Kalemi hâlâ ışık tutuyor: ‘Kalpaksız Kuvvacı’ Uğur Mumcu, 33 yıl önce bugün katledildi
Gazetemizin unutulmaz muharriri, araştırmacı gazeteci Uğur Mumcu, 33 yıl evvel bugün katledildi.
KALEMİ HÂLÂ BİZLERE IŞIK TUTUYOR
Mumcu, 33 yıl evvel bugün düzenlenen hain hücumla bedenen ortamızdan ayrıldı. Lakin fikirleri, haklı çıkan ihtarları ve haberleriyle Cumhuriyet meşalesi olmaya devam ediyor.
SİYASİ SUİKASTLARDA SÜREGELEN CEZASIZLIĞIN SİMGELERİNDEN BİRİ OLDU
‘Kalpaksız Kuvvacı’, 24 Ocak 1993’te Ankara Karlı Sokak’taki meskeninin önünde arabasına yerleştirilen bombanın patlatılması sonucu ömrünü yitirdi. Günlük alışkanlıkları izlenerek planlandığı anlaşılan suikast, profesyonel bir hazırlığın eseriydi; yıllar süren soruşturmalara karşın cinayetin asıl failleri ve ilişkileri ortaya çıkarılamadı.
Yargılamalar sonuçsuz kalırken, Uğur Mumcu cinayeti Türkiye’de siyasi suikastlarda süregelen cezasızlığın simgelerinden biri olarak hafızalarda yer etti.
Uğur Mumcu gazeteciliği şöyle tanımlıyordu:
“Gazeteci… gerektiğinde hükümetlere ve güç odaklarına karşı çıkabilen kişidir.”
GAZETEMİZDE YAYIMLANAN “TÜRK SOSYALİZMİ” MAKALESİYLE “YUNUS NADİ ÖDÜLÜ”NÜ ALDI
22 Ağustos 1942’de, Tapu Kadastro memuru Hakkı Şinasi ile Nadire Mumcu’nun dört çocuğundan biri olarak Kırşehir’de dünyaya gelen Mumcu, ailesinin Ankara’ya taşınması üzerine birinci, orta ve lise tahsilini burada tamamladı.
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 1965’te mezun olan Mumcu, öğrencilik yıllarında Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan “Türk Sosyalizmi” makalesiyle “Yunus Nadi Ödülü”nü aldı.
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yönetim Hukuku Kürsüsü Profesörü Tahsin Bekir Balta’nın asistanlığını yapan Mumcu, Milliyet gazetesinde incelemeler kaleme aldı.
Mumcu, 12 Mart 1971 periyodundaki bir yazısında kullandığı “ordu uyanık olmalı” kelamlarıyla, “orduya hakaret etmek” ve “sosyal bir sınıfın öteki toplumsal sınıflar üzerinde tahakkümünü kurmak” kabahatini işlediği argümanıyla gözaltına alındı.
Mamak Askeri Cezaevinde bir yıla yakın tutuklu kalan, yargılandığı davada 7 yıl mahpusa mahkum edilen Mumcu, kararın Yargıtay tarafından bozulması üzerine tahliye edildi.
Serbest bırakılmasının akabinde askere alınan Mumcu, askerliğini “yedek subay” olarak yapması gerekirken, kendi tabiriyle “sakıncalı piyade” olarak tamamladı.
KİTAPLARI SES GETİRDİ
Tuzla Piyade Okulundaki eğitimi sırasında okul idaresi tarafından “kötü hal ve fikir sahibi” olduğu gerekçesiyle disipline sevk edilen Mumcu, “er” statüsüne düşürülerek Ağrı’nın Patnos ilçesine gönderildi.
Askerlikten sonra üniversitedeki misyonundan ayrılan Mumcu, profesyonel gazeteciliğe 25 Şubat 1974’te Yeni Ortam gazetesinde “Anarşist!..” başlıklı yazısıyla başladı.
Köşe yazılarında hem sıkıntıları lisana getiren hem de hukuka alışılmamış ve yasa dışı uygulamaların üstüne giden Mumcu, yazdığı kitaplarla da ses getirdi.
SAKINCALI PİYADE TİYATROYA UYARLANDI
Güldal Homan ile 19 Temmuz 1976’da evlenen Mumcu’nun bir oğlu (Özgür) ve bir kızı (Özge) oldu.
