Hakan Fidan, Kandil’in ‘kalıcı adımlar atmamasını’ değerlendirdi: ‘Bölgesel krizlerden istifade etmek istiyorlar’
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, dün İstanbul’da bir otelde, ulusal ve memleketler arası basın kuruluşlarının temsilcileriyle bir ortaya geldi. Cumhuriyet’in de yer aldığı toplantıda Fidan, Türkiye’nin dış siyaset çerçevesi ile ilgili kısa bir konuşma yaptı ve akabinde soruları yanıtladı.
‘KANDİL KRİZLERDEN İSTİFADE ETMEK İSTİYOR’
Soru-cevapta gazeteciler en çok Suriye ordusu ile SDG’nin entegrasyon sorunu üzerinde durdu. Bakan Fidan, Suriye geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın “SDG’nin Kandil’le bağı tahlile engel” kelamlarına ait, “Bu bağın bilhassa Batılı muhataplar tarafından yeni keşfedilmiş bir bilgi olarak karşılanması bizim hayret ettiğimiz bir mevzu. Yani bu 2+2=4 eder kadar net olan bir bilgi. Biz SDG ile en büyük sorunumuzun bu olduğunu başından beri söyledik. Münasebetiyle SDG ismine kim görüşmeye giderse gitsin, Kandil’den onay almadan bunun hayata geçmeyeceğinin herkes şuurunda. Bu, işleri zora sokan bir konu. Ancak zora da soksa bizim temennimiz bir an evvel 10 Mart mutabakatının uygulanarak ülkede istikrarın sağlanması” dedi. Fidan, örgütün kalıcı adımlar atmaktan çekinmesini, “Suriye, Irak ve İran’daki bölgesel krizlerden istifade etme çabasına” bağladı.
ABD’NİN ARABULUCULUĞU VE GRAHAM’IN AÇIKLAMALARI
CUMHURİYET’İN SORUSUNU YANITLADI
Cumhuriyet’in sorduğu, “10 Mart mutabakatının içerisinde tüm Suriyelilerin siyasi süreçlere iştirakinin garanti altına alınacağı ve Kürtlerin anayasal haklarının temin edileceği unsurları de var. Geçtiğimiz yıl Alevilerle Dürzilerin karşı karşıya kaldığı durumları da göz önüne alırsak bu iki unsurun hayata geçtiğinden kelam edebilir miyiz” sorusunu Hakan Fidan, “Suriye idaresinin bunları hayata geçirmesi için mutbakatta yer alan konulara muhtaçlığı yok. Bu mevzu hem bölge ülke olarak bizim kendilerinden talebimiz hem de kendilerinin programında var. Anayasal vatandaşlık çerçevesinde inanç kümelerinin, etnik azınlıkların idareye dahil olması ile, kendilerini başka bir küme olarak belirleyip bir siyasal entite formuna dönüşüp buradan idareye dahil olması farklı şeyler. Aslında sorunun çıktığı yer de burası” biçiminde yanıtladı.
‘İRAN’DA ÖNCELİĞİMİZ GÜÇ KULLANIMININ OLMAMASI’
Bakan Fidan, İran’daki gelişmelerle ilgili, “Bizim önceliğimiz hiçbir formda güç kullanımına yol açacak bir duruma gelmemek. Ancak maalesef geçtiğimiz aylarda da gördük, 12 gün savaşlarında evvel İsrail’in sonra da Amerika’nın mahdut da olsa bir akınıyla karşı karşıya kaldık ve bu taarruz aşikâr bir yerde durdu. Artık bunun tekrar etme mümkünlüğünün ortaya çıkması bizim tasvip ettiğimiz bir şey değil. Biz mutlaka sıkıntıların diyalogla çözülmesini istiyoruz. İran’da olacak geniş çaplı istikrarsızlığın bölgenin kaldırma kapasitesinin çok üstünde olduğunu düşünüyorum ben. Onun için diplomatik gayretlere devam edeceğiz. İnşallah Amerika’yla İran kendi ortasında bu mevzuyu gerek arabulucular üzerinden gerek öbür aktörler üzerinden yahut direkt görüşerek çözer” değerlendirmesini yaptı. ABD’nin İran’la ticaret yapan ülkelere yüzde 25 ek vergi kararı ile ilgili ise Fidan, “Biliyorsunuz bu bir deklarasyon. Bununla ilgili bir başkanlık kararnamesi ve onun altında da hangi ülkeyle ne olacak, hangi gereçler bundan etkilenecek, etkilenmeyecek bir çalışma yapılmış değil. Bizim, onu gündemimize gerçekçi olarak alacak bir başkanlık kararı şimdi yok” dedi.
‘GAZZE’DE İKİNCİ BASAMAĞA GEÇTİK’
Gazze’deki barış süreci ile ilgili Fidan, “ABD’nin özel temsilcisi Witkoff’un duyurusuyla ikinci basamağa geçtik. İkinci etapta küme olarak mutabık kaldığımız, Filistinli teknik komitenin Gazze’nin yönetimini alması birinci öncelik taşıyor. Sürecin ağır aksak da olsa ilerlemesi şad olduğumuz bir konu. Gazze’ye insani yardım konusu bizim için bir numaralı süreç alanı. Filistinlilerin orada soğukta barınmasız, ilaçsız, gıdasız kalması hepimizin vicdanını çok derinden yaralamakta. İsrail’in bu bahiste sistemli ve gayeli bir siyaset uyguladığını da biliyoruz. Yani memleketler arası toplumun daima bir arada uygulamak istediği bu barış planını Netenyahu hükümetinin temel prestijiyle çok fazla uygulamaya taraftar olmadığını biliyoruz. Onların sonuncu maksadı Filistinlilerin Gazze’den çıkması. Lakin memleketler arası toplum başta bölge ülkelerinin ortaya koyduğu itme gücüyle, Amerika’nın şu anda tartısını koymasıyla bu barış evresi bu noktaya geldi” kelamlarını sarf etti.
‘İSRAİL’İN FİLİSTİN’E ZULMÜ BİTİNCE NORMALLEŞMEDE ISTIRAP OLMAZ’
YUNANİSTAN VE MÜMKÜN BİR SAVUNMA PAKTI
Fidan bunların dışında, “Yunan yetkililerinin iç siyasete oynama çabasının”, Türkiye-Yunanistan ortasındaki problemlerin tahlilini yavaşlattığını söz etti. Fidan, “Yunanistan Başbakanı dışında rastgele bir başbakanın Tel Aviv’e gidip fotoğraf verdiğini Avrupa’da görmüyorsunuz” dedi. Güney Kıbrıs-İsrail-Yunanistan askeri işbirliğinin bugün için bir tehlike olmadığını kaydeden Fidan, potansiyeli prestijiyle bu işbirliğini yakından izlediklerini söyledi. Bakan Fidan, Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye’nin savunma paktı kuracağına yönelik haberler için ise, “An prestijiyle bu görüşmeler var lakin biz rastgele bir mutabakata hala imza atmış değiliz” halinde konuştu.
