Menopoz beyni nasıl etkiliyor, demans ve alzheimer riskini artırıyor mu?
Araştırmacılar, beyinde hafıza ve hisle ilgili bölgelerdeki gri unsur kaybının, bayanların genel olarak erkeklerden daha fazla demans (bunama) riski altında olmasının nedenini kısmen açıklayabileceğini düşünüyor.
Araştırma kapsamında yaklaşık 125 bin bayanın sıhhat dataları incelendi, 11 bin bayanın MR (Manyetik Rezonans) beyin taramalarına bakıldı.
Sonuçları Psychological Medicine mecmuasında yayımlanan araştırmada, hormon replasman tedavisi (HRT) kullanımının gri husus kaybını önlemediği görüldü.
‘MENOPOZ, BAYANLARI DAHA SAVUNMASIZ HALE GETİREBİLİYOR’
Cambridge Üniversitesi’nden kıdemli araştırmacı ve muharrir Prof. Barbara Sahakian, “Bu farklılıkları gördüğümüz beyin bölgeleri, Alzheimer hastalığından etkilenme eğiliminde olan bölgeler” dedi.
“Menopoz, bu bayanları ilerleyen süreçte daha savunmasız hale getirebiliyor” diye konuşan Sahakian, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Bu, büsbütün olmasa da, bayanlarda erkeklere nazaran neredeyse iki kat daha fazla demans olayı görmemizin nedenini açıklamaya yardımcı olabilir.”
Beyindeki değişikliklerin gözlendiği yerler;
Öğrenme ve hafızada kıymetli rol oynayan bir bölge olan hipokampus
Anıların oluşturulması ve uzamsal navigasyon için gerekli bir bölge olan entorinal korteks
Ve dikkat ile hislerin düzenlenmesine yardımcı olan bir kısım olan ön singulat korteks
Beyaz ve gri hususlar ise beynin ve omuriliğin temel kesimleri.
Gri unsur, nöronal hücre gövdeleri ve bunların dendritlerinden (yakındaki nöronlarla irtibat kuran kısa çıkıntılardan), beyaz husus ise ikazları beynin ve omuriliğin daha uzak bölgelerine ileten uzun nöron aksonlarından oluşuyor.
‘NELER YAŞADIĞINIZI ANLATMAKTAN VE YARDIM İSTEMEKTEN UTANMAYIN’
İngiltere’de Ulusal Sıhhat Sistemi’nin (NHS) kılavuzlarına nazaran hormon replasman tedavisi (HRT), uyku problemleri ve ateş basması üzere menopoz semptomları için düşünülebilir.
Araştırmacılar, menopoz ve HRT kullanımının beyin, hafıza ve ruh hali üzerindeki tesirlerinin hudutlu seviyede anlaşıldığını söylüyor.
Son araştırma, HRT sonrası bayanların ruh sıhhatinin kötüleşme ihtimalinin daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
Ancak bu bayanların ruh sıhhati, ilacı almadan evvel de makus olabilir.
Araştırmacı Dr. Christelle Langley, menopozla birlikte verilmesi gereken uğraşların farkında olmanın değerli olduğunu söyledi:
“Menopoz periyodundaki bayanların yalnızca fizikî değil ruhsal sıhhatleri konusunda da, hepimizin daha hassas olması gerek.
“Başkalarına neler yaşadığınızı anlatmaktan ve yardım istemekten utanmamalısınız.”
Alzheimer Derneği’nden Michelle Dyson da Birleşik Krallık’ta Alzheimer hastalarının yaklaşık üçte ikisini bayanların oluşturduğunu söyledi.
Michelle Dyson, “Bunun nedeninin hala tam olarak anlamasak da, hormonların rol oynayabileceği düşünülüyor” dedi ve ekledi:
“Bu kapsamlı araştırma, beyin hacmi kaybı üzere fizikî değişiklikler de dahil olmak üzere, menopozun beyni nasıl etkilediğini gösteriyor.
“Ancak iştirakçilerin daha sonra demans hastası olup olmadıklarını denetim etmek için onları uzun müddetli takip etmeden, menopozla bağlantılı bu beyin değişikliklerinin demans riskini de artırdığından emin olamayız.”
Dyson ayrıyeten tertipli antrenman yapmanın, sigara içmemenin ve alkollü içki tüketimini sınırlamanın demans riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini söyledi.