Usta gazetecinin 1977’de yayımlanan “Sakıncalı Piyade” kitabı tiyatroya uyarlandı ve Ankara Sanat Tiyatrosunda yüzlerce kere sahnelendi.
Mumcu, terörün silah kaçakçılığıyla bağlantısını ortaya koymak ve bu istikamette kamuoyu oluşturmak için 1981’de “Silah Kaçakçılığı ve Terör” kitabını okurlarıyla buluşturdu.
Papa 2. Jean Paul’e düzenlediği silahlı hücuma ait Mehmet Ali Ağca ve kontakları hakkında araştırma yapan Mumcu’nun, “Rabıta” ve “12 Eylül” kitapları 1987’de, değerli araştırmalarından kabul edilen “Kürt-İslam Ayaklanması 1919-1925” yapıtı ise 1991’de yayımlandı.
“CİNAYETLERİN ARKASINDAKİ SIR ORTAYA ÇIKMADI”
Uğur Mumcu, Muharrir Musa Anter’in öldürülmesinden sonra 27 Eylül 1992’de Cumhuriyet gazetesinde kaleme aldığı “Dipsiz Kuyu” başlıklı yazısında, “Orta Doğu, emperyalizmin kol gezdiği, terör örgütleri ile çeşitli istihbarat örgütlerinin kanlı ve kirli oyunlar oynadığı karanlık tabansız bir kuyudur. Bu karanlık ve tabansız kuyuda cinayetler birbirini izler. Halk deyişi ile Orta Doğu’da ‘kimin eli kimin cebindedir’ bilinmez. Kim, kimi, neden öldürüyor? Bu soruların karşılıklarını anında bulmanın imkanı yoktur. Olaylar yıllar sonra aydınlanır. O da bir kısmı!” tabirlerini kullandı.
Mumcu, 24 Ocak 1993’te otomobiline yerleştirilen bombanın patlaması sonucu hayatını kaybetti. Suikastı, İBDA-C ve Hizbullah üzere örgütler üstlense de ortadan geçen 33 yıla karşın cinayetin üzerindeki sis perdesi aralanamadı.
Türkiye’yi sarsan suikasta ait birinci yargılamalar, Mumcu’nun vefatından 7 yıl sonra başladı. Mumcu suikastı ile Prof. Dr. Ahmet Taner Kışlalı, Prof. Dr. Muammer Aksoy ve Doç. Dr. Bahriye Üçok cinayetlerini de kapsayan davanın ismi “Umut” oldu.
Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen dava, cinayetlerin arkasındaki sırrı tam olarak ortadan kaldıramadı.
YARGILAMA SONUNDA CEZA ALANLAR OLDU
İlk derece mahkemenin kararının Yargıtay tarafından bozulmasının akabinde, yine görülen davada, 3 sanık “yasa dışı Tevhid-Selam ve Kudüs Ordusu örgütünü kurmak ve yönetmek” cürmünden, 5 sanık ise birebir örgüte üyelikten çeşitli müddetlerde mahpus cezalarına mahkum edildi.
Bu kapsamda sanıklardan Mehmet Ali Tekin, Hasan Kılıç ve Ekrem Baytap, “silahlı kabahat örgütü kurma ve yönetme” hareketlerinden 12 yıl 6’şar ay mahpusla cezalandırıldı.
Sanıklar Abdulhamit Çelik, Fatih Aydın, Yusuf Karakuş, Mehmet Şahin ve Recep Aydın’a ise “silahlı kabahat örgütü üyesi olmak”tan 6 yıl 3’er ay mahpus cezası verildi.
Anayasa Mahkemesi, gözaltında tutuldukları tarihlerdeki mevzuatın, gözaltı müddetinde avukata erişim imkanı tanımadığı gerekçesiyle, sanıklar Recep Aydın, Mehmet Ali Tekin, Hasan Kılıç, Mehmet Şahin ve Yusuf Karakuş’un yine yargılanmasına karar verdi.
Öte yandan suikastın kilit ismi olarak bilinen ve bombayı araca yerleştirdiği öne sürülen davanın firari sanıklarından Oğuz Demir’in belgesi ayrıldı. Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesi’nde Demir’in yargılanmasına devam ediliyor.
