreksiz e-posta adresleri kullandığı belirtiliyor.
