Trump’ın ‘İran’la ticaret yapana yüzde 25 ek vergi’ kararı Türkiye’yi nasıl etkiler?: ‘4 milyar dolar fatura çıkabilir’
ABD Başkanı Donald Trump, önceki gece, “Derhal yürürlüğe girmek üzere, İran İslam Cumhuriyeti ile iş yapan tüm ülkeler, Amerika Birleşik Devletleri ile yapılan tüm ticari süreçler için yüzde 25 oranında gümrük vergisi ödeyecektir. Bu karar kesin ve son niteliktedir” açıklamasını yaptı. Öbür bir ayrıntı vermedi.
TİCARET HACMİ 5,68 MİLYAR DOLAR
Türkiye, İran’la ticareti olan ülkelerden bir tanesi. TÜİK datalarına nazaran Türkiye 2024’te İran’a 3.23 milyar dolar ihracat gerçekleştirirken, bu ülkeden 2.45 milyar dolarlık ithalat yaptı. Toplam ticaret hacmi 5.68 milyar dolar oldu.Türkiye İran’a 3,23 milyar dolar fiyatında ihracat gerçekleştirirken, bu ülkeden 2,45 milyar dolarlık ithalat yaptı. Toplam ticaret hacmi 5,68 milyar dolar oldu. TÜİK, Türkiye’nin esas ihraç eserlerini makineler ve modülleri, plastikler ve çeşitli kimyasal eserler, tarım eserleri ve metal cevherleri olarak sıralarken esas ithalat eserlerini ise petrol ve petrol eserleri (2019 Mayıs öncesi), doğalgaz, metal eserleri ve tarım eserleri olarak bildirdi.
‘DOĞALGAZ ALIMI BU YIL İÇİN DURDURULAMAZ’
TEPAV Güç ve İklim Değişikliği Çalışmaları Merkezi Yöneticisi Dr. Mühdan Sağlam, Cumhuriyet’e yaptığı değerlendirmede, “Türkiye, ABD yaptırımları karşısında İran’dan petrol alımını yıllar içinde neredeyse sıfırladı, buna rağmen gaz konusunda 2018’e kadar ABD Hazine Bakanlığının verdiği istisna hakkı üzerinden gaz alımını sürdürdü. Artık müsaade alınmıyor, fiili olarak ABD müsaade verdi olarak görülüyor. Bu çerçevede Türkiye İran’dan 2024’te 7 milyar metreküp gaz aldı. Doğalgaz ithalatının yüzde 13’ü İran’dan yapılıyor. Türkiye ile İran ortasındaki gaz muahedesi Temmuz ayında bitecek, ABD’den gelen baskı sertleşirse Türkiye bu muahedeyi daha düşük bir hacim üzerinden yenileyebilir. Lakin İran’dan gaz alımı artık, bir anda kesilemez, hal böyleyken Türkiye, ABD ile ticaretinde ek bir maliyete katlanmak zorunda kalabilir” dedi.
OLASI MALİYET 4 MİLYAR DOLAR
Peki bu maliyet ne kadar olabilir? TEPAV Ticaret Çalışmaları Merkezi Yöneticisi Bozkurt Ortan, Cumhuriyet’e verdiği demeçte, “Türkiye’nin Amerika’ya ihracatı 16 milyar dolara yakın. Trump verginin ayrıntılarını açıklamadı lakin ek yüzde 25 vergi gelirse bu bizi rekabet açısından geri düşürür. Önemli ziyan görebiliriz” değerlendirmesini yaptı. Yaklaşık 4 milyar dolarlık bir fatura oluşabileceğinden kelam eden Ortan, buna rağmen, Trump’ın geçmişte olduğu üzere Türkiye’ye vergi toleransı uygulayabileceğini de belirtti.
