Beyaz öfke dinmedi… Sağlık emekçileri 2025’i sahada geçirdi: ‘Taleplerimiz için 14 gün iş bıraktık, 52 hafta eylem yaptık’
2025 yılı, sıhhat işçileri için bir sefer daha çabayla geçti. Artan iş yükü, geçim derdi, yönetmelik baskıları ve sistemsel krizler karşısında sıhhat çalışanları yıl boyunca alandaydı.
Aile tabiplerinden hastane çalışanına, Merkezi Doktor Randevu Sistemi (MHRS) davet merkezi çalışanlarından özel hastane işçilerine kadar geniş bir kesim, sayısız aksiyon ve basın açıklamasıyla sesini duyurmaya çalıştı.
Aile doktorlarının 2025 yılını uğraş ile geçirdiğini belirten Türk Tabipleri Birliği (TTB) Aile Hekimliği Kolu Yürütme Kurulu Üyesi Emrah Kırımlı, “Ancak bu gayret yalnızca yurttaşın hastalıklarına deva bulma, sıhhatlerini muhafaza değil, onları hasta eden ve bir halk sıhhati sorunu haline gelen sıhhatte dönüşüme ve Eziyet yönetmeliğine de karşı oldu” dedi.
‘EZİYET YÖNETMELİĞİ’ VE PERFORMANS BASKISI
Yılın en çok tartışılan düzenlemelerinden biri, aile doktorlarını gaye alan ve kamuoyunda “Eziyet Yönetmeliği” olarak bilinen ve 1 Kasım 2024’de yürürlüğe giren Aile Hekimliği Mukavele ve Ödeme Yönetmeliği oldu.
Aile sıhhati merkezlerinde (ASM) çalışan tabip ve hemşireler, puanlama sistemiyle cezalandırıldıklarını, mukavelelerinin keyfi biçimde feshedilebildiğini belirterek birçok vilayette iş bırakma hareketleri düzenledi. Performansa dayalı fiyatlandırma sistemi ise sadece aile doktorlarını değil, hastanelerde vazife yapan tüm sıhhat çalışanlarını etkiledi. Sıhhat işçileri, “performans değil, garantili çalışma” talebini sık sık lisana getirdi.
‘VERGİDE ADALET TALEP ETTİK’
Eziyet yönetmeliğine karşı 14 gün iş bıraktıklarını anımsatan Kırımlı, “Kasım 2024’de 3 gün, Aralık 2024’de 5 gün, Ocak 2025’de 5 gün ve Mart 2025’de 1 gün. Ülkenin tümünde aile hekimliği çalışanlarının büyük çoğunluğu, iş bırakmalara iştirak sağladı. Sıhhat Bakanlığı’nın karşılığı ise daha fazla ceza vermeye çalışmak oldu. Anayasal hakkını kullanan aile doktorlarına ceza veren, ücretlerini kesen Sağlık Bakanlığı ve il sağlık müdürlüklerine karşı binlerce dava açıldı ve kazanıldı. Cumhurbaşkanlığı bu davalar nedeniyle genelge yayınlayarak dava masraflarının çok arttığını ve adapsız ceza verilmemesi gerektiğini belirtti” sözlerini kullandı. 52 hafta boyunca vergide adalet taleplerini yinelediklerine dikkat çeken Kırımlı, “Hem biz sıhhat işçilerini hem de hastalarımızı fakirleştiren yüzde 35 vergi kesintisine karşı sesimizi yükselttik. Zelzele bölgesinde yıkılan lakin yenisi yapılmayan ASM’leri, artan aşı tersliğini ve yol açtığı salgınları, ilaç bulunamamasını, halkın özele mahkum edilmesini, kanser taramalardaki meseleleri, randevu krizini 1 yıl boyunca lisana getirdik” dedi.
ÜNİFORMA DAYATMASI VE MESLEKSEL TÜKENMİŞLİK
Sağlık Bakanlığı’nın yayımladığı yeni üniforma yönetmeliği de yansılara neden oldu. Pek çok üretici yönetmeliğe hazırlıksız yakalandı ve ziyana uğradı. MHRS sisteminde çalışan davet merkezi işçisinin yaşadığı tükenmişlik, yıl boyunca gündemde kaldı. Düşük fiyat, ağır gerilim ve mobbing argümanları, sendikaların da gündemine girdi. Öte yandan, İstanbul’da özel bir hastanede yaşanan ve “Yenidoğan Çetesi” olarak anılan dava süreci, sıhhat sistemindeki denetimsizlik sıkıntısını bir defa daha gözler önüne serdi. Duruşmalar boyunca sıhhat işçileri adliye önlerinde adalet talebini lisana getirdi.
İŞSİZLİK İLAÇ KRİZİ VE DİRENİŞ
10 Kasım’da Özel Okmeydanı Hastanesi’nin kapatılmasıyla yüzlerce sıhhat çalışanı işsiz kaldı. Bu durum, özel hastanelerdeki güvencesizliğe dikkat çekerken, kamu hastanelerinde yaşanan ilaç ve gereç krizleri de hasta bakımını direkt etkiledi.
Sağlık işçileri, “Hastaya reçete yazıyoruz fakat eczanede ilaç yok” diyerek sistemin çöküşüne işaret etti. 2025, sıhhat işçileri için sırf bir çalışma yılı değil, birebir vakitte bir direniş yılıydı.
Talepleri netti: Teminatlı çalışma, insanca hayat, şeffaf yönetmelikler ve halk sıhhatini önceleyen bir sistem.
