Nipah virüsü nedir, nasıl yayılıyor, ne kadar tehlikeli?
Bu ayın başlarında iki sıhhat çalışanının virüs nedeniyle hastanede tedavi görmesinin akabinde yaklaşık 110 kişi karantinaya alındı. Bu şahıslar, doğrulanmış olaylarla temas halindeydi lakin daha sonra yapılan test sonuçları negatif çıktı.
Genellikle ölümcül olan Nipah virüsü, hayvanlardan insanlara bulaşabiliyor. Hala virüsün aşısı yahut tedavisi bulunmuyor.
Dünya Sıhhat Örgütü (WHO) Nipah virüsünü; Ebola, Zika ve Covid-19 ile birlikte, global salgına neden olma potansiyeli nedeniyle, öncelikli araştırılması gerektiren hastalıklar ortasında listeledi.
PEKİ NİPAH VİRÜSÜ NE KADAR TEHLİKELİ VE BELİRTİLERİ NELER?
Sadece hayvanlardan bulaşmıyor
WHO’ya nazaran Nipah virüsü enfeksiyonu, domuzlar ve meyve yarasaları üzere hayvanlardan insanlara bulaşan “zoonotik bir hastalık”.
Nipah virüsü ayrıyeten kontamine olmuş yiyecekler ve enfekte bir şahısla temas yoluyla da bulaşabiliyor.
Asya’nın kimi bölgeleri, bilhassa Bangladeş ve Hindistan, neredeyse her yıl bu virüsle ilgili salgınlara sahne oluyor.
Geçmiş enfeksiyonların en mümkün kaynağı, enfekte meyve yarasalarının idrarı yahut tükürüğüyle kirlenmiş meyvelerin yahut meyve eserlerinin (örneğin çiğ hurma suyu) tüketilmesi.
BELİRTİLERİ NELER?
İnsanlarda görülen enfeksiyonlar, asemptomatik (belirtisiz) hadiselerden akut teneffüs yolu enfeksiyonuna (hafif, şiddetli) ve ölümcül ensefalite (beyin iltihabı) kadar değişiyor.
Enfekte olan bireylerde başlangıçta ateş, baş ağrısı, miyalji (kas ağrısı), kusma ve boğaz ağrısı üzere belirtiler görülüyor.
Bunu baş dönmesi, uyuşukluk, şuur değişikliği ve akut ensefaliti gösteren nörolojik belirtiler izleyebiliyor.
Bazı şahıslarda ayrıyeten atipik zatürre ve akut teneffüs yetmezliği de dahil önemli teneffüs sorunları görülebiliyor.
Şiddetli olaylarda ensefalit (beyin iltihabına neden olan bir durum) ve nöbetler meydana geliyor, bu da 24 ila 48 saat içinde komaya yol açıyor.
Kuluçka müddetinin (enfeksiyondan semptomların başlangıcına kadar geçen süre) dört ila 14 gün ortasında değiştiği düşünülüyor.
Bununla birlikte, 45 güne kadar uzayan kuluçka müddetleri de bildirildi.
Nipah virüsü, yüzde 75’e kadar varan oranda vefata neden oluyor.
AŞISI VAR MI?
Nipah virüsünün aşısı yahut tedavisi bulunmuyor.
Tedavi yalnızca semptomların yönetilmesi ve destekleyici bakımla sonlu.
ÖNCEKİ NİPAH VİRÜSÜ SALGINLARI NERELERDE YAŞANDI?
Nipah virüsü, ismini 1999 yılında birinci kere görüldüğü Malezya’daki köyden alıyor.
İlk Nipah salgını 100’den fazla kişinin vefatına neden oldu.
Virüsü denetim altına almak emeliyle ülkede bir milyon domuz itlaf edildi.
Nipah Singapur’a da yayıldı, Malezya’dan ithal edilen domuzlarla temas eden mezbaha emekçilerinden 11’inde virüse rastlandı. Çalışanlardan biri hayatını kaybetti.
Virüsün son yıllarda en fazla can kaybına neden olduğu ülke ise Bangladeş oldu.
Ülkede 2001’den bu yana 100’den fazla kişi Nipah virüsü sonucu hayatını yitirdi.
Hastalık periyodik olarak Hindistan’da da görülüyor.
Ülkenin güneyindeki Kerala eyaletinde 2018 ve 2023 yıllarında Nipah hadiseleri bildirildi.
Yaygın testler ve hastalarla temas edenlerin sıkı izolasyonu sayesinde, eyalette salgınları birkaç hafta içinde denetim altına alındı.
Ancak WHO’ya nazaran enfeksiyon riski taşıyan başka ülkeler ortasında, yarasalarda virüsün izlerine rastlanan Kamboçya, Gana, Endonezya, Madagaskar, Filipinler ve Tayland da bulunuyor.
