AKP’nin torba yasa teklifinde merkezileşme ve baskı: Memur güvencesi zayıflıyor, mülkiyet tartışmalı
AKP’nin TBMM Başkanlığı’na dün sunduğu ve “Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı KHK’de Değişiklik” ile “Tapu Kanunu ile Kimi Kanunlarda Değişiklik” başlıklarını taşıyan iki kapsamlı yasa teklifi, Meclis’te yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Memur hukuku, medya, Türkiye Varlık Fonu (TVF), TOKİ, imar ve belediyelere ait düzenlemeler içeren paket için muhalefet, “merkezileşme, denetimsizlik ve hak kaybı” ikazında bulunuyor.
MEMURİYET TEMİNATI TARTIŞMALI HALE GELİYOR
Teklifte 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda yapılan değişiklikle, adaylık sürecinde birden fazla uyarma ya da kınama cezası alan memurların, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayıyla vazifesine son verilebilmesi öngörülüyor. İlişiği kesilenlerin ise üç yıl müddetle tekrar kamuya alınmaması düzenleniyor. Muhalefet, bu kararın ölçülülük unsurunu zedelediğini, yönetime geniş ve keyfi bir takdir alanı açtığına dikkat çekiyor.
MAHKEME İPTAL ETSE DE CEZA YOLU AÇIK
Disiplin cezalarının yargı kararıyla iptal edilmesi halinde yönetime yine ceza tesis etme imkânı tanıyan düzenleme de tenkitlerin odağında. Muhalefet, bu hususun yargı kararlarının bağlayıcılığını fiilen aşındırdığı görüşünde.
RTÜK’E MÜHÜRLEME YETKİSİ
Karasal yayında süreksiz müsaadeyle faaliyet gösteren yayıncıların, müsaadesiz verici kurmaları halinde ikaza karşın yayına devam etmeleri durumunda isimli para cezası ve mühürleme yaptırımıyla müsabakasının önü açılıyor. Düzenlemenin bilhassa mahallî ve alternatif medya üzerinde baskı yaratabileceğine dikkat çekiliyor.
VARLIK FONU TEKRAR KONTROL GÜNDEMİNDE
Türkiye Varlık Fonu’na ait unsurların, AYM kararları münasebet gösterilerek tekrar düzenlendiği belirtilse de muhalefete nazaran TVF, Sayıştay ve tesirli Meclis kontrolü dışında tutulmaya devam ediliyor.
TOKİ’YE İVEDİ KAMULAŞTIRMA, MÜLKİYET İTİRAZI
Tapu ve imar düzenlemelerini içeren teklifle, toplumsal konut alanı ilan edilen bölgelerde TOKİ için ivedi kamulaştırma yetkisi tanınıyor. Bu yetkinin sarsıntı ve inanılmaz durumlar dışında kullanılmasının mülkiyet hakkına açık müdahale manasına da geliyor.
BELEDİYELERE CUMHURBAŞKANI İZNİ
Teklifin en tartışmalı unsurlarından biriyle, belediyelerin şirket ve kooperatif kurması Cumhurbaşkanı müsaadesine bağlanıyor. Düzenleme, mahallî idare özerkliğini zedelediğini ve muhalefet belediyeleri üzerinde siyasi vesayet yaratacağı gerekçesiyle tenkitlerin odağında.
HAZİNE TAŞINMAZLARINDA MERKEZİLEŞME
Hazine taşınmazlarının tahsislerinin iptali, resen tescil ve elde edilecek gelirlerin büyük kısmının Bakanlık denetiminde kullanılması da eleştirilen başlıklar ortasında yer aldı. Muhalefet, bu düzenlemelerin mahallî yönetimleri devre dışı bıraktığını ve rant idaresini merkezileştirdiğini savunuyor. Tekliflerin Genel Şura sürecinde sert tartışmalara sahne olması bekleniyor.
