Emekli Tahran Büyükelçisi Ümit Yardım değerlendirdi: İran’da yaşananlara yönelik ABD’nin tutumu yumuşuyor mu?
İran’daki hükümet tersi protestolar, ülkenin 47 yıllık tarihinde hiç görülmemiş bir seviyeye ulaştı. Ülke genelinde halk sokaklara döküldü. ABD Başkanı Donald Trump, yetkililerin protestocuları bastırması halinde İran’ı “acıyan yere çok sert vurmakla” tehdit etti. Trump, ABD’nin “yardıma hazır olduğunu” da söyledi. İranlı yetkililer ise böylesi bir durumda ABD’nin bölgedeki müttefiklerine saldırarak misillemede bulunma kelamı verdi.
Buna rağmen ABD ve İran arasındaki süreç, ABD Başkanı Donald Trump’ın son konuşmasındaki sözleriyle “yumuşama” olarak algılanabilecek sinyaller verdi. Trump, “karşı taraf” kaynaklarından Tahran hükümetinin protestocuları öldürmeyi durduracağına ait teminat aldığını söyledi ve bu nedenle şimdilik İran’a saldırmayı erteleyebileceğini belirtti.
ABD’NİN ZİHNİNDE CEVABI OLMAYAN SORUNLAR
Emekli Tahran ve Rusya Büyükelçisi Ümit Yardım, iki ülke ortasında yaşananları Cumhuriyet’e kıymetlendirdi. Yardım, ABD’nin 80’li yıllardan bu yana İran’da maksat ve sonuçları aşikâr olan bir siyaset oluşturamadığına dikkat çekti. Yardım, “Bana sorarsanız, asıl münasebet Amerika’nın zihninde, Bir rejim değişikliği olduğu takdirde İran’ın içine, bölgeye ve global tesirleri ve sonuçları ne olacak? Amerika bunlarla baş edebilecek mi? sorularının karşılığının olmaması. Ben bunun 46 yıldır çözemedikleri bir sorun olduğunu düşünüyorum” dedi.
‘İRAN’LA ABD’NİN TEMASSIZ BİR GÜNÜ OLMAMIŞTIR’
Amerika’nın, 80’li yıllardan bu yana İran’ın en zayıf devrinde olduğu fikrine sahip olduğunu söyleyen Yardım, “Özellikle 7 Ekim Filistin Savaşı ve Suriye iktidar değişiminden sonra bu kanaatleri daha da güçlendi. Lakin atılacak adımlar konusunda günü birlik, günden güne değişen iletiler veriyorlar. İran’la Amerika’nın temassız hiçbir günü olmamıştır. Aslında bu da diplomasinin gerekli kurallarından birisi. Zira alanda savaş bir yandan sürebilir ancak diplomasi, istihbarat ve irtibat kanallarının kesilmesi kadar vahim bir durum olamaz” diye konuştu. ABD ve İran’ın bağlantı kanallarını “yumuşamaya yönelik” kullandığını söyleyen Yardım, “Hemen bir günde olmaz ancak bağlantı kanallarını canlandırdıklarını protestoların iniş çıkışıyla da göreceğiz. Birinci evrede gaye alışılmış ki yumuşama. Yani İran ile ikili bağlarının değil de protestolar bağlamında kışkırtıcılıktan uzak kalınması yönünde” dedi.
‘İRAN’I KURTARMAK YALNIZCA PROTESTOCULARIN KANISI OLMAMALI’
İran’daki protestoların yavaş yavaş tesirini kaybedeceğini fakat halkın isteklerinin her vakit sabit kalacağını öngören Yardım, “Böyle bir iktidar, rejim değişikliğini getirmeyecektir. Lakin son analizde İran’ın geleceğini kurtarmak yalnızca protestocuların maksadı olmamalı. Bu mevzuda sorumluluk en başta İran idaresine düşüyor. İran idaresi bir numaralı aktör ve bir numaralı sorumlu. Ben sonuçta İran iktidarının ve rejimin artık ne dersek diyelim genel değişim ve dönüşüme yönelmesi gerektiğine inanıyorum. Kaçınılmaz görüyorum. Ancak bunun daha çok iç dinamiklerle olması istikametinde bir süreç yaşayacağımızı düşünüyorum” sözlerini kullandı.
