Peru’da insan hakları krizi: Katliamla suçlanan askerlere af
Peru basınında yer alan habere nazaran Kongre, 1980–2000 yıllarındaki terörle uğraş devrinde yargılanmış yahut karar giymiş güvenlik güçlerine yönelik bir af yasasını onayladı.
Avukatlar ve mağdur aileleri, insan hakları ihlallerinden sorumlu askeri işçinin affını “yasa dışı, insanlık dışı ve adaletsiz” olarak nitelendirerek düzenlemenin uygulanmaması için hukuksal uğraş başlatacaklarını duyurdu.
Inter-Amerikan İnsan Hakları Mahkemesi (IACHR) ve kimi milletlerarası kurumlar da yasanın “cezasızlık” ortamını güçlendirdiğini belirterek, Peru’ya kelam konusu düzenlemeyi gözden geçirme davetinde bulundu.
Cumhurbaşkanı Dina Boluarte, Polis Teknik Yüksekokulu mezuniyet merasiminde yaptığı konuşmada, IACHR’ye reaksiyon göstererek, “Biz kimsenin kolonisi değiliz ve hayatlarını terörizme karşı savaşta riske atan Silahlı Kuvvetlerimizin ve Ulusal Polisimizin üyelerine adalet sağlamayı amaçlayan bir yasa tasarısını askıya almak isteyen IACHR’nin müdahalesine müsaade vermeyeceğiz” dedi.
Boluarte, 1980-2000 yıllarındaki iç çatışma periyodunda insan hakları ihlalleri nedeniyle yargılanan yahut karar giymiş asker ve polislere af getiren maddeyi imzaladı.
İÇ ÇATIŞMA DÖNEMİ
Peru’da 1980’lerde Maoist Sendero Luminoso örgütü, kırsalda başlattığı silahlı aksiyonlarla köylüler, mahallî yetkililer, polisler ve devlet altyapısını maksat aldı.
Küba ve Nikaragua ihtilallerinden etkilenen Tupac Amaru Devrimci Hareketi (MRTA) ise rehine alma ve bombalı taarruzlarla güvenlik güçlerine ziyan verdi.
Ordu ve Ulusal Polis, bu örgütlere karşı “terörle mücadele” operasyonları yürütürken, kırsalda sivillere yönelik keyfi infaz, zorla kaybetme ve azap üzere ağır insan hakları ihlalleri yaşandı.
Devletin desteklediği Özsavunma Komiteleri de terör örgütlerine karşı silahlandırıldı fakat bu kümelerin taarruzlarında çok sayıda sivil hayatını kaybetti.
Peru’daki Hakikat ve Uzlaşma Kurulu’nun (CVR) 2003 raporuna nazaran, bu çatışma devrinde çoğunluğu And bölgelerindeki fakir Quechua köylülerinden olmak üzere yaklaşık 69 bin kişi hayatını kaybetti.
